Kategoria: Publicystyka

Muzeum Historii Naturalnej w Polsce. Prof. Stolarski zdradza lokalizację, termin i plany ekspozycji [wywiad]

Muzeum Historii Naturalnej w Polsce. Prof. Stolarski zdradza lokalizację, termin i plany ekspozycji [wywiad]

W zbiorach instytucji Polskiej Akademii Nauk znajduje się dziewięć milionów okazów przyrodniczych, w tym słynne dinozaury z pustyni Gobi i unikatowe kolekcje bursztynu bałtyckiego. Mimo to Polska wciąż nie ma narodowego Muzeum Historii Naturalnej (MHN). O koncepcji nowej placówki, jej warszawskiej lokalizacji, realnym horyzoncie otwarcia i ambicji stworzenia najważniejszego centrum historii naturalnej Europy Środkowo-Wschodniej opowiada […]

Zełenski chce Ukraińskiego Panteonu Narodowego. Co zakłada projekt ustawy?

Zełenski chce Ukraińskiego Panteonu Narodowego. Co zakłada projekt ustawy?

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wniósł do Rady Najwyższej projekt ustawy o Ukraińskim Panteonie Narodowym. Ma to być najważniejsze państwowe miejsce pamięci, w którym Ukraina chce honorować postaci uznane za szczególnie ważne dla jej historii, państwowości, kultury i walki o niepodległość.

Nikt nie będzie nam dyktował historii. Ukraina idzie w zaparte w sprawie UPA

Nikt nie będzie nam dyktował historii. Ukraina idzie w zaparte w sprawie UPA

Dzisiejsze wypowiedzi Wołodymyra Zełenskiego i Kyryły Budanowa pokazują, że Ukraina coraz wyraźniej próbuje wpisać politykę historyczną w projekt powojennego państwa. Nie chodzi już tylko o pojedyncze gesty, nazwy jednostek czy spory o odznaczenia. Chodzi o budowę oficjalnego kanonu pamięci, w którym hasło suwerenności ma przykrywać pytania o odpowiedzialność, ofiary i ciemne karty własnej historii. Polska […]

Ukraina ma prawo do własnej historii. Polska ma prawo do prawdy o Wołyniu

Ukraina ma prawo do własnej historii. Polska ma prawo do prawdy o Wołyniu

Spór między Warszawą a Kijowem wszedł w najostrzejszą fazę od wielu miesięcy. Jego bezpośrednim początkiem była decyzja Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. W Polsce odebrano to jako gest uderzający w pamięć o ofiarach ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.

Spór o UPA uderza w relacje Polski i Ukrainy. Cztery możliwe powody, dla których Kijów zdecydował się na ten krok

Spór o UPA uderza w relacje Polski i Ukrainy. Cztery możliwe powody, dla których Kijów zdecydował się na ten krok

Wołodymyr Zełenski nadał ukraińskiej jednostce wojskowej imię „Bohaterów UPA”, uruchamiając spór, którego Kijów nie powinien był otwierać. Dla Ukrainy UPA bywa symbolem walki z Moskwą. Dla Polski pozostaje jednak formacją związaną z ludobójstwem polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej.

Dlaczego Ukraina honoruje UPA? Między wojennym mitem a polską pamięcią o zbrodni

Dlaczego Ukraina honoruje UPA? Między wojennym mitem a polską pamięcią o zbrodni

Decyzja Ukrainy o nadaniu jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA”, zapowiedzi honorowego pochówku postaci ukraińskiego ruchu nacjonalistyczno-niepodległościowego oraz odbudowa muzeum Romana Szuchewycza we Lwowie nie są przypadkowymi gestami. To element szerszej polityki pamięci państwa, które od 2014 r., a zwłaszcza od pełnoskalowej rosyjskiej agresji w 2022 r., bardzo intensywnie buduje własny panteon narodowy. Problem polega na […]

Nolan nakręcił Odyseję - tyle że bez greckiego słońca, bez greckich okrętów i bez greckich aktorów

Nolan nakręcił Odyseję - tyle że bez greckiego słońca, bez greckich okrętów i bez greckich aktorów

Kiedy zwiastuny „Odysei” Christophera Nolana trafiły do sieci, internet natychmiast podzielił się na dwa obozy. Jedni zachwycają się skalą, gwiazdorską obsadą i ambicją reżysera. Drudzy zadają inne pytanie: czy to jeszcze Homer? Wikińskie okręty zamiast greckich galer, zbroja Agamemnona porównywana do Batmana, Lajstrygonowie w średniowiecznej zbroi płytowej i posępna szaro-brązowa paleta barwna zamiast śródziemnomorskiego słońca. […]

Prezes IPN 2026 - kto ma największe szanse na wybór przez Sejm?

Prezes IPN 2026 - kto ma największe szanse na wybór przez Sejm?

Za dwa dni, 14 kwietnia 2026 roku, Kolegium IPN ogłosi nazwisko swojego kandydata na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. To już drugi konkurs z rzędu - pierwszy zakończył się sejmowym odrzuceniem. Dziś w kuluarach coraz głośniej pada jedno nazwisko, które jako jedyne może liczyć na poparcie zarówno PiS, jak i PSL. Czy tym razem Polska wreszcie […]

Armata, Fryderyk i granica wrażliwości. Co naprawdę wydarzyło się w Kostrzynie i jaka płynie z tego lekcja?

Armata, Fryderyk i granica wrażliwości. Co naprawdę wydarzyło się w Kostrzynie i jaka płynie z tego lekcja?

Wystrzały armatnie, postać pruskiego króla za stołem prezydialnym i zaproszenie mówiące o „obecności Jego Wysokości Fryderyka II w rocznicę urodzin”. To wystarczyło, by lokalne wydarzenie muzealne przerodziło się w ogólnopolską debatę o granicach pamięci historycznej. Nie chodziło o intencje organizatorów, lecz o formę, kontekst i symbolikę wydarzenia. Spór nie dotyczył samego przypomnienia XVIII-wiecznej historii Kostrzyna, […]

Najważniejsze rocznice historyczne 2026. Jakie wydarzenia będziemy obchodzić w 2026 roku?

Najważniejsze rocznice historyczne 2026. Jakie wydarzenia będziemy obchodzić w 2026 roku?

Każdy kolejny rok przynosi okazję do upamiętnienia i ponownego namysłu nad wydarzeniami, które ukształtowały polską historię. Rok 2026 będzie w Polsce rokiem szczególnie gęstym od znaczących rocznic historycznych - od uchwalenia dwóch kluczowych konstytucji, przez rocznice powstań śląskich, aż po dramatyczne wydarzenia XX wieku, takie jak zamach majowy, robotnicze protesty w PRL oraz wprowadzenie stanu […]