Kategoria: Artykuły
Godzilla Minus Zero. Jak wyglądała Japonia w 1949?
Akcja filmu Godzilla Minus Zero rozgrywa się w 1949 r., dwa lata po wydarzeniach z Godzilli Minus One. W prawdziwej Japonii trwała wtedy okupacja aliancka kierowana przez Amerykanów, a program oszczędności przynosił masowe zwolnienia. Był to też rok zagadkowej śmierci prezesa państwowych kolei i dwóch katastrof kolejowych.
Przestępcy PRL w filmach i serialach. Od Kalibabki do Trynkiewicza
Fałszywy konsul urządził placówkę w hotelu, rybak z Dziwnowa okradał kobiety, a włamywaczy z Wołowa zdradziły skradzione banknoty. Głośne sprawy kryminalne PRL dostarczały filmowcom tematów jeszcze przed upadkiem Polski Ludowej. Zapowiedziane na listopad 2026 r. seriale Wśród nocnej ciszy i Prawo bestii kontynuują tę praktykę. Ekranowe historie zachowują jednak różną odległość od wydarzeń. Czasem zmieniają […]
Kara śmierci w PRL. Kogo i za co stracono?
W 1947 r. w Auschwitz powieszono Rudolfa Hössa, komendanta obozu. Rok później na warszawskim Mokotowie zastrzelono Witolda Pileckiego, który podczas okupacji pozwolił się aresztować, żeby dotrzeć do Auschwitz i stworzyć tam konspirację. Kara śmierci w PRL groziła za zbrodnie wojenne, działalność przeciwko władzy, nadużycia gospodarcze i zabójstwa. Na szubienicę trafili też Karol Kot, zabójca z […]
Kto wymyślił zmianę czasu? Od kiedy przestawiamy zegarki w Polsce
W nocy z 24 na 25 października 2026 r. cofnęliśmy zegarki z 3:00 na 2:00 i spaliśmy godzinę dłużej. Następna zmiana czasu nastąpi 28 marca 2027 r. Projekt sezonowego przestawiania zegarów przedstawił w 1895 r. nowozelandzki entomolog George Vernon Hudson, a w Europie rozpropagował go William Willett. Zwyczaj upowszechniła I wojna światowa i poszukiwanie oszczędności […]
Kradzież klejnotów koronnych Francji w 1792. Jak opróżniono królewski skarbiec
Pieczęcie na drzwiach pozostawały nienaruszone, a złodzieje przez kilka nocy wynosili klejnoty królów Francji. We wrześniu 1792 roku dostawali się do paryskiego Garde-Meuble przez okno pierwszego piętra. Zanim odkryto rozmiary rabunku, Paul Miette zdążył sprzedać część łupu i kupić dom. Później został skazany na śmierć, lecz ostatecznie uniknął gilotyny.
Amnestia 1989 i bunty w więzieniach. Dlaczego więźniowie liczyli na więcej?
7 grudnia 1989 r. więźniowie dowiedzieli się z Teleexpressu, że uchwalona przez Sejm amnestia nie skróci kar wielu z nich. Uchwalona ustawa amnestyjna obejmowała tysiące skazanych, lecz pozostawiała wyłączenia, o które od miesięcy spierali się posłowie, senatorowie i Ministerstwo Sprawiedliwości. Osadzeni, którym wcześniej zapowiadano szerszą ulgę, dowiedzieli się, że ich wyroki pozostaną bez zmiany. Spór […]
Najgłośniejsze sprawy kryminalne PRL. Zbrodnie, napady i oszustwa
Napad stulecia w Wołowie, fałszywy konsulat we Wrocławiu, porwanie lekarki z Płocka i zabójstwa przypisane „Wampirowi z Zagłębia” należą do najgłośniejszych spraw kryminalnych PRL. Jednych sprawców zdradziły numery banknotów, innych maszyna do pisania lub przedmioty zabrane ofiarom. Część śledztw zakończyła się wyrokami śmierci. Przy ulicy Jasnej w Warszawie rabusie zniknęli z pieniędzmi, a rodzina Beaty […]
Bunty w więzieniach w 1989. Czarne, Goleniów i Nowogard
7 grudnia 1989 r. w Czarnem płonęły pawilony, w Goleniowie więźniowie wznosili barykady, a w Nowogardzie rozpoczynali protest. Kilka godzin wcześniej Sejm odrzucił rozszerzenie amnestii, na które czekała część skazanych. Dwa dni później Czarne opanowały milicja i Służba Więzienna. W grudniowych wydarzeniach w Czarnem i Goleniowie zginęło co najmniej siedmiu więźniów. Bunty w więzieniach w […]
Zbrodnia połaniecka 1976. Mord po pasterce i zmowa milczenia w Zrębinie
Zbrodnia połaniecka miała wyglądać jak wypadek drogowy. W noc z 24 na 25 grudnia 1976 r. na drodze między Połańcem a Zrębinem sprawcy zamordowali ciężarną Krystynę Łukaszek, jej męża Stanisława i młodszego brata Mieczysława Kalitę. Przemoc widzieli pasażerowie autobusów, których groźbami, pieniędzmi i przysięgą na krzyż zobowiązano do milczenia. Matka ofiar miesiącami szukała ludzi gotowych […]
Eryk Krwawy Topór. Krwawa sława i utracona korona
Na srebrnych monetach z Yorku widnieje napis ERIC REX, czyli „Eryk król”. Bił je ostatni wikiński władca tego miasta. Norweskie sagi opowiadają o jego rozprawach z braćmi. U jego boku stawiają Gunnhildę, królową władającą czarami. Eryk Krwawy Topór miał stracić jedno królestwo, zdobyć drugie, a po śmierci trafić do Walhalli. Czy wszystkie te losy należały […]
