Tajemnicze kamienne dzbany z serca Laosu


W trakcie międzynarodowych badań archeologicznych skupionych  na obszarze Równiny Dzbanów w centrum Laosu (Płaskowyż Xiangkhoang) odkryto kolejne gigantyczne dzbany.

autor: Zuzanna Kowalczyk

Australijsko – Polska ekspedycja archeologiczna na czele z dr Dougaldem O’Reilly (Chief Investigator) z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego, mgr Kasprem Hanusem (Principal Investigator) z Instytutu Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, mgr Agnieszka Dolatowską oraz Szymon Zdziebłowski (PAP), przy pomocy studentów archeologii ze Szczecina (Joanna Koczur), Wrocławia (Anna Wybraniec, Ola Surlej, Łukasz Wiesławski) i Poznania (Zuzanna Kowalczyk, Karolina Joka) badają w tegorocznym projekcie nowe stanowisko o numerze 52 zlokalizowane na górzystym obszarze Xiangkhoang. Celem projektu jest uzyskanie informacji na temat autorów tajemniczych dzbanów oraz nowoczesna dokumentacja stanowiska i zabytków przy użyciu dronów i modeli komputerowych.

Podczas części terenowej udało się odkryć pięć nowych dzbanów występujących poza ich dotychczasowymi skupiskami. Niektóre z tych ogromnych „naczyń” mierzy do 2 m wysokości. Wykopaliska inaczej niż do tej pory wykazały, że dzbanom nie towarzyszą żadne pochówki w górzystej części stanowiska.

Zbadane zostały także kamieniołomy piaskowca, z którego zostały wykonane zabytki. Początkowo odkryto tylko 2,a następnie liczba ta wzrosła do 4. O odkryciu kamieniołomów świadczą znajdujące się tam dzbany będące na różnych etapach wykończenia i obróbki.

Do tej pory kwestię problematyczną stanowi wiek zabytków, jest to spowodowane nietypowym rodzajem stanowiska, wstępnie przyjmuje się, że zostały one wykute w okresie od ok. połowy I tys. p. n. e. do połowy I tys. n. e. W celu zbadania chronologii zabytków zostały pobrane fragmenty dzbanów, dotychczas zalegających pod ziemią, do badań optoluminescencyjnych (OSL). Analiza pozwoli określić kiedy po raz ostatni naczynia były wystawione na działanie słońca.

W wyniku poprzednich ekspedycji badawczych odkryto i zadokumentowano 348 kamiennych dzbanów. Najwięcej dzbanów odkryto na stanowisku nr 1 w pobliżu miasta Phonsavan, w sumie zadokumentowano ponad 400 naczyń. Dzięki badaniom wykopaliskowym stanowiska nr 1 odkryto, że kamiennym naczyniom towarzyszą przykrywki oraz pochówki szkieletowe  i urnowe. Jednak według naukowców mogą to być pochówki niezwiązane z ludnością, która wytworzyła dzbany. Do teraz autorzy tych zabytków pozostają w sferze zagadki, którą w przyszłości będzie można rozwiązać badając niedawno odkryte osady, mogły one bowiem należeć do wspomnianych kamieniarzy.

Udział polskiej części misji w projekcie badawczym polegał na wykorzystaniu techniki dokumentacji cyfrowej w ramach tak zwanej fotogrametrii bliskiego zasięgu. Dzięki tym zabiegom powstały modele fotogrametryczne, czyli modele 3 D – dzbanów i pokryw z przedstawieniami zoomorficznymi oraz wykopu - stanowiska archeologicznego.

Badacze Równiny Dzbanów liczą na nominowanie jej do listy światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Powodzenie tego przedsięwzięcia zapewniłoby ochronę stanowiska, lepszą promocję wyjątkowych zabytków oraz większe możliwości badawcze.

Znajdujące się w portalu artykuły nie zawsze prezentują opinie zgodne ze stanowiskiem całej redakcji. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanych artykułów, by to zrobić wystarczy podać swój nick. O naszych artykułach możesz także porozmawiać na naszym forum. Na profilu "historia.org.pl" na Facebooku na bieżąco informujemy o nowych artykułach. Możesz także napisać własny artykuł i wysłać go na adres naszej redakcji.

Zostaw własny komentarz