Nowożytność to okres, który zaczął się od upadku Konstantynopola. Po epoce średniowiecza narodził się inny świat. Upadek Bizancjum i powstanie nowej potęgi Imperium Osmańskiego to początek przemian, które dały podwaliny do tworzenia nowoczesnych państw i systemów politycznych.
Kategoria: Nowożytność
Zagadka śmierci Stefana Batorego. Ropiejąca noga i błędy królewskich lekarzy
12 grudnia 1586 roku krótko przed godziną piątą po południu w Grodnie zgasło życie jednego z najwybitniejszych władców w dziejach Polski. Choć Stefan Batory chorował zaledwie od kilku dni, gwałtowność objawów i jawna bezradność medyków sprawiły, że nad trumną monarchy natychmiast zaczęto szeptać o zbrodni. Tymczasem król, mimo opinii żelaznego wojownika, był człowiekiem od lat […]
Ugoda perejasławska. Decyzja Chmielnickiego, która otworzyła Rosji drogę nad Dniepr
Ugoda perejasławska z 1654 roku była momentem, w którym Kozaczyzna zaporoska zwróciła się ku Moskwie, a konflikt wewnętrzny Rzeczypospolitej zmienił się w wielką wojnę o przyszłość Europy Wschodniej. Bohdan Chmielnicki szukał protektora, bo po kilku latach walk nie był w stanie samodzielnie zbudować trwałego porządku na Ukrainie. Z kolei car Aleksy Michajłowicz miał pretekst, by […]
Kim była Anne Agnes Hathaway? Historia żony Williama Szekspira i matki Hamneta
Anne Agnes Hathaway była żoną Williama Szekspira i matką jego trojga dzieci, w tym Hamneta - jedynego syna dramaturga, który zmarł w wieku jedenastu lat. Choć jej nazwisko pojawia się dziś w kontekście filmu Hamnet, historyczna Anne Hathaway nie była literacką bohaterką, lecz realną kobietą żyjącą w elżbietańskiej Anglii: córką zamożnego farmera, żoną często nieobecnego […]
Polacy wiedzieli to już w XVII wieku. Wiarołomność Moskwy była doświadczeniem wielu pokoleń
W XVII wieku w Rzeczypospolitej utrwalił się obraz Moskwiczan jako narodu skłonnego do kłamstwa, zdrady i niedotrzymywania przysiąg. Przekonanie to, oparte na doświadczeniach politycznych i kontaktach dyplomatycznych, zaczęto określać przysłowiową formułą Graeca fides, przeniesioną z antycznego idiomu na grunt stosunków polsko-moskiewskich. Opis ten pojawia się w pamiętnikach, poezji, traktatach politycznych i korespondencji, tworząc spójny obraz […]
Arthur Guinness - twórca piwnego imperium rodu Guinnessów
Arthur Guinness to irlandzki browarnik i przedsiębiorca, który w XVIII wieku przekształcił niewielki browar w globalne imperium. Zasłynął nie tylko z podpisania słynnej, dziewięciotysięcznej dzierżawy w Dublinie, lecz także z innowacyjnego podejścia do warzenia ciemnego piwa porter oraz ze społecznego zaangażowania. Jego marka stała się symbolem Irlandii, a filantropijne działania stworzyły model odpowiedzialnego biznesu, który przetrwał […]
Tragiczny los królewicza Olbrachta - śmierć dziecka Zygmunta Starego i Bony Sforzy zmieniła historię Jagiellonów
Dynastia Jagiellonów przez dwa stulecia wyznaczała rytm polityki Europy Środkowej. Z Krakowa, Wilna, Pragi i Budy rządzili władcy, którzy potrafili zarówno prowadzić zwycięskie wojny, jak i zawierać skomplikowane sojusze. Gdy na tronie w Krakowie zasiadał Zygmunt I Stary, wydawało się, że jego liczne potomstwo z Bony Sforzy zapewnia ciągłość dynastii na wiele pokoleń. Jednak los […]
Melchior Hedloff - morderca i kanibal, który pożerał serca na XVII-wiecznym Śląsku
Melchior Hedloff twierdził, że zamordował ponad 250 osób. W jednym z zeznań, złożonych podczas tortur, przyznał się nawet do zjedzenia serca nienarodzonego dziecka, wierząc, że da mu to nadludzką siłę. Choć wiele z tych wyznań budzi dziś wątpliwości, nie ulega wątpliwości, że był jednym z najgroźniejszych przestępców XVII-wiecznego Śląska - produktem epoki, w której wojna […]
Traktat w Jaworowie. Sojusz polsko-francuski, który mógł uratować Rzeczpospolitą przed rozbiorami
W 1675 r. Jan III Sobieski próbował odwrócić losy Rzeczypospolitej. Tajny traktat z Francją miał przywrócić polską zwierzchność nad Prusami Książęcymi i wzmocnić pozycję Polski nad Bałtykiem. Gdyby plan się powiódł, historia mogłaby potoczyć się zupełnie inaczej - może nawet nie doszłoby do rozbiorów. Dlaczego więc tak ambitna koncepcja upadła, zanim tak naprawdę zdążyła się […]
Co by było, gdyby Zygmunt Stary posłuchał Jana Łaskiego? Prusy mogły być nasze
W 1525 roku Polska mogła ostatecznie rozwiązać problem Zakonu Krzyżackiego. W otoczeniu króla Zygmunta Starego nie brakowało tych, którzy uważali, że trzeba dokończyć dzieła i wcielić te ziemie bezpośrednio do państwa polskiego. Na czele tego obozu stał Jan Łaski. Miał plan, determinację i dobre argumenty. Ale król wybrał inne rozwiązanie - bezpieczniejsze i mniej ryzykowne. […]
Traktat krakowski. Gdyby następcy Zygmunta Starego dotrzymali jego postanowień nie byłoby Prus
Traktat krakowski z 1525 roku przez stulecia oceniano ambiwalentnie - jako moment triumfu dyplomacji Zygmunta Starego, ale i jako błąd, który otworzył Hohenzollernom drogę do budowy przyszłego mocarstwa. Jednak prawdziwy dramat zaczął się później. To nie sam traktat, lecz kolejne ustępstwa jego następców doprowadziły do utraty kontroli nad Prusami. Zamiast bronić postanowień umowy, królowie Rzeczypospolitej […]
