W Hiszpanii zawalił się zamek, który przez wieki opierał się Maurom |
W sobotni poranek w hiszpańskiej prowincji Toledo doszło do spektakularnego zawalenia jednej z wież średniowiecznego zamku w Escalonie. Monumentalna konstrukcja runęła na oczach turystów zaledwie kilkadziesiąt minut przed planowanym rozpoczęciem zwiedzania. Choć zdarzenie wyglądało dramatycznie, nikt nie odniósł obrażeń. Zawalenie się fragmentu jednej z najważniejszych twierdz regionu przypomniało jednak o kruchości zabytków, które przez stulecia opierały się wojnom, oblężeniom i upływowi czasu.
Zawalenie wieży zamkowej w Escalonie
Zamek w Escalonie / fot. Jim Anzalone, CC-BY-SA 2.0
Do zdarzenia doszło około godziny 10:30 w miejscowości Escalona w Kastylii-La Manchy. Runęła tzw. wieża albarrana, czyli wysunięta przed mury obronne baszta flankująca wejście do zamku. Tego typu konstrukcje były charakterystycznym elementem średniowiecznej architektury militarnej Półwyspu Iberyjskiego i miały zwiększać możliwości obronne twierdzy.
Według lokalnych władz wieża zaczęła się stopniowo osypywać, po czym w ciągu kilku sekund zawaliła się całkowicie, wzbijając ogromną chmurę pyłu. Zdarzenie zostało nagrane przez turystów przebywających w okolicy. Na nagraniach słychać ostrzeżenia świadków, którzy zauważyli, że konstrukcja zaczyna się przechylać.
Na szczęście w momencie katastrofy zamek nie był jeszcze otwarty dla zwiedzających. Kilku turystów znajdowało się jedynie w pobliżu murów. Odłamki kamieni uszkodziły jednak kilka zaparkowanych w pobliżu samochodów.
Możliwa przyczyna katastrofy
🇪🇸 Wygląda na Castillo de Escalona, 54 km od Toledo (o ile to nie AI)
Początkowo była to rzymska forteca, która później została zajęta przez muzułmanów.
W XI wieku zamek został zajęty przez króla Alfonsa VI z León, na krótko przed upadkiem Toledo. Podczas tego panowania i… https://t.co/sTFZmFYFh6
— Historia.org.pl 🇵🇱 (@historia_org_pl) March 15, 2026
Pierwsze ustalenia wskazują, że do zawalenia mogły przyczynić się intensywne opady deszczu, które w ostatnich dniach nawiedziły region. Woda mogła przenikać do wnętrza murów i stopniowo osłabić strukturę średniowiecznego kamienia.
Władze Escalony natychmiast zamknęły teren zamku i odwołały wszystkie planowane wizyty turystyczne. Do miejscowości mają przyjechać specjaliści z regionalnych służb ochrony dziedzictwa, którzy ocenią stan całej fortyfikacji i sprawdzą, czy pozostałe fragmenty murów nie są zagrożone podobnym zawaleniem.
Katastrofa nastąpiła w szczególnie niefortunnym momencie. Samorząd pracował właśnie nad dokumentacją przetargową dotyczącą restauracji kilku wież zamkowych - w tym tej, która się zawaliła.
Zamek w Escalonie - gdzie się znajduje
Zamek w Escalonie / fot. Rowanwindwhistler, CC-BY-SA 3.0
Escalona to niewielkie miasto położone około 60 kilometrów na zachód od Madrytu, w prowincji Toledo, nad rzeką Alberche. Już w średniowieczu było ważnym punktem strategicznym kontrolującym drogi prowadzące z Kastylii do środkowej części Półwyspu Iberyjskiego.
Dominujący nad miastem zamek stoi na wysokim brzegu rzeki i przez stulecia pełnił funkcję twierdzy strzegącej tej części regionu. Jego potężne mury i system baszt sprawiły, że przez długi czas był jedną z najważniejszych warowni w tej części Kastylii.
Twierdza z czasów walk z Maurom
Pierwotna forteca w Escalonie powstała jeszcze w okresie panowania muzułmańskiego na Półwyspie Iberyjskim. W XI wieku, w czasie postępów chrześcijańskiej rekonkwisty, została zdobyta przez wojska króla Kastylii Alfonsa VI. Od tego momentu zamek był wielokrotnie przebudowywany i wzmacniany.
Największy rozkwit twierdza przeżyła w XV wieku, gdy znalazła się w rękach potężnego rodu Álvarów de Luna. Wówczas przekształcono ją w rozległą rezydencję obronną z monumentalnymi murami i charakterystycznymi basztami. Zamek pełnił zarówno funkcję militarną, jak i reprezentacyjną, będąc jednym z ważniejszych ośrodków władzy arystokratycznej w Kastylii.
Przez stulecia warownia przetrwała liczne konflikty i zmiany polityczne. Paradoksalnie jej największym wrogiem okazał się nie przeciwnik na polu bitwy, lecz czas i zaniedbania konserwatorskie.
Od prywatnej własności do atrakcji turystycznej
Przez dziesięciolecia zamek pozostawał w rękach prywatnych i był zamknięty dla zwiedzających. Dopiero w październiku 2024 roku został wykupiony przez władze Escalony. Miasto postanowiło przekształcić średniowieczną twierdzę w jedną z głównych atrakcji turystycznych regionu.
Po ponad półwiecznej przerwie zamek ponownie otwarto dla publiczności 26 kwietnia 2025 roku. Od tego czasu odbywały się tam zwiedzania, wydarzenia historyczne i imprezy popularyzujące dzieje regionu.
Zawalenie jednej z wież nie oznacza jednak końca tych planów. Władze miejscowości zapowiadają, że po przeprowadzeniu ekspertyz technicznych rozpoczną prace zabezpieczające i restauracyjne. Celem pozostaje zachowanie jednej z najważniejszych średniowiecznych twierdz w prowincji Toledo.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
