Artykuły z tagiem:: "XIX wiek"

O XIX-wiecznym ideale Matki Polki

O XIX-wiecznym ideale Matki Polki

Ideał Matki Polki jest jednym z najbardziej popularnych motywów w polskiej literaturze XIX w. Odegrał on jednak znaczną rolę nie tylko jako literacka kreacja, ale również był ważnym środkiem służącym zachowaniu przez Polaków własnej tożsamości narodowej w okresie zaborów.

Stańczycy – głos rozsądku z Galicji?

Stańczycy – głos rozsądku z Galicji?

Negatywny obraz konserwatystów krakowskich, tzw. stańczyków, jako bezkrytycznych lojalistów cesarza Austro-Węgier w polskim społeczeństwie utrwalił się głównie poprzez Wesele Stanisława Wyspiańskiego. W rzeczywistości politycy wywodzący się z tego obozu wykorzystali nadarzającą się okazję do zdobycia znaczącego wpływu na rozgrywające się w dobie galicyjskiej autonomii wydarzenia polityczne i uzyskanie znacznych koncesji dla Polaków. Pragmatyzm stańczyków może […]

„W salonie i w kuchni. Opowieść o kulturze materialnej pałaców i dworów polskich w XIX wieku” – E. Kowecka – recenzja

„W salonie i w kuchni. Opowieść o kulturze materialnej pałaców i dworów polskich w XIX wieku” – E. Kowecka – recenzja

W salonie i w kuchni… to publikacja, którą czyta się jak najlepszą powieść. Jest to nie lada wyczyn, bowiem tematyka podjęta przez autorkę oscyluje wokół kultury materialnej, czyli historii użytkowanych przez ludzi pomieszczeń i przedmiotów.

Historia nierównej walki z białą zarazą - o próbach pokonania gruźlicy

Historia nierównej walki z białą zarazą - o próbach pokonania gruźlicy

Gruźlica była najgroźniejszą chorobą, z jaką walczyła ludzkość na początku XX w. Mogła dotknąć każdego, niezależnie od  pozycji społecznej czy majątku. Do czasu wynalezienia antybiotyków nie znano skutecznych metod walki   z tą chorobą. Starano się ograniczać objawy i oszukać śmierć, chciano, by przyszła chociaż kilka lat później...

Separatyzm żydowski w świetle poglądów politycznych ojca polskiego nacjonalizmu - Romana Dmowskiego

Separatyzm żydowski w świetle poglądów politycznych ojca polskiego nacjonalizmu - Romana Dmowskiego

Kwestia żydowska na przełomie XIX i XX w. była tematem absorbującym wielu polityków, nie tylko członków endecji. Analizując poglądy polityczne Romana Dmowskiego, nie sposób pominąć tych związanych z kwestią żydowską. Dmowskiemu nagminnie zarzuca się antysemityzm, pomijając jego przekonania dotyczące separatyzmu tejże ludności. W niniejszym artykule postaram się przybliżyć jego poglądy na podstawie wybranych dzieł publicystycznych.

Od fascynacji socjalizmem do myśli narodowej, czyli droga polityczna Zygmunta Balickiego

Od fascynacji socjalizmem do myśli narodowej, czyli droga polityczna Zygmunta Balickiego

Zygmunt Balicki był jedną z czołowych postaci tworzących polski ruch narodowy na przełomie XIX i XX wieku. Wraz z Romanem Dmowskim i Janem Ludwikiem Popławskim udało mu się stworzyć nowoczesny obóz nacjonalistyczny. Dmowski i Popławski zajmowali się publicystyką, Balicki zaś tworzył zwarte konstrukcje myślowe, lepiej sprawdzał się w roli organizatora. Był również wybitnym badaczem w […]

„Wiek kapitału. 1848 - 1875” - E. Hobsbawm - recenzja

„Wiek kapitału. 1848 - 1875” - E. Hobsbawm - recenzja

Okres 1848 – 1875 to wydawałoby się jedynie 27 lat. Autor Eric Hobsbawm pokazuje nam jednak w swojej książce jak ważny był to okres dla Europy i świata. Efekty tamtych decyzji widzimy po dzień dzisiejszy. W książce Wiek kapitału ukazuje nam losy społeczeństwa, rozwój przemysłu oraz tworzenie się gospodarki kapitalistycznej. Jest to druga książka po […]

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Postimpresjonizm był nurtem w malarstwie będącym odpowiedzią na twórczość impresjonistów. Nie stanowił jednak jej zaprzeczenia lecz próbę rozwinięcia impresjonistycznych środków wyrazu na przykład: obok typowych dla impresjonistów technik malarskich, na przykład impastu (polegającego na nakładaniu grubej warstwy farby na płótnie za pomocą pędzla, a czasem nawet szpachli, przejętego przez impresjonistów od malarzy pejzażystów, spośród których […]

Od ideologii arystokracji do postulatów socjalnych – zróżnicowanie francuskiej myśli liberalnej w XIX w.

Od ideologii arystokracji do postulatów socjalnych – zróżnicowanie francuskiej myśli liberalnej w XIX w.

Wolność, własność, niezależność – pewne pojęcie o istocie liberalizmu ma każdy. Kiedy jednak zaczniemy analizować historię tej doktryny, może nas zadziwić jej ewolucja. Jak wyglądały założenia liberałów w XIX w.? Czy znajdziemy w nich więcej punktów wspólnych czy różnic? W końcu – jakie są przyczyny wciąż żywej u wielu sympatii do tej filozofii? Liberalizm  czy […]

Martwa natura Paula Cézanne’a

Martwa natura Paula Cézanne’a

Cichy, szorstki w obyciu – tak właśnie postrzegała znakomitego twórcę paryska publiczność i impresjoniści. On sam nie zapominał o wielkim znaczeniu światła i koloru, przedstawiał geometryczne kształty przedmiotów, był wielbicielem prostej i logicznej konstrukcji obrazu. Nic więc dziwnego, że powrót do sztuki klasycznej spowodował, że Cézanne stał się autorytetem i wzorem dla awangardowych twórców XX […]