Kategoria: Historia literatury

„Już ustały kul świsty, teraz groźne są listy” – sprawa Listu 34

„Już ustały kul świsty, teraz groźne są listy” – sprawa Listu 34

„Ograniczenie przydziału papieru na druk książek i czasopism oraz zaostrzenie cenzury prasowej stwarza sytuację zagrażającą rozwojowi kultury narodowej. Niżej podpisani, uznając istnienie opinii publicznej, prawa do krytyki, swobodnej dyskusji i rzetelnej informacji za konieczny element postępu, powodowani troską obywatelską, domagają się zmiany polskiej polityki kulturalnej w duchu praw zagwarantowanych przez Konstytucję Państwa Polskiego i zgodnych z […]

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Początkowo nic nie wskazywało na to, aby lekarz pediatra Tadeusz Żeleński miał zająć się na poważnie literaturą. Wprawdzie w latach 90. XIX w. próbował swych sił w tej dziedzinie, czego dowodem są sonety opublikowane w 1895 r. w czasopiśmie „Świat”. Po latach jednak sam Żeleński uznawał je za nieudane i się do nich nie przyznawał. […]

Okruchy biografii - Władysław Umiński

Okruchy biografii - Władysław Umiński

Swego czasu znany, dzisiaj kompletnie o nim zapomniano. Czy można znaleźć powód, dla którego tak powszechnie odbierany twórca znika z konstelacji? Raczej nie. Ale trzeba go przypomnieć – piewcę nieskończonych możliwości człowieka, twórcę fantastyki, który do końca wierzył w ludzkość – Władysława Umińskiego.

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde był twórcą niezwykle płodnym. Jego powieść - Portret Doriana Graya oraz sztuki teatralne (w szczególności: The importance of Bering Ernest i The Lady Windermere Fan) do dziś zaliczane są do klasyki światowej literatury.  Mniej znana jest poezja tego wszechstronnego twórcy, będąca niezwykle trafnym przykładem literatury modernistycznej1 - poszukującej innych, nowych (lub zaczerpniętych z […]

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

W ostatnich zdaniach Portretu Artysty z czasów młodości będącego artystyczną autobiografią Jamesa Joyce’a - Stephen Dedalus - literackie alter ego pisarza tuż przed opuszczeniem swej ojczyzny mówi: „Po raz milionowy idę, by zmierzyć się z rzeczywistością doświadczeń i w kuźni swej duszy stworzyć nieistniejące sumienie mego narodu”1. Słowa te prawdopodobnie dotyczą  aktu tworzenia Dublińczyków - […]

Zdrady, spiski i pojedynki, czyli za co kochamy „Grę o tron” [+18]

Zdrady, spiski i pojedynki, czyli za co kochamy „Grę o tron” [+18]

„Pieśń Lodu i Ognia„, czytelnikom znana bardziej jako ”Gra o tron”, autorstwa amerykańskiego pisarza George’a R.R. Martina uchodzi obecnie za jedną z najbardziej popularnych serii fantasy na świecie. Nic zresztą dziwnego – takiej ilości intryg, zbrodni i namiętności trudno doszukać się w innych powieściach przypisywanych do tego gatunku. Dzięki nakręconemu przez HBO serialowi, na który […]

Śmierciożercy, czyli SS w krainie fantasy

Śmierciożercy, czyli SS w krainie fantasy

SS – elitarna niemiecka formacja nazistowska, której symbolem była trupia główka. Czy to przypadek, że znakiem szczególnym śmierciożerców z cyklu powieści Rowling jest tzw. Mroczny Znak – czaszka z wyłaniającym się z ust wężem? I dlaczego zasady obowiązujące śmierciożerców do złudzenia wydają się przypominać założenia światopoglądowe SS?1 Uwaga! Fragmenty tekstu zawierają spoilery! [↩]

Narodowosocjalistyczne inspiracje w powieściach Rowling, czyli o czystości krwi w „Harrym Potterze”

Narodowosocjalistyczne inspiracje w powieściach Rowling, czyli o czystości krwi w „Harrym Potterze”

Nawiązania do motywów historycznych są nieodłącznym elementem literatury fantasy. W przypadku J.K. Rowling powszechnie mówi się o wykorzystanych przez nią wątkach z mitologii greckiej, egipskiej czy rzymskiej. Zaskakujące zatem może się wydać, jak wiele motywów w powieściach brytyjskiej pisarki przypomina doktrynę narodowego socjalizmu, z ideą czystości krwi na czele1. Uwaga! Fragmenty tekstu zawierają spoilery. [↩]

Utwory staropolskie w fantastyce - interpretacje

Utwory staropolskie w fantastyce - interpretacje

Występowanie elementów staropolskich w literaturze fantasy nie jest w żadnym razie zjawiskiem zaskakującym czy odkrywczym, choćby na mocy definicji1. Obecność tych elementów w literaturze fantastycznej, włączając teksty sytuujące się na granicach gatunków, może być już zjawiskiem zastanawiającym. Nie tyle jest jednak godny uwagi sam fakt, że polskie epoki dawne uwidaczniają się w tej literaturze, co […]