W Czechach chcą odebrać Zełenskiemu Order Białego Lwa. Powołują się na decyzję Polski |
Czeska partia Wolność i Demokracja Bezpośrednia, czyli SPD, chce, aby prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski został pozbawiony Orderu Białego Lwa, najwyższego czeskiego odznaczenia państwowego. Z propozycją wystąpił Jindřich Rajchl, poseł z klubu parlamentarnego SPD. Polityk wskazał jako przykład decyzję prezydenta Polski Karola Nawrockiego, który odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego.
SPD chce decyzji czeskiego prezydenta
Order Lwa Białego
Rajchl zapowiedział, że SPD zamierza poruszyć sprawę na posiedzeniu rady koalicyjnej. Według ugrupowania Izba Poselska powinna zwrócić się do prezydenta Petra Pavla z wnioskiem o odebranie ukraińskiemu przywódcy najwyższego czeskiego odznaczenia.
Czeski polityk uzasadnił tę inicjatywę decyzją władz Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek wojskowych nazwy związanej z UPA. W jego ocenie Czechy nie powinny milczeć, gdy osoba uhonorowana najwyższym orderem państwowym podejmuje decyzje budzące tak poważne kontrowersje historyczne.
Czym jest Order Białego Lwa?
Order Białego Lwa to najwyższe odznaczenie państwowe Republiki Czeskiej. Jego tradycja sięga okresu międzywojennego, gdy w 1922 r. ustanowiono go jako odznaczenie Czechosłowacji.
W obecnej formie order funkcjonuje po powstaniu Republiki Czeskiej. Przyznawany jest przez prezydenta za szczególne zasługi dla państwa, jego bezpieczeństwa, obronności, kultury, nauki oraz za działania o znaczeniu międzynarodowym. Mogą go otrzymać zarówno obywatele Czech, jak i cudzoziemcy.
Zełenski otrzymał order w 2022 roku
Wołodymyr Zełenski został odznaczony Orderem Białego Lwa I klasy w październiku 2022 r. Decyzję podjął ówczesny prezydent Czech Miloš Zeman.
Uzasadniając nadanie orderu, Zeman wskazywał przede wszystkim na postawę Zełenskiego po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Podkreślał jego decyzję o pozostaniu w Kijowie mimo zagrożenia i odmowę opuszczenia kraju w pierwszych dniach wojny.
Polski kontekst sprawy
Czeska propozycja pojawiła się po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, który odebrał Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego. Powodem była zgoda ukraińskich władz na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy „Bohaterów UPA”.
Dla Polski sprawa ma szczególnie wrażliwy charakter historyczny. Ukraińska Powstańcza Armia jest w polskiej pamięci związana przede wszystkim ze zbrodniami dokonanymi na obywatelach II Rzeczypospolitej podczas II wojny światowej, w tym z ludobójstwem na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
Krytyka propozycji w Czechach
Inicjatywa SPD spotkała się z krytyką części czeskich polityków. Przeciwnicy pomysłu zarzucają ugrupowaniu wykorzystywanie kwestii historycznych do bieżącej walki politycznej oraz osłabianie wsparcia dla Ukrainy, która nadal broni się przed rosyjską agresją.
Sprawa pokazuje jednak, że spór o ukraińską politykę pamięci zaczyna wykraczać poza relacje polsko-ukraińskie. Po decyzji Warszawy podobny postulat pojawił się także w Pradze, gdzie część sceny politycznej domaga się reakcji na upamiętnianie przez Ukrainę środowisk związanych z UPA.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
