Buhurt - sport z najbardziej historyczną oprawą? |
Buhurt to współczesny, pełnokontaktowy sport walki, w którym zawodnicy w pełnych zbrojach używają stępionych replik broni średniowiecznej. Celem jest wyeliminowanie przeciwników poprzez obalenie ich na ziemię. Walki odbywają się zgodnie z restrykcyjnymi zasadami bezpieczeństwa, przypominającymi te ze sportów walki jak MMA czy rugby, i nie służą wyłącznie pokazom, lecz stanowią realną, siłową rywalizację. Sport ten łączy zbroje i uzbrojenie znane z późnego średniowiecza oraz współczesne techniki rzutów, obaleń czy całościowo podejścia do sportu. Czy rycerze z XXI wieku mają coś wspólnego z tymi spotykającymi się w turniejach XIII, XIV i XV-wiecznej Europy?
W średniowieczu…
Kadra na Mistrzostwach Świata na Węgrzech 2025
Buhurt (łac. bagordia, fr. behourt) - to zaczerpnięta z języka niemieckiego nazwa oznaczająca popis kawaleryjski. Niekiedy ograniczał się on wyłącznie do konnej parady rycerzy, choć chętnie uzupełniano go o starcia na tępą broń. Zawodnicy walczyli indywidualnie, parami lub w grupach, godzili w przeciwników kopiami zaopatrzonymi w tępe groty, zadawali ciosy stępionymi lub drewnianymi mieczami lub maczugami.
Buhurt jako forma turnieju ma swoje korzenie w średniowieczu i mimo większego nastawienia na potyczki konne (które symulowały realia ówczesnych bitew) to starcia piesze również rozgrywano. Do takiej formy odnosi się buhurt we współczesnym rozumieniu.
Najwcześniejsze znane użycie słowa „turniej” pochodzi z aktu prawnego dotyczącego pokoju, wydanego przez hrabiego Baldwina III z Hainaut dla miasta Valenciennes i datowanego na 1114 rok. Odnosi się ono do strażników pokoju w mieście, którzy opuszczali je „w celu uczestniczenia w zawodach w rzucie oszczepem, turniejach i tym podobnych wydarzeniach”. W źródłach dotyczących życia Charlesa, hrabiego Flandrii widoczny jest schemat regularnych spotkań turniejowych w północnej Francji.
Turnieje koncentrowały się wokół mêlée, czyli ogólnej walki, w której rycerze byli podzieleni na dwie strony i szarżowali na siebie, walcząc stępioną bronią. Pojedynek kopijniczy (jousting), czyli starcie dwóch rycerzy jadących na siebie konno, był elementem turnieju, lecz nie stanowił jego głównej części.
… I obecnie
Kadra na Mistrzostwach Świata na Węgrzech 2025
Współczesny buhurt czerpie garściami ze swoich korzeni, warto jednak podkreślić, że ze względu na sportowy charakter pewne elementy optymalizuje pod kątem sportu i wygranej, dlatego czasami pełna rekonstrukcja ustępuje miejsca bezpieczeństwu i mobilności zawodników. Najlepszym przykładem jest m.in. brak kolczug, które chronią przede wszystkim przed ostrą bronią przeciwnika, a z racji używania zatępionego ekwipunku i braku pchnięć, współcześni rycerze zrezygnowali z tej ochrony na rzecz mobilności.
Buhurt jako współczesny sport posiada również starcia na poziomie międzynarodowym, a rozgrywki w formie Mistrzostw Świata nie są niczym nowym! Polskę w tej materii reprezentuje Rycerska Kadra Polski.
Rycerska Kadra Polski działa od 2010 roku, czyli od pierwszych Mistrzostw Świata rozegranych w Sportowych Walkach Rycerskich w Chocimiu na Ukrainie. Od tamtego momentu co roku jeździ na zawody rangi Mistrzostw Świata zdobywając medale i odnosząc sukcesy. Polscy rycerze nie raz udowadniali swoje przygotowanie fizyczne i niezłomność stając w kategoriach grupowych oraz indywidualnych.
Co mówi Rycerska Kadra o sobie?
Kadra na Mistrzostwach Świata na Węgrzech 2025
“Sportowe Walki Rycerskie to wyjątkowy sport łączący pasję do historii z olbrzymią kondycją i sportowym zapałem. Wszystkie kategorie rozgrywane są w replikach uzbrojenia oraz broni oddające realia późnego średniowiecza. Dbamy o staranność wykonania naszego uzbrojenia, wielu naszych zawodników to doświadczeni rekonstruktorzy oraz pasjonaci historii (a niekiedy specjaliści naukowi w tej dziedzinie).
Uzbrojenie musi spełniać wymogi dotyczące datowania oraz pokrycia wyglądu w dokumentacji z epoki (eksponaty muzealne, nagrobki, manuskrypty itd.). Dodatkowo dbamy o odpowiednią grubość stali czy hartowanie, tak by zachować niezbędne bezpieczeństwo.
Broń, którą się posługujemy również ma swoje odpowiedniki w średniowieczu. Nasze są odpowiednio zatępione oraz zaokrąglone, ponadto istnieje całkowity zakaz wykonywania pchnięć bronią. Każdy miecz, topór, halabarda czy tarcza muszą być sprawdzone przez sędziów pod kątem autentyczności, rozmiaru czy wagi. Te wymagania pozwalają na zachowanie powtarzalności oraz systematyczności, która wyróżnia każdy sport ponad zwykłą rozrywkę.”
Sport na całego
Kadra na Mistrzostwach Świata na Węgrzech 2025
Gdy w szrankach znajduje się więcej rycerzy niż jeden na jednego to o zwycięstwie decyduje skuteczne obalenie drużyny przeciwnej. Popularnymi technikami są rzuty zapaśnicze, obalenia z wykorzystaniem impetu, siły ciosu czy współpracy w drużynie. Bardzo widowiskowe i pełne zwrotów akcji formuły, które w swoich największych formatach przypominają starcia średniowiecznych oddziałów. Nazwy kategorii wywodzą się od ilości rycerzy wychodzących do walki w pole, mamy więc:
- 3vs3,
- 5vs5,
- 10vs10,
- 16vs16,
- 21vs21,
- 30vs30.
Każda kategoria dopuszcza pewną liczbę zawodników jako rezerwę np. w kategorii 5vs5 cała drużyna liczy 8 zawodników - 5 wychodzi w szranki a 3 czeka na zmianę.
Gra toczy się do 2 wygranych rund. O zwycięstwie decyduje obalenie drużyny przeciwnej (czyli zawodnik upada lub dotyka podłoża trzema punktami np. nogami oraz podpiera się ręką).
Więcej o kategoriach masowych w Wideo z MŚ na Węgrzech 2025:
Mimo iż buhurt przyciąga amatorów i miłośników dobrej zabawy i sportów ekstremalnych samo posiadanie ekwipunku nie wystarczy. Każdy rycerz ubiegający się o miano bycia Reprezentantem kraju musi zadbać o posiadanie sprzętu zgodnego z regulaminami, stawić się na zgrupowaniach i eliminacjach Kadry oraz potwierdzić swoją formę oraz technikę przed kapitanami.
Biało-czerwoni ze stali
Możliwość założenia pełnej zbroi, nałożenia szaty z orłem Królestwa Polskiego i skandowanie na całe gardło “POLSKA” na międzynarodowej arenie to jedyne w swoim rodzaju uczucie. Każdemu z nas towarzyszy wtedy duma i wdzięczność za czas poświęcony na siłowni, za litry wylanego potu i poświęceń, by znaleźć się w szrankach i zdobywać medale dla Polski.
A każdy z nas oddaje dla tego sportu cząstkę siebie, ponieważ na co dzień każdy studiuje bądź pracuje. Rycerska Kadra Polski zrzesza sportowców z charakteru oraz strażaków, policjantów, żołnierzy, pracowników biurowych i fizycznych z całego przekroju zawodowego. Z tego powodu każde mistrzostwa świata to dla nas wyzwanie logistyczne, wcześniejsze pilnowanie grafiku w pracy i wybranie urlopu, odkładanie oszczędności, rozmowy z rodziną i ostateczne decyzje by jechać.
Jeśli zainteresował Cię ten sport i chciałbyś pomóc naszym zawodnikom w wyjeździe na Mistrzostwa Świata w Danii 2026 to zachęcamy do symbolicznego postawienia kawy: https://buycoffee.to/rkp.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
