10 faktów o Ludwiku XIV, o których mogłeś nie wiedzieć


Ludwik XIV to najdłużej panujący monarcha francuski. Jego czasom poświęcono wiele publikacji, a mimo to wciąż badacze interesują się jego osobą. Poniżej znajduje się podsumowanie tego, co robił oraz jaki był Król Słońce.

Portret Ludwika XIV i Colberta pędzla Charlesa le Brun

Portret Ludwika XIV i Colberta pędzla Charlesa le Brun

1. Państwo to ja

„Państwo to ja„ jest zdaniem, które przypisuje się Ludwikowi XIV. Jest to pierwsze skojarzenie, jakie mamy z tym władcą i to już od czasów szkolnych. Tak jak w wielu przypadkach, tak i tutaj nigdy nie będziemy mieli pewności, czy słowa te na pewno zostały wypowiedziane. W publikacji „Fabrykacja Ludwika XIV” Petera Burke’a czytamy, że jeśli to zdanie nie padło, to monarcha zezwolił na spisanie słów ”kto ma państwo w swojej pieczy, zawsze walczy o siebie„1 .

2. Król Słońce

Trudno jest jednoznacznie powiedzieć skąd wziął się ten przydomek. Wśród informacji o Ludwiku XIV najczęściej wymienia się odwołanie do układu słonecznego oraz rolę wschodzącego słońca, jaką grał król w jednym z przedstawień. Niezależnie od tego, która z wersji jest właściwa, to określenie „Król Słońce” było blisko związane z jego wizerunkiem. Bardzo często, zwłaszcza na monetach, Ludwik był przedstawiany właśnie jako Słońce.

3. Polowania

Polowanie nie było czymś niezwykłym wśród monarchów. Ludwik chętnie uczestniczył w tego typu rozrywce. W „Pamiętnikach” Saint-Simona znajdziemy informację, że w tym celu najczęściej wybierał się do Fontainebleau albo Marly przynajmniej raz w tygodniu. Wyprawy te kończyły się najczęściej kolacją w lesie w towarzystwie jednej z kochanek.

4. Absolutyzm

Początków absolutyzmu we Francji możemy doszukiwać się za panowania Henryka IV. Wtedy jednak nie udało się wprowadzić tego rodzaju rządów. W następnych latach, w których rządził Ludwik XIII, dużą rolę w budowaniu władzy absolutnej odegrał kardynał Richelieu. Dopiero jednak panowanie Ludwika XIV przyniosło ustrój, na którym wzorowali się inni monarchowie. Sprawowany przez Króla Słońce system władzy był inspiracją m.in. dla Fryderyka II Wielkiego.

5. Najdłużej panujący władca Francji

Ludwik XIV odziedziczył tron w 1643 roku mając niecałe 5 lat. Rządy regencyjne sprawowała jego matka - Anna Austriaczka. Samodzielne rządy Ludwika rozpoczęły się wraz ze śmiercią kardynała Mazariniego w 1661 r. Jego panowanie było najdłuższe w historii Francji, bowiem wynosiło 72 lata (w tym 54 lata samodzielne).

6. Odwołanie edyktu nantejskiego

Niewątpliwie jest to jedna z porażek Króla Słońce. Edykt, który został wprowadzony przez Henryka IV, aby ułatwić

swobodę religijną, został zniesiony przez Ludwika w 1685 r. Represje protestantów miały jednak miejsce już wcześniej. Ograniczono liczbę nauczycieli, przez co dochodziło do absurdalnych sytuacji, np. jeden nauczyciel musiał uczyć 600 dzieci. Ogłoszenie edyktu z Fontainebleau w 1685 r. uzasadniano tym, iż edykt nantejski stracił na znaczeniu, ponieważ wszyscy już się nawrócili na katolicyzm.

Pomnik przedstawiający Ludwika XIV na koniu, znajdujący się na dziedzińcu pałacu wersalskiego

Pomnik przedstawiający Ludwika XIV na koniu, znajdujący się na dziedzińcu pałacu wersalskiego

7. Wersal

Budowę pałacu wersalskiego rozpoczęto w 1623 roku. Powstał ze względu na częste polowania Ludwika XIII w pobliskich lasach. Początkowo była to skromna siedziba, która miała pomieścić króla oraz dwór. Ludwik XIV rozbudował Wersal, aby móc przenieść się tam ze swoim ogromnym dworem. Przebudowany pałac miał nie tylko zapewnić lokum wszystkim, którzy chcieli być blisko króla, ale przede wszystkim pomóc wyrwać się królowi z Luwru. Było to bowiem miejsce, które przypominało mu o Frondzie.

8. Miłośnik baletu

Zamiłowanie do sztuki zaszczepiła w młodym Ludwiku XIV jego matka. Król w szczególności upodobał sobie balet, dlatego też często sam brał udział w przedstawieniach. Najczęściej grał Apolla, gdzie mógł pokazać się w stroju nawiązującym do Słońca. To właśnie z tej roli pochodzi słynny kostium króla z kapeluszem, w który wetknięto duże pióra. Uwielbienie monarchy do baletu możemy zobaczyć w filmie „Król tańczy” z 2000 r. w reżyserii Gérarda Simona.

9. Rozwój edukacji

Edukacja była dostępna jedynie dla osób uprzywilejowanych. W kolejnych latach za niedużą opłatą można było nauczyć się czytać lub pisać (w publikacji „Życie codzienne we Francji w czasach Ludwika XIV” F. Bluche możemy przeczytać, że już za 3 sou można było nauczyć się czytać. Czytanie po francusku oraz po łacinie było nieco droższe, bowiem kosztowało 5 sou. Najdroższe było pisanie i rachowanie, które kosztowało 7 sou). Ludwik XIV dążył do zapewnienia darmowej edukacji, co udało się po wprowadzeniu edyktu szkolnego w 1695 r.

10. Przepych

Ludwikowi XIV przypisuje się modę na przepych, jaki zapanował na dworze wersalskim. Bogato zdobione sale pałacu zdecydowanie przykuwały wzrok. Ludzie otaczający króla również ubierali się w stroje z najlepszych materiałów. Sam opis stroju króla jest w publikacjach dość sprzeczny. Z jednej strony mamy Pamiętniki Saint-Simona, gdzie czytamy, że Ludwik ubierał się w stroje koloru brązowego z niewielkim haftem. Miał również kamizelkę, która była wykonana z atłasu albo sukna, zwykle w kolorze czerwonym lub niebieskim. I tu, jak dodaje Saint-Simon, król nie nosił żadnych pierścieni ani klejnotów. Z drugiej strony mamy niewielki opis w pracy Wojciecha Magdziarza „Uwodziciele władzy…”, z którego wynika że to Ludwik dawał przykład bogatego stroju, chociażby podczas ślubu diuka burgundzkiego.

 

Bibliografia:

  1. Bluche Fronçois, Życie codzienne we Francji w czasach Ludwika XIV, Warszawa 1990, s. 327.
  2. Burke Peter, Fabrykacja Ludwika XIV, Warszawa 2011, s. 246.
  3. Saint-Simon Louis, Pamiętniki, t. 1, Warszawa 1961, s. 446.
  4. Versailles. Guide promenade pour l’ensemble du domaine royal, Gerald van der Kemp, Daniel Meyer Paris 1984, s.128.
  1. P. Burke, Fabrykacja Ludwika XIV, Warszawa 2011, s. 23. []

Znajdujące się w portalu artykuły nie zawsze prezentują opinie zgodne ze stanowiskiem całej redakcji. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanych artykułów, by to zrobić wystarczy podać swój nick. O naszych artykułach możesz także porozmawiać na naszym forum. Na profilu "historia.org.pl" na Facebooku na bieżąco informujemy o nowych artykułach. Możesz także napisać własny artykuł i wysłać go na adres naszej redakcji.

Zostaw własny komentarz