Marcin Śrama


Artykuł autorstwa:

O XIX-wiecznym ideale Matki Polki

O XIX-wiecznym ideale Matki Polki

Ideał Matki Polki jest jednym z najbardziej popularnych motywów w polskiej literaturze XIX w. Odegrał on jednak znaczną rolę nie tylko jako literacka kreacja, ale również był ważnym środkiem służącym zachowaniu przez Polaków własnej tożsamości narodowej w okresie zaborów.

Sztuka w służbie naprawy Rzeczpospolitej. O „Matce Spartance” Franciszka Dionizego Kniaźnina

Sztuka w służbie naprawy Rzeczpospolitej. O „Matce Spartance” Franciszka Dionizego Kniaźnina

Matka Spartanka to opera, która swą premierę miała 15 czerwca 1786 r. w Puławach. Nie jest ona dziełem zbyt znaczącym ze względu na wartość artystyczną, ale stanowi interesujący przykład manifestacji politycznej ukazanej na scenie.

XVII- i XVIII-wieczna literatura francuska wobec obyczajów dworu królewskiego

XVII- i XVIII-wieczna literatura francuska wobec obyczajów dworu królewskiego

Dwór królewski XVII i XVIII-wiecznej Francji zazwyczaj nie był miejscem, w którym moralność odgrywałaby zbyt wielką rolę. Taki stan rzeczy stał się przyczyną do powstania wielu dzieł będących przytykiem wobec zachowań charakterystycznych dla najbliższego otoczenia władcy. Poniższy artykuł przedstawia dwa spośród nich – bardzo popularne Maksymy i rozważania moralne Rochefoucaulda oraz, nieco zapomnianą dziś, anonimową […]

Charakter Woltera w anegdocie

Charakter Woltera w anegdocie

W każdej epoce życie prywatne znanych twórców oraz ich charakter stanowią tematy zainteresowania społeczeństwa, czego świadectwem są liczne poświęcone im biografie, quasi-biograficzne powieści i zbiory anegdot. Rzadko kiedy wiadomo jednak o nich tak wiele, co o jednym z największych oświeceniowych pisarzy i filozofów ‒ Wolterze.

Strindberg i emancypantki

Strindberg i emancypantki

August Strindberg (1849–1912) był szwedzkim pisarzem i dramaturgiem, który w swej twórczości potępiał emancypację kobiet, uważając, że zjawisko to przyczyni się do rozkładu tradycyjnej rodziny oraz do upadku kultury europejskiej. Współcześnie niezwykle często określany jest mianem mizogina, patrząc jednak nań obiektywnie, nie sposób się z tą opinią zgodzić. Strindberg po prostu dokonywał gruntownej (choć nieco […]

Salvador Dali i jego literacki obraz życia geniusza

Salvador Dali i jego literacki obraz życia geniusza

Dziennik geniusza Salvadora Dalego jest zdaniem samego autora dziełem, które w sposób najdokładniejszy przedstawia zwyczajnym śmiertelnikom różne aspekty życia jednostki ponadprzeciętnej (i należy przy tym zauważyć, że całkowicie pozbawionej skromności). Stanowi on niejako autoportret artysty, dla którego sztuką było całe życie i który nawet najzwyczajniejsze wykonywane przez siebie czynności, począwszy od malowania, skończywszy na porannej […]

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Początkowo nic nie wskazywało na to, aby lekarz pediatra Tadeusz Żeleński miał zająć się na poważnie literaturą. Wprawdzie w latach 90. XIX w. próbował swych sił w tej dziedzinie, czego dowodem są sonety opublikowane w 1895 r. w czasopiśmie „Świat”. Po latach jednak sam Żeleński uznawał je za nieudane i się do nich nie przyznawał. […]

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde był twórcą niezwykle płodnym. Jego powieść - Portret Doriana Graya oraz sztuki teatralne (w szczególności: The importance of Bering Ernest i The Lady Windermere Fan) do dziś zaliczane są do klasyki światowej literatury.  Mniej znana jest poezja tego wszechstronnego twórcy, będąca niezwykle trafnym przykładem literatury modernistycznej1 - poszukującej innych, nowych (lub zaczerpniętych z […]

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

W ostatnich zdaniach Portretu Artysty z czasów młodości będącego artystyczną autobiografią Jamesa Joyce’a - Stephen Dedalus - literackie alter ego pisarza tuż przed opuszczeniem swej ojczyzny mówi: „Po raz milionowy idę, by zmierzyć się z rzeczywistością doświadczeń i w kuźni swej duszy stworzyć nieistniejące sumienie mego narodu”1. Słowa te prawdopodobnie dotyczą  aktu tworzenia Dublińczyków - […]

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Postimpresjonizm był nurtem w malarstwie będącym odpowiedzią na twórczość impresjonistów. Nie stanowił jednak jej zaprzeczenia lecz próbę rozwinięcia impresjonistycznych środków wyrazu na przykład: obok typowych dla impresjonistów technik malarskich, na przykład impastu (polegającego na nakładaniu grubej warstwy farby na płótnie za pomocą pędzla, a czasem nawet szpachli, przejętego przez impresjonistów od malarzy pejzażystów, spośród których […]