KARTKA Z KALENDARZA: 98. rocznica utworzenia PKOL


Dziś mija dokładnie 98 lat od zjazdu założycielskiego Komitet Udziału Polski w Igrzyskach Olimpijskich – 12 października 1919 r. w sali konferencyjnej Hotelu Francuskiego w Krakowie powołano do życia stowarzyszenie, które było zalążkiem Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

Głównym celem powołania Komitetu było wysłanie reprezentacji Polski na odbywające się w 1920 r. Igrzyska Olimpijskie w Antwerpii, czego ostatecznie nie udało się dokonać – ze względy na toczącą się wojnę polsko-bolszewicką, przygotowania do startu w belgijskich igrzyskach zawieszono, a Polacy zadebiutowali w tej najważniejszej na świecie sportowej imprezie w 1924 r. we Francji.

Komitet został założony przez wywodzących się głównie z terenów Galicji działaczy sportowych i turystycznych – ta sama grupa entuzjastów dzień wcześniej, 11 października 1919 r., w budynku Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego przy ul. Radziwiłłowskiej, założyła Polski Związek Lekkiej Atletyki, który jest najstarszym stowarzyszeniem sportowym w Polsce.

W skład powołanego Komitetu weszli: lekarz i działacz społeczny dr Stanisław Kopczyński,  ekonomista, działacz i sędzia sportowy Henryk Szot-Jeziorowski, prawnik, krajoznawca i popularyzator turystki dr Mieczysław Orłowicz, lekarz Wojska Polskiego i propagator kultury fizycznej dr Władysław Osmolski, jeden z pierwszych polskich dziennikarzy sportowych Kazimierz Hemmerling, działacz piłkarski dr Stanisław Polakiewicz, prezes Związku Polski Piłki Nożnej i współzałożyciel utworzonego dzień wcześniej PZLA Ludwik Christelbauer oraz prezes PZLA, aktywny sportowiec, trener, działacz, propagator kultury fizycznej oraz specjalista budownictwa sportowego Tadeusz Kuchar.

Godność honorowych prezesów zaproponowano gen. Józefowi Hallerowi i ministrowi zdrowia publicznego dr Tomaszowi Janiszewskiemu, zaś o patronat nad nowopowstałym Komitetem wystąpiono do Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, który zgodził się objąć protektorat nad instytucją.

Zarząd Komitetu ukonstytuował się dwa miesiące później, w grudniu 1919 r., wówczas też nazwę stowarzyszenia zmieniono na Polski Komitet Igrzysk Olimpijskich, a na prezesa wybrano księcia Stefana Lubomirskiego, który od lat 80. XIX wieku zajmował się hodowlą koni i wraz z braćmi prowadził w położonym na Śląsku Widzowie jedną z najnowocześniejszych stadnin na terenie obecnej Polski. Funkcję prezesa Komitetu książę Lubomirski pełnił do 1921 r., później zaangażował się w działalność Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Lozannie.

W 1925 r. Polski Komitet Igrzysk Olimpijskich oficjalnie przemianowano na Polski Komitet Olimpijski. Obecnie PKOl jest ogólnopolskim stowarzyszeniem związków i organizacji sportowych i stara się godnie kontynuować tradycje zawiązanego w 1919 r. Komitetu. Do głównych zadań PKOl niezmiennie należy organizacja udziału reprezentacji Polski w Igrzyskach Olimpijskich. Poza tym, zajmuje się on także krzewieniem idei olimpijskiej i promocją kultury fizycznej oraz reprezentowaniem polskiego sportu w organizacjach międzynarodowych. Siedziba PKOl mieści się w Warszawie, w oddanym do użytku w 2004 r. budynku Centrum Olimpijskiego, w którym znajduje się także Muzeum Sportu, Centrum Edukacji Olimpijskiej, Polska Fundacja Olimpijska, Klub Olimpijski i Centrum Konferencyjne.

Przy tej okazji warto również wspomnieć o budynku, w którym doszło do tego historycznego wydarzenia. Hotel Francuski zbudowano w latach 1911-1912 na rogu ulic Pijarskiej i św. Jana w Krakowie. W miejscu tym pierwotnie znajdowała się  XV-wieczna kamienica, którą w pierwszej połowie XVII w. strawił pożar. Budynek wkrótce potem odbudowano, zmienił on jeszcze swój wygląd dzięki dokonanej w XVIII w. przebudowie. Przystępując do budowy hotelu w 1911 r. stare zabudowania rozebrano. Budynek łączący w sobie styl eklektyczny i modernistyczny zaprojektowali Zbigniew Odrzywolski i Bronisław Colonna-Czosnowski. Oficjalne otwarcie Hotelu Francuskiego odbyło się w czerwcu 1912 r. – wówczas był to najnowocześniejszy krakowski hotel, wyposażony w m.in. cichobieżne windy, telefony, oświetlenie elektryczne, centralne ogrzewanie, bieżącą wodę oraz pocztę pneumatyczną. Hotel działa pod tą samą nazwą do dziś, a na jego fasadzie mieści się tablica upamiętniają utworzenie w nim Komitetu.

Obchody 50-lecia istnienia Polskiego Komitetu Olimpijskiegow 1969 r. uświetnił swoją obecnością ówczesny przewodniczący MKOl Avery Brundage. Na jubileusz 60-lecia PKOl udało się zaprosić Iorda Michaela Killanina, a uroczystości 70 i 80-lecia swoją obecnością zaszczycił Juan Antonio Samaranch.

Za dwa lata przypada okrągła, setna rocznica powołania PKOl i już teraz można się spodziewać, że związku z tą okazją przyjedzie do Polski wielu gości ze świata sportu, a także odbędzie się szereg wydarzeń poświęconych temu jubileuszowi.

 

BIBLIOGRAFIA

 

  1. 90 lat na olimpijskim szlaku, pod red. Kajetana Hądzielka, Warszawa 2009.
  2. Encyklopedia Krakowa, pod red. Antoniego Henryka Stachowskiego, Kraków 2000.

Znajdujące się w portalu artykuły nie zawsze prezentują opinie zgodne ze stanowiskiem całej redakcji. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanych artykułów, by to zrobić wystarczy podać swój nick. O naszych artykułach możesz także porozmawiać na naszym forum.Możesz także napisać własny artykuł i wysłać go na adres naszej redakcji.

Zostaw własny komentarz