Kategoria: Rozmaitości

Motyw axis mundi i święte gaje jako elementy szamanizmu u Słowian w średniowieczu

Motyw axis mundi i święte gaje jako elementy szamanizmu u Słowian w średniowieczu

Ludy syberyjskie, Indianie, Ameryka Północna, Chiny, Tybet, Japonia, australijscy Aborygeni-wszystkie elementy tej wyliczanki łączy dźwięk wciąż jeszcze żywego (duchami) bębna szamańskiego. Gdyby tak jednak cofnąć się do czasów średniowiecznych... Co mogłoby się wydarzyć, gdyby postawiło się obok siebie Słowianina i szamana pochodzącego z wyżej wymienionych obszarów? Czy wspomniane przez Nevilla Drury’ego tereny centralnej i północnej […]

Wokół ciąży i porodu w dawnej Polsce

Wokół ciąży i porodu w dawnej Polsce

Od wieków małżeństwo pozwalało kobiecie na uzyskanie wyższego statusu społecznego. Małżeństwa były zawierane głównie ze względów ekonomicznych i społecznych. Przy wyborze małżonki zalecano kierowanie się nie urodą, a cnotliwością, posłuszeństwem czy pracowitością kobiety. Jej pozycja w małżeństwie zależała od tego, czy urodzi potomka, najlepiej płci męskiej. Statut synodalny biskupa krakowskiego Wojciecha Jastrzębca z 1423 roku […]

Trzy religijne filary Bushido

Trzy religijne filary Bushido

Hana-wa sakuragi, hito-wa bushi1 – właśnie to powiedzenie doskonale obrazuje sposób postrzegania kasty samurajów w tamtych czasach. W niniejszym tekście przedstawię trzy wielkie religie, w których wychowanie miało nadzwyczajny wpływ na duchową stronę wojownika. Każda z nich odcisnęła na wiele wieków swoje piętno w kształceniu młodych mężczyzn. Do dzisiaj wręcz te aspekty zostały zachowane w […]

Początki piłki nożnej w Polsce. Od „Sokoła” po utworzenie PZPN

Początki piłki nożnej w Polsce. Od „Sokoła” po utworzenie PZPN

14 lipca 2014 roku, a więc w momencie, gdy nasi zachodni sąsiedzi od kilku minut celebrowali zdobycie tytułu piłkarskiego Mistrza Świata, swoje święto obchodzili również Polacy. A przynajmniej teoretycznie, gdyż na skutek braku nagłośnienia całej akcji, niewielu fanów futbolu w naszym kraju dowiedziało się o chwalebnym jubileuszu.

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Bohdan Janusz (1887–1930) był przedstawicielem pierwszego pokolenia archeologów w wolnej Polsce. Był obywatelem Polski, niebędącym do końca ani Polakiem (po ojcu był wyznania greckokatolickiego), ani Ukraińcem (mówił przede wszystkim po polsku). Przez całe swoje życie zajmował się badaniem przeszłości Galicji Wschodniej. Janusz był samoukiem. Wprawdzie pobierał nauki w Gimnazjum Narodnym we Lwowie (szkoła ukraińska), ale […]

Prawdziwa twarz Hansa Klossa…

Prawdziwa twarz Hansa Klossa…

Przygody dzielnego kapitana Klossa od lat cieszą się w Polsce niesłabnącą popularnością. Główny bohater to postać niesłychanie prawa i operatywna: potrafi przechytrzyć Brunnera kiedy trzeba, zawróci w głowie pięknej Niemce, a nawet pomoże chłopakom z AK. Jednak jego główny historyczny pierwowzór, Artur Ritter, nie był już tak nieskazitelnym człowiekiem.              […]

Nieznana historia szabli

Nieznana historia szabli

Na wystawie eksponatów Muzeum Czartoryskich, których zbiory znajdowały się od 2012 roku w Szczecinie, jest wiele obiektów bardziej lub mniej znanych – niemych świadków wydarzeń z historii. Między tymi wszystkimi przedmiotami znajduje się jeszcze jeden mało znany – szabla Lorda Blayneya z początku XIX wieku, której historia znalezienia się w zbiorach  Czartoryskich jest równie ciekawa. […]

Historia wampiryzmu

Historia wampiryzmu

Fenomen wampiryzmu fascynuje nie tylko antropologów, ale także stanowi inspirację dla przedstawicieli świata kultury oraz budzi żywe emocje u odbiorców przekazu medialnego. Któż bowiem nie czytał legendarnego „Drakuli„ lub nie słyszał słynnej „symfonii grozy„ z filmu „Nosferatu„ Friedricha Wilhelma Murnau, któż nie podziwiał genialnej gry aktorskiej Garyego Oldmana w ”Draculi” F. Coppoli. Zdaniem socjologów tajemnica […]

Obraz Najświętszej Maryi Panny w kościele w Smardzowicach cudami słynący mil dwie od Krakowa

Obraz Najświętszej Maryi Panny w kościele w Smardzowicach cudami słynący mil dwie od Krakowa

Smardzowice to niewielka miejscowość leżąca około 18 kilometrów od granic Krakowa, w otulinie Ojcowskiego Parku Narodowego1. Mało kto wie, że w parafialnym kościele do dnia dzisiejszego znajduje się słynący cudami obraz datowany na koniec XV wieku. Mimo, że parafia od ponad 40 lat ma status sanktuarium maryjnego, to nadal miejscowość Smardzowice jest mało popularna w […]

Pole śmierci

Pole śmierci

Zagadnienie śmierci od zawsze wzbudzało ciekawość, zainteresowanie i faktyczny dreszczyk emocji przed nieznanym. Ogrom przerażenia, jaki potrafi wywołać ten fakt, jest zupełnie nie do wyobrażenia. Od wieków śmierć prezentowano w milionach odsłon nie tylko w historii człowieczeństwa, ale równie dobrze w historii naszego świata, w wymiarze globu ziemskiego i wszystkich jego środowisk zarówno powietrza, wody […]