Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu ma ogłosić jutro ostateczną decyzję w sprawie zbrodni katyńskiej


Skargę na rosyjski wymiar sprawiedliwości złożyło 15 krewnych ofiar NKWD z 1940 r., którzy oskarżają stronę rosyjską o niedokonanie należytej kwalifikacji prawnej zbrodni katyńskiej, a także o to, że nie ustaliły jej sprawców oraz nie wyciągnęły w stosunku do nich odpowiednich konsekwencji w śledztwie katyńskim, prowadzonym przez Rosję w latach 1990-2004. Zarzuty te nie są jednak związane z samą odpowiedzialnością sowieckiej Rosji o dokonanie zbrodni.

Ekshumacja ofiar zbrodni katyńskiej - 1943 rok

Ekshumacja ofiar zbrodni katyńskiej - 1943 rok

Ostateczny wyrok w tej sprawie zapadł już 5 września 2013 roku, kiedy strasburski trybunał stwierdził, iż Rosja ewentualnie naruszyła kilka artykułów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W dniu jutrzejszym trybunał wypowie się m.in. w sprawie śledztwa katyńskiego, które prowadziła rosyjska Główna Prokuratura Wojskowa, a także w sprawie postępowania rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości wobec krewnych ofiar NKWD z 1940 r. Trybunał dokona również oceny współpracy rosyjskich władz w sprawie skargi katyńskiej.

Najistotniejsza, a zarazem najtrudniejszą kwestią było określenie, czy sędziowie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka mają prawo do oceny rosyjskiego śledztwa. Rząd Rosji powołuje się w tej sprawie na zasadę, iż prawo nie działa wstecz (łac. lex retro non agit), argumentując, iż do zbrodni katyńskiej doszło w 1940 r., a europejska konwencja praw człowieka, na podstawie której działa trybunał, weszła w życie w 1953 r. Dodatkową kwestią jest to, iż rosyjskie śledztwo ws. zbrodni katyńskiej rozpoczęło się w 1990 r., a Rosja ratyfikowała konwencję w 1998 r.,  czyli osiem lat po wszczęciu śledztwa.

Ogłoszenie wyroku w tej sprawie będzie konsekwencją odwołania się skarżących od pierwszego wyroku w tej sprawie z 16 kwietnia 2012 roku, kiedy to trybunał uznał(co należy podkreślić - niejednomyślnie) , iż „masowy mord dokonany na polskich więźniach można traktować jako zbrodnię wojenną”, a obowiązek humanitarnego traktowania jeńców wojennych i zakaz ich zabijania wynikał z międzynarodowego prawa zwyczajowego. W wyroku tym trybunał uznał również, iż nie ma on uprawnień, by określić, czy Rosjanie prawidłowo przeprowadzili śledztwo katyńskie.

Krewni ofiar NKWD z 1940 roku, oskarżają  stronę rosyjską również o niegodne ich poszanowanie, nie tylko poprzez samo negowanie faktu dokonania zbrodni, ale również poprzez odmowę rehabilitacji ofiar.

W najbliższy poniedziałek trybunał zajmie się również kwestią ewentualnego naruszenia przez stronę rosyjską art. 38 konwencji, który zobowiązuje państwa do współpracy z sędziami strasburskiego trybunału. Rząd Rosji nie przestawił bowiem trybunałowi m. in. kopii postanowienia o umorzeniu śledztwa w sprawie zbrodni katyńskiej, uznając, że ujawnienie tych informacji może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.

Ogłoszony w poniedziałek wyrok będzie miał charakter ostateczny.

Te artykuły również mogą Cię zainteresować:
Znajdujące się w portalu artykuły nie zawsze prezentują opinie zgodne ze stanowiskiem całej redakcji. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanych artykułów, by to zrobić wystarczy podać swój nick i wysłać komentarz. O naszych artykułach możesz także porozmawiać na naszym forum. Możesz także napisać własny artykuł i wysłać go na adres naszej redakcji.

Zostaw własny komentarz