Kategoria: Tradycja i obyczaje

Bałwan. Fenomenem śnieżnej figury i jej historia

Bałwan. Fenomenem śnieżnej figury i jej historia

Bałwan. Chodź zrobimy bałwana. Śmieszny ten bałwan! Nie no, nie rób z siebie bałwana! Ty bałwanie! Bałwochwalcze zachowanie. Tyle bałwanów to ja na oczy nie widziałem w jednym miejscu. Musi to być jakieś święte miejsce. Piękne te bałwany wody w oddali! O, bałwan soli! Tyle znaczenia w mowie, a jednak zawsze kojarzony z zimą lub […]

O św. Mikołaju trochę inaczej. Opiekun wilków i patron studentów

O św. Mikołaju trochę inaczej. Opiekun wilków i patron studentów

Któż z nas nie wierzył w św. Mikołaja? Któż z nas licząc na prezenty od niego pisał, a jak tej umiejętności jeszcze nie posiadał, to rysował, bardzo poufną treść listu do tego świętego? Następnie czekał z utęsknieniem na miłego gościa, któremu zawsze, ale to zawsze, udało się nas przechytrzyć i dostarczyć prezenty wtedy, kiedy nie […]

Grudzień. Co z tą nazwą miesiąca?

Grudzień. Co z tą nazwą miesiąca?

Grudzień to ostatni, dwunasty, miesiąc roku. Jest jednak pierwszym z zimowych miesięcy, podczas którego dochodzi do przesilenia. Jednak skąd wywodzi się jego nazwa? Jakie ma znaczenie? Otóż na ogół podaje się, że pierwowzorem tego leksemu, a więc wyrazu jako abstrakcyjnej jednostki systemu językowego, było słowo „gruda”, na co zwrócił już uwagę Aleksander Brückner. 

W adwencie nie było nudy

W adwencie nie było nudy

Adwent, słowo wywodzące się z języka łacińskiego od adventus, czyli przybycie, przyjście, nadejście, zbliżenie się, pojawienie się; ale też od advento w znaczeniu  zbliżać się, nadchodzić, przybywać i nadciągać. To okres, który w Kościele katolickim trwa od 29 listopada do 24 grudnia, a w prawosławnym i grekokatolickim, jako Post Filipowy, od 28 listopada do 6 […]

Gadająca ścięta głowa z Racławic. Motyw głowy w kulturze

Gadająca ścięta głowa z Racławic. Motyw głowy w kulturze

Na pograniczu dzisiejszych województw podkarpackiego z małopolskim, leży na Pogórzu Ciężkowickim, wieś Racławice w gminie Biecz. To stara miejscowość lokowana w I połowie XIII w. przez wojewodę krakowskiego Cedrona Teodora Jaksę herbu Gryf, jak donoszą źródła historyczne. Doszło tam do wydarzenia, które traktować powinniśmy w kategorii ludowej legendy, chociaż główny motyw w niej występujący ma […]

Wróżby i magia andrzejkowych ostatków. Andrzejki i ich dawne zwyczaje

Wróżby i magia andrzejkowych ostatków. Andrzejki i ich dawne zwyczaje

Andrzejki, zwane inaczej ostatkami, to jeden z najlepiej znanych zwyczajów w polskim kalendarzu. To okazja do ostatniej zabawy przed adwentem, w którego trakcie oczekuje się Bożego Narodzenia. Tego dnia, a właściwie wieczoru, organizuje się dość huczne przyjęcie, które oprócz zwyczajowej zabawy przy alkoholu i muzyce, ma elementy magiczne poprzez wróżby. Najbardziej znaną jest wróżba polegająca […]

Czy ostatni polski wilkołak był z Podkarpacia? Historia ostatniej obławy na wilkołaka w dziejach Polski

Czy ostatni polski wilkołak był z Podkarpacia? Historia ostatniej obławy na wilkołaka w dziejach Polski

To nie jest wcale żart. Ostatnia bestia wilczopodobna, postać rodem z horrorów i ludowych opowieści, przy których truchleli nawet najodważniejsi mężowie, ponoć grasowała na Podkarpaciu. Rzecz miała miejsce w łemkowskiej wsi Myscowa w obecnym powiecie jasielskim, w gminie Krempna.  Był to ostatni na ziemiach polskich odnotowany przypadek, kiedy to człowiek spotkał wilkołaka.

XX Ogólnopolski Zjazd Studentów Archiwistyki dobiegł końca. Kto zorganizuje kolejną konferencję?

XX Ogólnopolski Zjazd Studentów Archiwistyki dobiegł końca. Kto zorganizuje kolejną konferencję?

Przez trzy dni studenci archiwistyki z całego kraju debatowali na temat swoich badań, problemów współczesnej archiwistyki i kierunków, które obierze dyscyplina. Wszystko to w murach Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Kultura dworska w średniowieczu

Kultura dworska w średniowieczu

Średniowiecze nieodmiennie kojarzy się z rycerzami, ich bitwami, zamkami oraz trubadurami. Ci ostatni wywarli olbrzymi wpływ na rozwój ówczesnej literatury, a szerzej – kultury dworskiej. Z tego powodu warto omówić bliżej ich twórczość.

Świąteczne wspomnienia – wigilia na wsi w latach 40. XX w.

Świąteczne wspomnienia – wigilia na wsi w latach 40. XX w.

Obecnie nikt nie wyobraża sobie świąt bez pełnego stołu, prezentów i oczywiście… Kevina. Jednak w dzisiejszych czasach wiele pięknych, wigilijnych zwyczajów odeszło w zapomnienie. Warto je sobie przypomnieć, ponieważ to część naszej polskiej tradycji. Jak więc świętowano dzień wigilijny kilkadziesiąt lat temu na wsi?