Lupita Nyong’o jako Helena Trojańska? Zwiastun Odysei Nolana przynosi kolejną poszlakę |
Lupita Nyong’o zagra Helenę Trojańską w Odysei Christophera Nolana? Wszystko na to wskazuje. W lutym pisaliśmy już o tym, że przy jej nazwisku na IMDB przez krótki czas widniała właśnie ta rola. Potem wpis zniknął, studio milczy, Nolan nie komentuje. Teraz ze zwiastuna Odysei wyłania się ujęcie, które całą tę układankę zdaje się domykać - ciemnoskóra kobieta siedzi tuż obok Jona Bernthala grającego Menelaosa, męża Heleny, o którą wybuchła wojna trojańska.
Kim jest Helena Trojańska i dlaczego jej obsadzenie ma znaczenie
Jon Bernthal jako Menelaos oraz Lupita Nyongo jako Helena (?)
Helena była w mitologii greckiej postacią, której samo imię stało się synonimem piękna absolutnego - tak porażającego, że zmieniło bieg dziejów. Córka Zeusa i Ledy, żona Menelaosa, króla Sparty, przez wieki funkcjonuje w kulturze jako „twarz, która zwodowała tysiąc okrętów” - to słynna fraza Christophera Marlowe’a z Doktora Faustusa, ale celnie opisuje jej rolę w tradycji.
Kiedy trojański królewicz Parys zabrał ją ze Sparty - czy z własnej woli, czy wbrew niej, starożytne źródła różnią się w ocenie - Menelaos wezwał wszystkich greckich władców do zbrojnej odpowiedzi i tak zaczęła się dziesięcioletnia wojna trojańska. W Homerowej Odysei Helena pojawia się już po wojnie, zamieszkując z powrotem pałac w Sparcie u boku swego prawowitego małżonka. To właśnie do Sparty trafia Telemach - syn Odyseusza - szukając wieści o zaginionym ojcu, a Helena i Menelaos przyjmują go gościnnie i wspominają wojnę z perspektywy, której w Iliadzie nie było: spokojnej, zamożnej pary z ciężką przeszłością między nimi. Jeśli więc film Nolana - jak potwierdził reżyser - zaczyna się od Troi, Helena i Menelaos muszą się pojawić. Pytanie tylko kto ich gra.
Menelaos u Nolana: łysy, z czarną brodą - i niezgodny z opisem Homera
Jon Bernthal gra w Odysei Menelaosa, króla Sparty i brata Agamemnona. To oficjalnie potwierdzona obsada. Na kadrach ze zwiastuna widać go wyraźnie: łysy, z gęstą czarną brodą, w ciemnym antycznym stroju zdobionym złotem - brutalny, wojowniczy, niepokojący. Miłośnicy antyku mogą tu podnieść brew: Homer i inne starożytne źródła opisują Menelaosa jako rudowłosego, po grecku określano go epitetem xanthos, oznaczającym złotawe lub kasztanowe włosy.
Nolan nie tylko pozbawił go czupryny, ale i zmienił kolor brody na czerń - co wpisuje się w ogólną stylistykę Odysei, która nie jest rekonstrukcją epoki brązu, lecz autorską wizją mitu. Część krytyków ocenia jednak, że Nolan nie tyle składa hołd antykowi, ile zrywa z nim łączność - jego Odyseja bliższa jest hollywoodzkiemu widowisku niż duchowi Homera. Kostiumy, estetyka i swoboda w traktowaniu postaci każą niektórym komentatorom pytać, czy to wciąż adaptacja eposu, czy już zupełnie odrębna opowieść, która jedynie pożycza jego imiona.
Kto siedzi obok Menelaosa? Poszlaka ze zwiastuna
W jednym z ujęć zwiastuna, obok Bernthala, widać ciemnoskórą kobietę - rozmytą w tle, ale o wyraźnie rozpoznawalnej sylwetce i rysach twarzy. Ujęcie jest krótkie, kamera skupiona na Menelaosie, lecz postać obok jest tam nieprzypadkowo. Ktoś podjął świadomą decyzję, żeby znalazła się dokładnie w tym kadrze, przy tym konkretnym bohaterze. Ta kobieta wygląda jak Lupita Nyong’o. Jeśli tak jest - a oboje siedzą razem w scenie wyglądającej na wnętrze pałacowe, nie pole bitwy - logika narracyjna jest oczywista: kto siedzi przy boku Menelaosa w Sparcie po wojnie? Helena.
Lutowe ślady na IMDB i Musk, który dolał oliwy do ognia
To nie pierwsza poszlaka. W lutym tego roku, gdy pisaliśmy na historia.org.pl o obsadzie Odysei, w bazie IMDB przy nazwisku Lupity Nyong’o przez pewien czas widniała właśnie rola Heleny Trojańskiej. Potem wpis zniknął. Nyong’o dołączyła do obsady w listopadzie 2024 roku, ale jej postać do dziś nie została oficjalnie potwierdzona przez studio.
Temat nabrał własnego życia, gdy w tej sprawie głos zabrał Elon Musk. Właściciel platformy X napisał, że jeśli Lupita Nyong’o gra Helenę Trojańską, Nolan „stracił integralność”. Spekulacje, że Nyong’o może grać zarówno Helenę, jak i jej siostrę Klitajmestrę, krążyły w środowisku fanów przez wiele miesięcy, a komentarz Muska - przy 220 milionach obserwujących - gwałtownie podkręcił całą dyskusję. Nolan nie zareagował na żadne z tych doniesień. Studio Universal również milczy - a przy obsadzie tej skali nieujawnienie roli jednej z aktorek jest decyzją, nie przeoczeniem.
Kim jest Lupita Nyong’o?
Lupita Nyong’o / fot. Elena Ternovaja, CC-BY-SA 3.0
Lupita Nyong’o jest laureatką Oscara za rolę drugoplanową w filmie Zniewolony. 12 Years a Slave jest znana również z Czarnej Pantery, To my i Gwiezdnych wojen. Jej warsztat i charyzma ekranowa są poza dyskusją. Pytanie, które zadają sobie jednak wierni Homerowi, brzmi inaczej: czy Helena Trojańska - postać zakorzeniona w bardzo konkretnej kulturowej i mitologicznej tradycji starożytnej Grecji - powinna być traktowana przez twórców jako rola do dowolnego obsadzenia, czy jednak niesie ze sobą pewien ciężar oryginału? Nolan konsekwentnie buduje Odyseję jako własną wizję, w której historyczna wierność schodzi na drugi plan. Dla jednych to odwaga artystyczna, dla innych - kolejny krok w kierunku Hollywood, które mit traktuje jako surowiec, nie dziedzictwo.
Kiedy premiera Odysei Nolana?
Film trafi do kin 17 lipca 2026 roku. Nakręcono go w całości kamerami IMAX 70mm, co czyni Odyseję pierwszym w historii filmem fabularnym zrealizowanym w całości na analogowych kamerach IMAX - wcześniejsze produkcje kręcone w tym formacie używały go jedynie we fragmentach lub sięgały po cyfrowe odpowiedniki. Do premiery Nolan prawdopodobnie nie zdradzi, kogo gra Lupita Nyong’o. Ale zwiastun już swoje powiedział.
O filmach historycznych i kostiumowych przeczytasz klikając tutaj lub na poniższą grafikę:
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
