Kategoria: Artykuły
Wojna rosyjsko-turecka 1877-1878. Od masakr w Bułgarii do kongresu berlińskiego
Wojna rosyjsko-turecka 1877-1878 miała przynieść Rosji szybkie zwycięstwo nad słabnącym Imperium Osmańskim i otworzyć jej drogę do dominacji na Bałkanach. Zamiast krótkiej kampanii przyszły jednak miesiące krwawych walk pod Plewną, zimowa ofensywa przez góry i rosyjska armia stojąca niemal pod Konstantynopolem. Gdy Aleksander II wreszcie narzucił Turcji pokój, okazało się, że skala rosyjskiego sukcesu jest […]
Ostatnie całkowite zaćmienie Słońca w Polsce. W 1954 roku cień przeszedł nad Suwałkami
Już jutro, 12 sierpnia 2026 roku, nad Polską będzie można zobaczyć głębokie częściowe zaćmienie Słońca. Na zachodzie kraju Księżyc zasłoni około 85 proc. jego tarczy. Na całkowite zaćmienie oglądane z Polski trzeba jednak czekać znacznie dłużej. Ostatnie wydarzyło się 30 czerwca 1954 roku, gdy wąski pas cienia Księżyca przeciął Suwalszczyznę. Astronomowie przygotowali wyprawy naziemne i […]
Warszawa Wokulskiego. Jak naprawdę wyglądało miasto z Lalki?
Na Krakowskim Przedmieściu można było kupić węgierskie wino, zamówić towar sprowadzany z zagranicy, wejść do księgarni, restauracji albo eleganckiego hotelu. Kilka minut później, po zejściu ze skarpy w stronę Wisły, zmieniał się niemal cały krajobraz. Znikały wystawy sklepowe i reprezentacyjne fasady, pojawiały się warsztaty, drewniane domy, ubogie czynszówki i ludzie żyjący w warunkach, których zamożny […]
Kazimierz Siemienowicz i jego rakiety. Artylerzysta, który wyprzedził swoją epokę
Kazimierz Siemienowicz już w połowie XVII wieku opisywał rakiety wielostopniowe, sposoby stabilizowania ich lotu oraz konstrukcje łączące kilka pocisków w jeden system. Polsko-litewski inżynier wojskowy i teoretyk artylerii zebrał swoje doświadczenia w wydanej w Amsterdamie w 1650 roku Wielkiej sztuce artylerii - jednym z najważniejszych europejskich traktatów technicznych swojej epoki. Chciał, aby artyleria przestała opierać […]
Wat Tyler i wielkie powstanie 1381 roku. Historia powstania chłopskiego, które zdobyło Londyn
W czerwcu 1381 roku tysiące angielskich chłopów, rzemieślników i drobnych posiadaczy ruszyły na Londyn. Zdobyły Tower, ścięły arcybiskupa Canterbury i skarbnika królestwa, a czternastoletniemu królowi wymusiły obietnicę zniesienia poddaństwa. Na czele tego największego buntu społecznego średniowiecznej Anglii stał człowiek, o którym wiemy zdumiewająco mało: Wat Tyler. Historia tego buntu wraca teraz za sprawą kina. W […]
Wysyłał lód do tropików, gdy nie istniały lodówki. Jak Frederic Tudor został Królem Lodu
W 1806 roku nie istniały lodówki. Nie było zamrażarek, chłodni ani maszyn do produkcji lodu - a Frederic Tudor właśnie wtedy zaczął ładować bryły lodu na żaglowce i wysyłać je z Massachusetts prosto w tropiki: do Hawany, Nowego Orleanu, a po latach aż do Kalkuty. Ładunek topniał od pierwszego dnia rejsu, więc bostońska prasa kpiła […]
Wojna o Falklandy 1982. Jak wyspy na końcu świata wzmocniły Thatcher i pogrążyły juntę
Wojna o Falklandy w 1982 roku była krótkim, lecz intensywnym konfliktem zbrojnym między Wielką Brytanią a Argentyną o archipelag na południowym Atlantyku. W ciągu 74 dni obie strony użyły lotniskowców, okrętów podwodnych, lotnictwa i wojsk lądowych, walcząc o wyspy zamieszkane przez niespełna 2 tys. osób. Zatopienie krążownika „General Belgrano„, utrata HMS ”Sheffield” i walki o […]
Wojny francusko-hiszpańskie. 300 lat rywalizacji, która zmieniła Europę
Anglia i Argentyna mają Falklandy. Francja i Hiszpania mają za sobą znacznie więcej: ponad trzy stulecia wojen i zmieniających się sojuszy w walce o dominację nad Europą. Król Francji siedział w hiszpańskim więzieniu, francuskie armaty rozstrzeliwały najlepszą piechotę świata, a Napoleon posadził na madryckim tronie własnego brata. Oto historia jednej z najdłuższych rywalizacji w dziejach kontynentu.
Obława Augustowska 1945. Do dziś nie wiadomo, gdzie ukryto ciała ofiar
W lipcu 1945 r., już po zakończeniu wojny w Europie, wojska sowieckie rozpoczęły na Suwalszczyźnie i Augustowszczyźnie szeroko zakrojoną operację przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu. Zatrzymano tysiące mieszkańców regionu, a około 600 osób wywieziono w nieznanym kierunku i z pewnością zamordowano. Obława Augustowska, nazywana „małym Katyniem”, pozostaje jedną z największych niewyjaśnionych zbrodni sowieckich na Polakach, ponieważ […]
Którędy płynął Odyseusz? Geografia Odysei
Według doniesień z planu Christopher Nolan kręcił Odyseję w Maroku, Grecji, we Włoszech, w Szkocji, Islandii, Saharze Zachodniej i na Malcie. A którędy płynął Odyseusz według samego eposu? Nad tym pytaniem głowiono się już w starożytności i spór trwa do dziś: od Dżerby jako kraju Lotofagów, przez Cieśninę Mesyńską jako siedzibę Scylli i Charybdy, po zaskakującą […]
