Kategoria: Nowożytność

Podstęp rosyjski,  czyli o próbie zdobycia twierdzy zamojskiej  przez wojska rosyjskie w 1706 roku

Podstęp rosyjski, czyli o próbie zdobycia twierdzy zamojskiej przez wojska rosyjskie w 1706 roku

30 VIII 1705 roku pod Narwą Rzeczypospolita podpisała akt przymierza z Rosją. Strony zobowiązywały się prowadzić walkę ze Szwecją, aż do zwycięstwa. Rosja przyrzekała udzielić Polsce pomocy zbrojnej oraz wesprzeć finansowo Rzeczypospolitą sumą 200 tys. rubli rocznie. Oprócz działań skierowanych przeciwko głównym siłom szwedzkim, plan działań rosyjskich przewidywał opanowanie kluczowych punktów strategicznych na południowo-wschodnich terenach […]

Leszczyński jako „Władca Ziemniaków”

Leszczyński jako „Władca Ziemniaków”

Stanisław Leszczyński to najdłużej żyjący z polskich władców, pamiętany jako Filozof Dobroczynny, człowiek otaczający się artystami i myślicielami, z którymi prowadził uczone dysputy. Wdał się w polemikę nawet z samym Rousseau. Trzy ostatnie dekady życia Leszczyńskiego to jego spektakularny sukces w Europie. Paradoksalnie, słaba pozycja księcia Lotaryngii oraz jego uzależnienie od Francji stworzyły mu bezpieczną […]

Kobiety i dzieci w wojsku - nowa moda czy odwieczny standard?

Kobiety i dzieci w wojsku - nowa moda czy odwieczny standard?

W różnorodnych doniesieniach prasowych można spotkać informacje o tragedii jaką jest udział dzieci w konfliktach zbrojnych w Afryce. Z kolei organizacje feministyczne walczą o większy udział kobiet w strukturach armii. Mogłoby się zatem wydawać, że udział zarówno dzieci jak i kobiet w wojsku to nowoczesny trend. Nic bardziej mylnego. Poniżej garść przykładów, głównie XVII-wiecznych, jak […]

Wstydliwa przypadłość Napoleona

Wstydliwa przypadłość Napoleona

Wielu historyków jest zdania, że jedną z przyczyn klęski Napoleona pod Waterloo były wyjątkowo dokuczające mu hemoroidy. Już w nocy przed wielkim starciem cesarz cierpiał prawdziwe katusze. Od stresu odnowiły mu się wrzody żołądka. Rano, w dniu decydującej walki, dostał gwałtownego ataku hemoroidów, choroby będącej wynikiem wielu lat spędzonych w siodle. Na przypadłość cierpiał od […]

„Yellow Submarine” Napoleona Bonaparte

„Yellow Submarine” Napoleona Bonaparte

Po przegranej bitwie pod Waterloo cesarz Francuzów, Napoleon Bonaparte dostał się do niewoli brytyjskiej i został przewieziony na leżącą na Południowym Atlantyku Wyspę Świętej Heleny, skąd miał już nigdy nie powrócić do Europy. Mimo zesłania zarówno ex-cesarz jak i jego zwolennicy nie przestali myśleć o kolejnej już w jego życiu ucieczce. O ile jednak powrót […]

Polski Kopciuszek, który stracił głowę...

Polski Kopciuszek, który stracił głowę...

Oto opowieść o kobiecie, która była polskim Kopciuszkiem, a do tego - dosłownie i w przenośni - straciła głowę. Mowa o pięknej chłopce - Agnieszce Machównie; wprawdzie orzechów nie kruszyła, lecz wiele męskich serc podbiła sprytem i wdziękiem, oraz (ponoć niepospolitym) rozumem, przelatując jak kometa po dworach polskich, francuskich i wiedeńskich. Była to zwykła prostaczka, […]

„Paszport kur*** z Zamościa” i Marysieńka (+18)

„Paszport kur*** z Zamościa” i Marysieńka (+18)

Marysieńka z Janem III Sobieskim tworzyli zgodne, kochające się i wierne małżeństwo, co w owych XVII-to wiecznych czasach na szlacheckich dworach nie było czymś pospolitym. Jednakże zanim doszło szczęśliwego finału, wiele się wydarzyło w życiu obojga. Jan Sobieski poznał miłość swojego życia podczas sejmu w Warszawie w roku 1655, gdzie po raz pierwszy zobaczył pannę […]

Delegacje w I Rzeczpospolitej wstydu nam nie przynosiły

Delegacje w I Rzeczpospolitej wstydu nam nie przynosiły

Kiedyś polskie delegacje nie przysparzały nam powodów do wstydu i nie zmuszały marszałków sejmu do radykalnych działań naprawczych. Przeciwnie były uosobieniem majestatu i godności Rzeczpospolitej. Do najsłynniejszych poselstw należą Jerzego Ossolińskiego (1633) i Michała Kazimierza Radziwiłła (1680) w Rzymie oraz Piotra Potockiego (1790) w Stambule.

Nazwiska niemieckie u Żydów - krótka geneza zjawiska

Nazwiska niemieckie u Żydów - krótka geneza zjawiska

Jeśli chodzi o polskich Żydów można spotkać wiele przypadków, gdy żydowskie rodziny nosiły nazwiska polskie oraz niemieckie (niemałe było również występowanie nazwisk pochodzących z języka jidysz). Podział ten związany jest z okolicznościami chrztów w łonie społeczności żydowskiej oraz jej emancypacji i wymuszonego, głównie przez władze zaborcze, nowego porządku społecznego. Opowiadano się wówczas za zrównaniem praw […]

Memento mori – XIX portrety żałobne [zdjęcia]

Memento mori – XIX portrety żałobne [zdjęcia]

Śmierć towarzyszy nam na każdym kroku i jest nieodłącznym elementem życia. Jednakże wraz ze zmianą podejścia do niego, zmienia się również podejście do kwestii śmierci. Kiedyś zmarły przebywał wraz z rodziną, która samodzielnie przygotowywała go do pochówku. Wiek XIX, który przyniósł nam rozwój fotografii sprawił, że zdjęcia, również te pośmiertne, były często jedyną pamiątką z […]