Ojczyzna Pawlikowskiego - o czym jest film? Fabuła, obsada, premiera |
Po ośmiu latach od Zimnej wojny Paweł Pawlikowski wraca z nowym filmem. Ojczyzna to historia powrotu Tomasza Manna - noblisty i emigranta - do Niemiec, które po wojnie nie wiedzą jeszcze, czym chcą być. Film zamyka czarno-białą trylogię reżysera i trafia do polskich kin 19 czerwca 2026.
O czym jest film Ojczyzna Pawlikowskiego?
Ojczyzna Pawlikowskiego / fot. mat. pras.
Jest rok 1949. Tomasz Mann wraca do Niemiec po raz pierwszy od lat emigracji - z okazji dwusetnej rocznicy urodzin Goethego. Towarzyszy mu córka Erika, pisarka i była korespondentka wojenna. Razem przemierzają podzielony kraj: od Frankfurtu pod kontrolą amerykańską po Weimar w radzieckiej strefie wpływów.
To podróż przez kraj, który formalnie zakończył wojnę, ale wewnętrznie jej jeszcze nie przeżył. Mann, przyjmowany przez tłumy pięknie ubranych słuchaczy, czuje się - jak sam mówi w jednej ze scen - burżuazyjnym reliktem. Pawlikowski pokazuje Europę próbującą odbudować się po wojnie, ale wciąż niezdolną do zmierzenia się z własną odpowiedzialnością.
W tle podróży ojca i córki przez zrujnowane Niemcy toczy się dramat rodzinny: Erika nie kryje niepokoju o brata-bliźniaka Klausa, który przebywa w Cannes i nie odbiera telefonów. Klaus Mann zmagał się z depresją i popełnił samobójstwo właśnie w 1949 roku.
Kto reżyseruje Ojczyznę?
Paweł Pawlikowski - jeden z najważniejszych polskich reżyserów, laureat Oscara za Idę (2015). Jego poprzedni film, Zimna wojna (2018), przyniósł mu nagrodę za reżyserię w Cannes i trzy nominacje do Oscara. Ojczyzna to jego pierwsza produkcja od tamtej pory - i zarazem domknięcie całej czarno-białej trylogii o ludziach złapanych przez historię w pułapkę bez wyjścia.
Kto zagra w filmie Ojczyzna?
Tomasza Manna zagrał Hanns Zischler - aktor znany ze współpracy z Wimem Wendersem. Erikę Mann wcieliła się Sandra Hüller, laureatka Cezara i jedna z najbardziej rozchwytywanych europejskich aktorek ostatnich lat. Za zdjęcia odpowiada Łukasz Żal - operator, który stał za kamerą zarówno w Idzie, jak i w Zimnej wojnie.
Kiedy premiera Ojczyzny w Polsce?
Film Ojczyzna trafi do polskich kin 19 czerwca 2026 roku. Dystrybutorem jest Kino Świat.
Kim był Tomasz Mann i dlaczego wrócił do Niemiec?
Dla czytelnika, który nie zna postaci Manna, kilka słów tła - bo bez tego fabuła traci połowę sensu.
Tomasz Mann (1875-1955) był niemieckim pisarzem, laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1929 roku. Jego najważniejsze powieści - Buddenbrookowie, Czarodziejska góra, Doktor Faustus - uczyniły go jedną z centralnych postaci literatury europejskiej XX wieku.
Kiedy w 1933 roku Hitler doszedł do władzy, Mann był akurat za granicą. Ostrzeżony przez dzieci - właśnie przez Klausa i Erikę - nie wrócił do Niemiec. Emigrację rozpoczął od tułaczki po Europie, by ostatecznie osiąść w Stanach Zjednoczonych, gdzie w 1944 roku przyjął obywatelstwo amerykańskie.
W czasie wojny nagrał dla BBC ponad pięćdziesiąt przemówień radiowych, wzywając Niemców do obalenia nazizmu. Dla wielu Niemców był w tym czasie głosem sumienia - dla innych zdrajcą i emigrantem, który mówił z bezpiecznej odległości.
Wizyta w 1949 roku była jego najważniejszym powrotem do Niemiec - wziął udział w obchodach dwusetnej rocznicy urodzin Goethego zarówno we Frankfurcie, jak i w Weimarze, dając tym samym do zrozumienia, że kultura niemiecka nie kończy się na nowej granicy politycznej. To był gest - i to gest głęboko niejednoznaczny: pojechał do sowieckiego Weimaru, co część Niemców zachodnich odebrała jako legitymizację komunistycznej strefy. Sam Mann tłumaczył, że Niemcy jako kultura są dla niego ważniejsze niż Niemcy jako polityczny projekt.
Do powojennych Niemiec na stałe Mann już nie wrócił. Odwiedził Weimar, Frankfurt i Monachium, ale ostatecznie osiadł w Szwajcarii. Umarł w 1955 roku w Zurychu.
Pawlikowski bierze ten jeden moment - podróż 1949 roku - i pyta: co czuje człowiek, który wraca do ojczyzny, której już nie rozpoznaje? I czy w ogóle można wrócić do miejsca, które zabiło wszystko, w co się wierzyło?
O filmach historycznych i kostiumowych przeczytasz klikając tutaj lub na poniższą grafikę:
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
