10 powodów, przez które Hitler przegrał wojnę


Niemcy po początkowych sukcesach i niesamowitych zwycięstwach z czasem zaczęły tracić inicjatywę. Wydaje się, że Hitler musiał tę wojnę przegrać, ale kilka błędów i porażek tę klęskę przyspieszyło. W artykule wymieniono ich 10.

Wojna na dwa fronty

Niemieccy żołnierze podczas odpoczynku w czasie walk w rejonie Kurska

Niemieccy żołnierze podczas odpoczynku w czasie walk w rejonie Kurska, czerwiec 1943 r.

Hitler atakując Polskę liczył, iż Francja i Wielka Brytania nie dotrzymają umów i nie przybędą jej z pomocą. Dzięki temu uniknąłby wówczas wojny na dwa fronty, która na zachodzie toczyłaby się na terytorium III Rzeszy. Z kolei po szybkim zajęciu Polski i podziale jej terytorium w porozumieniu z ZSRR zabezpieczał sobie lewą flankę. Wówczas skierował się na zachód zajmując kraje Beneluksu i Francję, nie udało mu się jednak zdobyć Wysp Brytyjskich przegrywając bitwę o Anglię. Jednak w kontynentalnej Europie zapewnił sobie spokój, co pozwoliło mu w 1941 r. zaatakować ZSRR. Brak osiągnięcia tam najważniejszych celów i utrata z czasem inicjatywy zmusiła Wehrmacht do odwrotu. Jednocześnie Alianci tworzyli kolejne fronty w różnych rejonach Europy. Najważniejszy w Normandii w 1944 r. Trzeba dodać, że Niemcy zaangażowani byli także w walki w Północnej Afryce i na Bałkanach. Wielość frontów przy mobilizacji przeciwników musiała zakończyć się niemiecką porażką, która była tylko kwestią czasu.

Złamanie szyfru Enigmy

Bundesarchiv_Bild_101I-769-0229-10A_Frankreich_Guderian_-Enigma-_croppped

Gen. Heinz Guderian spogląda na Enigmę, 1940 r.

Enigma była niemiecką maszyną szyfrującą. Jej skomplikowany szyfr oparty na zasadzie obracających się wirników był ogromnym wyzwaniem dla Aliantów, a Niemcom zapewniał skuteczny i bezpieczny sposób komunikacji. Do czasu... Polacy jako pierwsi złamali jej kod. Dokonali tego Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski. Stworzyli do tego celu urządzenie ułatwiające łamanie szyfrów - bombę kryptologiczną. Niemcy też nie próżnowali, ciągle pracując nad ulepszeniami swojej maszyny. Dlatego w pewnym momencie Polacy zdecydowali się przekazać sojusznikom swoje materiały dotyczące Enigmy. Miały one istotny wpływ na działalność zespołu Alana Turinga, który ostatecznie rozkodował maszynę. Od tego czasu Alianci uzyskali dostęp do tysięcy niemieckich depesz, co miało ogromny wpływ na ich ostateczne zwycięstwo.

Słabi sojusznicy

Amerykanie lądują w Salerno w 1943 r.

Amerykanie lądują we włoskim Salerno, 1943 r.

Niemcy po ataku w 1941 r. na ZSRR byli w Europie zdani tylko na Włochów i kilka państw, które jednak nie stanowiły realnej siły militarnej. Zresztą nieporadność Włochów była też jednym z powodów porażki III Rzeszy, która musiała ich wielokrotnie wspomagać. Być może zaangażowanie Wehrmachtu w Grecji kosztowało Niemcy niezajęcie później Moskwy. Z kolei Japonia nie zdecydowała się zaatkaować ZSRR od wschodu, nie odgrywając przez to żadnej roli w wojnie w Europie.

Niedostateczna baza surowcowa

Niemieccy Strzelcy Alpejscy w górach Kaukazu

Niemieccy Strzelcy Alpejscy w górach Kaukazu, 1942 r.

Jedną z podstaw prowadzenia wojny jest zaopatrzenie sił w niezbędne do jej prowadzenia środki. Należą do nich na pewno surowce naturalne, głównie ropa naftowa i żelazo. Niemcy ropę naftową musiały importować, przede wszystkim z ZSRR. Przed wojną zgromadziły gigantyczne zaspasy paliw, ale one z czasem się wyczerpały.

Po ataku na ZSRR w 1941 r. utracono dostawy z tego kraju. Hitler, co prawda podjął próbę opanowania złóż ropy w podkaukaskim Majkopie i w Baku nad Morzem Kaspijskim, ale zakończyły się one niepowodzeniem. Mimo, iż Wehrmacht dotarł do Władykaukazu, to Armia Czerwona skutecznie niszczyła roponośne instalacje z czasem wypierając Niemców z tego rejonu walk. W dodatku po porażce pod Stalingradem Niemcy utraciły inicjatywę. Warto podkreślić, że w III Rzeszy produkowano syntetyczne paliwo z węgla,  ale jego ilość nie była wystarczająca.

Problemem dla Hitlera był też brak możliwości poboru nowych żołnierzy i dotkliwe straty na wschodzie. Armia Czerwona na front mogła rzucić kilkukrotnie większe siły.

Przystąpienie Stanów Zjedoczonych do wojny

Amerykańskie oddziały desantowe lądują na plaży Omaha, 1944 r.

Amerykańskie oddziały desantowe lądują na plaży Omaha, 1944 r.

Po udanym ataku Japonii na Pearl Harbor stało się jasne, że Stany Zjednoczone dołączą do wojny przeciwko Japonii. Jednak żaden traktat nie zobowiązywał Niemców do wypowiedzenia wojny USA. Hitler ponadto nie był w stanie zagrozić Ameryce. Jedynie u-boty mogły polować na amerykańskie okręty wojenne i transportowe, do tej pory zachowując się wobec nich neutralnie. Franklin Delano Roosvelt zyskiwał dzięki temu argumenty, by zaangażować się także w Europie, a nie ruszyć wyłącznie na Japonię. To głównie na barkach amerykańskiego żołnierza zachodni Alianci dotarli do Berlina. Udział US Army był konieczny do zwycięstwa nad III Rzeszą. Dawało to nareszcie koalicji antyhitlerowskiej militarną przewagę nad państwami osi.

Rosyjska zima

Niemiecki czołg PzKpfw IV zakopany w śniegu w grudniu 1941 r.

Niemiecki czołg PzKpfw IV zakopany w śniegu w grudniu 1941 r.

Rosjanie denerwują się, gdy deprecjonuje się ich wysiłek mówiąc o zasługach generałów „Zimy” i „Błota”. Miało to jednak istotne znacznie dla losów operacji Barbarossa. Spóźniony o kilka tygodni atak zmuszał Niemców do zmierzenia się z przeciwnikiem w warunkach, do których był świetnie przygotowany. Żołnierzom Wehrmachtu brakowało zimowych ubrań, a warunki atmosferyczne dodatkowo opóźniały transport zaopatrzenia na i tak zbyt rozciągniętych liniach zaopatrzeniowych.

Atak na Grecję

Griechenland, v. Brauchitsch auf der Akropolis

Niemieccy żołnierze na ateńskim Akropolu

Włosi bez uzgodnień z Niemcami zdecydowali się 28 października 1940 r. zaatakować Grecję. Ich wojna zakończyła się kompromitacją ich armii w kwietniu 1941 r. Uwarunkowania na Bałkanach ratować musieli Niemcy, którzy w kilka tygodni opanowali sytuację kończąc kampanię Bałkańską zdobyciem Krety 1 czerwca 1941 r. Opóźniło to atak na ZSRR, co zmusiło Niemców do walki w trudnych warunkach klimatycznych.

Megalomania Hitlera

Adolf Hitler i Erich Raeder

Adolf Hitler i Erich Raeder

Początkowe sukcesy blitzkriegu utwierdziły Hitlera w przekonaniu o swoim wojskowym geniuszu. Z biegiem wojny coraz bardziej ingerował w plany swoich generałów jednocześnie nie mając do nich zaufania. Trwał przy tym w błędnych decyzjach, często irracjonalnych pod względem sztuki walki. Obsadzał też ważne stanowiska osobami, które nie miały odpowiednich kompetencji.

Złe priorytety technologiczne

Panzerkampfwagen VIII Maus

Panzerkampfwagen VIII Maus

Niemiecka technologia wojenna stała na wysokim poziomie. Wiele innowacji, jak samoloty odrzutowe, czy rakiety balistyczne, w późniejszych latach weszło na stałe do światowych armii. Niemcy produkowali znakomite czołgi ciężkie, ale ich ilość była niedostateczna. Tracili czas na budowę prototypów coraz bardziej zaawansowanych maszyn, zamiast rozwijać i ulepszać udane konstrukcje. Projektowano też zupełnie niepotrzebne superciężkie czołgi, nie posiadając jednocześnie bombowca strategicznego, który mógłby niszczyć radzieckie fabryki przeniesione daleko na wschód.

Bitwa o Stalingrad

Bundesarchiv_Bild_183-E0406-0022-011,_Russland,_deutscher_Kriegsgefangener

Niemiecki jeniec w Stalingradzie

Bitwa o Stalingrad mogła w ogóle się nie odbyć. Niemiecka armia mogła obejść miasto i nie wikłając się w miejskie walki uderzyć na Kaukaz. Takie rozwiązanie miało też swoje minusy. Niezależnie od ocen tego wyboru w Stalingradzie Hitler stracił kilkaset tysięcy żołnierzy i ogromne ilości sprzętu wojskowego. Po tej klęsce załamała się siła ofensywy Wehrmachtu na radzieckich ziemiach. Porażka zachwiała wiarą w Hitlera i podkopała morale niemieckiego żołnierza. Jest to niewątpliwie moment przełomowy w wojnie na wschodzie.

Znajdujące się w portalu artykuły nie zawsze prezentują opinie zgodne ze stanowiskiem całej redakcji. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanych artykułów, by to zrobić wystarczy podać swój nick. O naszych artykułach możesz także porozmawiać na naszym forum. Na profilu "historia.org.pl" na Facebooku na bieżąco informujemy o nowych artykułach. Możesz także napisać własny artykuł i wysłać go na adres naszej redakcji.

20 komentarzy

  1. Jarko napisał(a):

    Dywersja AK też swoje dołożyła.

    • Qnik napisał(a):

      Dywersja AK militarnie stanowiła minimalny wkład w klęskę Hitlera - nawet w PW Niemcy stracili ok. 1,5-2 tys. żołnierzy, co w porównaniu do codziennych strat na froncie było liczbą niezauważalną.

    • ireneusz50 napisał(a):

      dywersja AK spowodowała tylko represje w stosunku do ludności cywilnej, za przygotowanie powstania warszawskiego, wymordowaniu z tej przyczyny 200 tys ludzi i zniszczenie miasta, AK należyty uznać za zachodniego dywersanta na ziemiach polskich, tym bardziej ze duża cześć AK przekształciła się w zbrodnicze NSZ. Mówiąc o AK nie mam na myśli naiwnych, wykorzystanych młodych ludzi przez sanacyjnych politykierów, politykierom nie chodziło o naród, im chodziło o pasożytnictwo na tym narodzie.

    • proanarchista napisał(a):

      O czy m tu mówić, spójrzmy na Usa, w czasie wojny to była słaba armia (lądowa na pewno) Shermany zwane zapalniczkami Ronsona, brak karabinu szturmowego (np.MP 44) i raczej słabszej jakości dowódcy frontowi. Najlepszy przykład to Ardeny gdzie mimo porażki to amerykanie więcej ludzi stracili i strach pomyśleć co by było gdyby walczyli z niemcami nie obciążonymi walką na dwa fronty ( Rosja była priorytetem Hitlera)

  2. Domowe napisał(a):

    Jest jeden powód dla ktorego przegrał - żydowska mafia ktora zasponsorowała go na początku wojny nie chciała by wygrał. Dostał hajs wyłacznie po to by cos sie zaczęło dziac. Przeciez Niemcy w latach 30 były bidne jak polszczych**nia i w ciagu kilku lat stały sie potęgą??? z czego??? dostały hajsiwo, nakupiły zelaztwa w Szwecji i przygotowały sie do wojny. Amerykanie doskonale wiedzieli o co chodzi i jak sie potoczą losy. Jakkolwiek, wszyscy ci, ktorzy byli pod kuratelą USA żyją jak ludzie, a wszyscy ci ktorzych przejęła ruska dzicz zyją w ubóstwie i nędzy po dzień dzisiejszy (nie licząc oczywiscie członków mafii)

    • ireneusz50 napisał(a):

      „ruska dzicz” ma to co wypracuje, ci z pod kurateli USA maja to co złupią z innych narodów.

      • grego napisał(a):

        Mylisz sie kolego jesli nie masz podstaw historycznych to ogranicz swoje wypowiedzi ja tak robie jak czegos poprostu nie wiem a potem czytam czytam czytam. Ruskie mialy dosyc pokazna siatke szpiegowska miedzy innymi dzieki temu ukradli plany powstania bomby atomowej w USA i Niemiec. Opłacali „złodziei intelektu” w wielu plaszczyznach gospodarki wojennej.

    • mrda napisał(a):

      Wybacz, ale słowa „Dostał hajs wyłacznie po to by cos sie zaczęło dziac” to poziom refleksji z pierwszej klasy gimnazjum. Niemcy nie byli tacy biedni. To było zaawansowane naukowo i technologicznie społeczeństwo, świetnie zorganizowane, o silnej etyce pracy - w przeciwieństwie do etyki kombinowana narodów słowiańskich lub etyki „pana ponad chamami”, jaką mieliśmy w przedwojennej Polsce.
      „dostały hajsiwo, nakupiły zelaztwa w Szwecji ” - kolejna perełka intelektualna. Ciekawe czemu Szwecja nie wzięła swojego żelastwa i nie rozpierd..ła całej Europy w kilka tygodni?
      Jeśli nie ogarnia się intelektem tego, co się dzieje na świecie, najłatwiej sobie wymyśleć żydowską mafię..
      Jeśli tak wygląda efekt kształcenia młodzieży w Polsce, to nie wróżę przyszłości naszemu krajowi.

  3. Edward napisał(a):

    propaganda i nonsens-bezgamotnost ten artykuł.!!!!

  4. Be Em napisał(a):

    W porównaniu do radzieckich czołgów te niemieckie ledwie zaczynały raczkować.

    • grego napisał(a):

      radzieckie czolgi byly duzo gorsze od niemieckich. Tylko ze ruscy robili je duzo szybciej nie pamietam ile to bylo roboczogodzin na pojedyncza sztuke ale tygrysy byly wytwarzane dluzej i pochlanialy wiecej czasu. Ruscy wygrali tylko dzieki temu ze posiadali wiecej jednostek. TYGRYS górował w tamtych czasach nad innymi. Ruscy zreszta wzorowali sie czesto na niemieckich konstrukcjach. t 34 czesto sie psuł

  5. Miauczur napisał(a):

    Czołgi czołgami, ale Autor nie wspomniał o całkowicie irracjonalnej doktrynie rasowej nazistów. Idiotyczne masowe zbrodnie na Żydach, jeńcach i warstwie inteligencko - urzędniczej, kompletne lekceważenie mniejszych narodów i ich aspiracji państwowych, zwłaszcza jeśli chodzi o wschodnich Słowian - Ukraińców i Białorusinów. Polityka wygrywała u nazistów ze strategią i zdrowym rozsądkiem, zresztą gdyby było odwrotnie, nie doszłoby do wojny na dwa fronty lub co najmniej Niemcy mogliby się opierać o wiele dłużej, być może ugrac sobie korzytne warunki jej zakończenia. Brak jakiejkolwiek sensownej alternatywy politycznej podczas wojny z ZSRR tylko umacniał reżim komunistyczny. Stalin mógł się wydawać mniejszym złem, tak samo dla przywodców jak i zwykłych ludzi. Znalazły się środki finansowe i materiałowe na prowadzenie wojny przeciw Niemcom, znalazła się motywacja u zwykłych żołnierzy.

  6. werd38 napisał(a):

    Hitler pod koniec wojny chorował na Parkinsona i to też zaważyło o losach III Rzeszy.

  7. jj napisał(a):

    Jak lubicie Kwietnia to musicie to przeczytać: „Wall Street i Hitler.” Antony C. Sutton.
    Wyguglajcie, można to kupić i wtedy naprawdę otworzą wam się oczy.

  8. Bilbo napisał(a):

    Polityka eksterminacyjna III Rzeszy (a faktycznie nazistów) na okupowanych terenach ZSRR faktycznie wykończyła Niemców, i chyba była głównym powodem ich totalnej klęski. Gdyby prowadzili na Wschodzie taką politykę, jaką prowadzili pod koniec I wojny światowej, czyli formalnego popierania niepodległości państw bałtyckich, Białorusi, Ukrainy czy Republiki Dońskiej (czyli państwa Kozaków dońskich), to Sowieci by ich nie pokonali, bo najprowdopodobniej ZSRR by upadł. Problem w tym scenariuszu jest jednak taki, że w takim przypadku Polski by nie było. Bo zwycięstwo III Rzeszy to nasza zagłada. A zwycięstwo ZSRR wprawdzie spowodowało kilkudziesięcioletnią „komunę” w Polsce, ale jednak przetrwaliśmy.

  9. Andy napisał(a):

    1.Lotnictwo - po co atak na Anglię? to tylko zniszczyło Luftwaffe, dodatkowo stworzyło drugi front.Osłabiło wsparcie lotnictwa jednostkom lądowym na froncie wschodnim, potem brakowało samolotów w obronie przeciw nalotami nad tereny Niemiec.
    2.USA weszła do wojny po stronie aliantów „i pozamiatane” upadek rzeszy to była kwestia czasu. USA zrobiło na tym ładny interes.

    3.Japonia i jej upadek atak na Pearl Harbor zamiast na ZSRR.

  10. krzysztof napisał(a):

    gdyby nie zaangażowanie ameryki , wojnę wygrałby hitler , to pewne

  11. lucjan napisał(a):

    Podstawowy błąd to brak spójnego działania. Gdyby zostawił Zachód w spokoju to komunistyczna Rosja nie dostałaby żadnego wsparcia. Słuszny wątek kolegi wyżej o niewykorzystaniu motywów narodowościowych do skutecznego dobicia ZSRR . Ale na nasze szczęście wygrało oszołomstwo ideologiczne - i dobrze , bo na pewno nie klikalibyśmy dzisiaj, a jeśli jakimś cudem - to tylko po niemiecku

  12. Komar napisał(a):

    Fragment dotyczący Stalingradu świadczy o niezrozumieniu przez autora przebiegu II wojny światowej. Po pierwsze - Stalingrad nie leżał na drodze Niemców w stronę Kaukazu. Aby dotrzeć na Kaukaz, Niemcy nie musieli przechodzić przez Stalingrad ani go omijać. To były dwa oddzielne strategiczne kierunki niemieckiego natarcia. Po drugie - klęska Niemców pod Stalingradem nie polegała na tym, że nie dali rady zająć ostatniego niewielkiego fragmentu miasta utrzymywanego jeszcze przez Armię Czerwoną, ale na tym, że wojska niemieckie nie potrafiły powstrzymać ofensywy wojsk radzieckich wychodzącej zza Wołgi i biorącej w kleszcze duże zgrupowanie wojsk niemieckich. Bitwa stalingradzka była dowodem, że Niemcy są niezdolne do skutecznej obrony zajętego terytorium. A autor pisze, że wojska niemieckie powinny ominąć Stalingrad i kontynuować ofensywę wgłąb ZSRR. Jak i czym?

Zostaw własny komentarz