Smarzowski wraca do historii. Powstaje film o Słowianach - Słowianie Swaćba |
Wojciech Smarzowski pracuje nad dużą produkcją historyczną poświęconą Słowianom, osadzoną w realiach wczesnego średniowiecza na ziemiach dzisiejszej Polski. Projekt był przez lata opisywany jako serial, jednak według dostępnych informacji ostatecznie przyjął formę jednego, pełnometrażowego filmu, a scenariusz jest już ukończony. Tytuł projektu to Słowianie Swaćba.
Słowianie Swaćba. Nowy projekt Wojciecha Smarzowskiego
Święto Swarożyca, obraz Alfons Muchy, 1912 r.
Na obecnym etapie nie ujawniono szczegółów fabuły filmu. Wiadomo jedynie, że projekt nosi tytuł Słowianie Swaćba i ma być osadzony w realiach wczesnego średniowiecza. Twórcy nie przedstawili dotąd oficjalnego opisu treści ani zakresu tematycznego filmu. Można jednak przypuszczać, że sam tytuł odwołuje się do pojęcia znanego z badań nad kulturą słowiańską i sugeruje zainteresowanie obrzędowością lub życiem wspólnoty, choć na obecnym etapie brak informacji, w jakim stopniu i w jakim kontekście motyw ten zostanie ostatecznie wykorzystany w filmie.
Swadźba to starosłowiańskie określenie związane z obrzędem zaślubin, funkcjonujące w źródłach językowych, etnograficznych i rekonstrukcjach wierzeń dawnych Słowian. Oznaczała nie tylko sam akt zawarcia małżeństwa, lecz całe wieloetapowe wydarzenie o charakterze społecznym i rytualnym, obejmujące m.in. negocjacje między rodami, obrzędy przejścia, ucztę oraz symboliczne włączenie nowej pary w strukturę wspólnoty. W kulturze wczesnośredniowiecznej swadźba miała znaczenie znacznie szersze niż prywatna uroczystość - była elementem porządku społecznego, religijnego i rodowego, co czyni ją nośnym motywem dla opowieści osadzonych w realiach świata przedchrześcijańskich Słowian.
W kontekście zapowiadanego filmu motyw swadźby może pełnić rolę osi narracyjnej, pozwalającej pokazać codzienność, hierarchie i napięcia wewnątrz słowiańskiej wspólnoty. Może też stanowić punkt wyjścia do szerszej opowieści o władzy, wierzeniach i relacjach międzyludzkich w realiach wczesnego średniowiecza, nawet jeśli sama ceremonia nie będzie jedynym tematem fabuły.
Największa produkcja w dorobku reżysera
Mimo wczesnego etapu produkcji przedsięwzięcie jest już określane jako jedno z najbardziej wymagających i kosztownych w dotychczasowej karierze reżysera. Kluczowe znaczenie mają mieć rozbudowana scenografia, kostiumy oraz próba możliwie wiernego odtworzenia realiów epoki - co zapowiadają sami twórcy. Trwają prace produkcyjne i organizacyjne, a film pozostaje w fazie przygotowań.
Jeśli dojdzie do realizacji w planowanym kształcie, będzie to kolejna po Gnieździe Jana Rybkowskiego (1974) i Starej baśni. Kiedy słońce było bogiem Jerzego Hoffmana (2003) próba zmierzenia się z tematyką wczesnych Słowian w pełnometrażowym filmie fabularnym.
Projekt w rejestrze wsparcia Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
Projekt filmu o Słowianach znalazł się również w Rejestrze Wsparcia Finansowego prowadzonym przez Polski Instytut Sztuki Filmowej - co potwierdza, że trwają prace nad przygotowaniem produkcji. W aktualizacji rejestru z 12 stycznia 2026 roku widnieje wniosek złożony przez Lucky Bob Sp. z o. o. o wsparcie w wysokości 15 mln zł na produkcję Słowianie Swaćba, jednak na moment publikacji rejestru wniosek nie został jeszcze rozpatrzony.
Smarzowski wraca do historii
Wojciech Smarzowski / fot. Ralf Lotys, CC-BY-SA 4.0
Wojciech Smarzowski należy do najbardziej rozpoznawalnych polskich reżyserów ostatnich dwóch dekad. Zadebiutował filmem Wesele (2004), a szeroką popularność przyniosły mu później m.in. Dom dobry, Dom zły, Róża, Drogówka oraz Kler. W swojej twórczości często sięga po tematy społeczne i historyczne, pokazując je w sposób surowy i pozbawiony idealizacji.
Jego najważniejszym filmem historycznym pozostaje Wołyń (2016) - fabularna opowieść osadzona w realiach II wojny światowej, poświęcona relacjom polsko-ukraińskim na Kresach i ludobójstwie dokonanym na Polakach. Film ten był jedyną próbą zmierzenia się w polskim kinie z tym tematem w formie tak szerokiej i realistycznej rekonstrukcji historycznej.
Więcej o filmach historycznych i kostiumowych przeczytasz klikając tutaj lub na poniższą grafikę:
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
