Obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Program uroczystości 1 września 2026 roku |
We wtorek 1 września 2026 roku Polska uczci 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Najważniejsze uroczystości odbędą się o świcie na Westerplatte i w Wieluniu, ale rocznicowe wydarzenia zaplanowano również w Gdańsku, Malborku, Szymankowie, Tczewie, Krakowie i wielu innych miastach. Znane są już pierwsze programy obchodów, choć Kancelaria Prezydenta RP i Centrum Informacyjne Rządu nie ogłosiły jeszcze pełnego kalendarza udziału najważniejszych władz państwowych.
Gdzie odbędą się główne obchody 1 września 2026 roku?
Niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” podczas ostrzału Westerplatte
Główne uroczystości 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej rozpoczną się tradycyjnie o świcie na Westerplatte. Ceremonia pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża została zaplanowana na godz. 4:45, czyli porę nawiązującą do niemieckiego ataku na polską Wojskową Składnicę Tranzytową.
Obchody rozpoczną się od uruchomienia syren alarmowych, odegrania i odśpiewania hymnu oraz podniesienia flagi państwowej. W programie znalazły się także zapalenie Znicza Pokoju, apel poległych, salut armatni, odczytanie przez harcerzy przesłania Westerplatte, modlitwa i złożenie wieńca przed pomnikiem.
Zapowiedziano wystąpienie wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz przemówienie prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz. Uroczystość zakończą „Hymn do Bałtyku” i Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego.
Czy prezydent i premier pojawią się na Westerplatte?
Na 25 sierpnia Kancelaria Prezydenta RP i Centrum Informacyjne Rządu nie potwierdziły jeszcze udziału prezydenta Karola Nawrockiego ani premiera Donalda Tuska w obchodach na Westerplatte. W opublikowanym programie wymieniono natomiast wystąpienie ministra obrony narodowej.
W 2025 roku w porannych uroczystościach uczestniczyli zarówno prezydent, jak i premier. Szczegółowe zapowiedzi dotyczące udziału najważniejszych władz państwowych zwykle pojawiają się jednak dopiero na kilka dni przed rocznicą. Informacje o uczestnikach i ewentualnej transmisji obchodów w 2026 roku mogą więc zostać jeszcze uzupełnione.
Jak Gdańsk uczci obrońców Poczty Polskiej?
Druga duża uroczystość w Gdańsku rozpocznie się 1 września o godz. 12:00 pod Pomnikiem Obrońców Poczty Polskiej. Wezmą w niej udział kompania reprezentacyjna i orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej.
Program obejmuje wystąpienia okolicznościowe, apel pamięci, salwę honorową oraz złożenie wieńców. Uroczystość zostanie połączona z inauguracją roku szkolnego uczniów Zespołu Szkół Morskich im. Bohaterskich Obrońców Westerplatte i Zespołu Szkół Łączności im. Obrońców Poczty Polskiej.
Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku rozpoczęła się rankiem 1 września 1939 roku. Pracownicy placówki przez kilkanaście godzin odpierali ataki niemieckich formacji policyjnych i oddziałów SS. Po kapitulacji obrońcy zostali uznani przez Niemców za partyzantów. Większość z nich rozstrzelano 5 października 1939 roku.
O której rozpoczną się uroczystości w Wieluniu?
W Wieluniu główna ceremonia rozpocznie się o godz. 4:40 na placu Kazimierza Wielkiego. Miasto zostało zaatakowane przez niemieckie lotnictwo w pierwszych minutach wojny. Bomby spadły m.in. na szpital Wszystkich Świętych oraz centrum pozbawionego obrony przeciwlotniczej miasta.
Obchody 87. rocznicy niemieckiego bombardowania Wielunia zostały objęte patronatem honorowym Prezydenta RP. Sam patronat nie oznacza jednak potwierdzonej osobistej obecności Karola Nawrockiego.
Program wydarzeń rozpoczął się już 21 sierpnia prezentacją wystawy plenerowej „Wieluń 1 września 1939 - przerwana historia”. W niedzielę 30 sierpnia o godz. 18:00 wystartuje XII Wieluński Bieg Pokoju i Pojednania. Dzień później w Muzeum Ziemi Wieluńskiej zaplanowano spotkanie ze świadkami historii.
We wtorek 1 września po porannej ceremonii mieszkańcy i turyści będą mogli bezpłatnie zwiedzać wystawę „Świadkowie mówią… Wieluń 1 września 1939 r.” oraz obejrzeć film 3D „Fara wieluńska 1939. Utracone piękno”. Muzeum Ziemi Wieluńskiej będzie tego dnia dostępne od godz. 8:00 do 16:00.
O godz. 17:00 zostanie odprawiona msza na odrestaurowanych fundamentach wieluńskiej fary, a o godz. 21:00 na placu Legionów rozpocznie się spektakl „Burza” w wykonaniu Teatru Biuro Podróży.
Jakie uroczystości odbędą się w Malborku, Szymankowie i Tczewie?
Patronatem Prezydenta RP objęto również wspólne obchody organizowane w Malborku, Szymankowie i Tczewie. Upamiętniają one nie tylko wybuch wojny, lecz także polskich kolejarzy i inspektorów celnych, którzy w pierwszych godzinach niemieckiej agresji uczestniczyli w obronie strategicznych mostów na Wiśle.
W Malborku uroczystości rozpoczną się o godz. 7:30 od złożenia kwiatów pod pomnikiem ofiar niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu. Następnie delegacje odwiedzą miejsca pamięci na Cmentarzu Komunalnym oraz Cmentarzu Wojennym Wspólnoty Brytyjskiej.
O godz. 8:30 uczestnicy zbiorą się przy Pomniku Celników Polskich w Kałdowie. Główna ceremonia rozpocznie się kwadrans później. Zaplanowano hymn, wystąpienia, modlitwę, apel pamięci, salwę honorową oraz złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.
Szczególne miejsce w obchodach zajmuje Szymankowo. Rankiem 1 września 1939 roku polscy kolejarze i celnicy skierowali niemiecki pociąg pancerny na ślepy tor, ostrzegając jednocześnie obrońców mostów tczewskich. Za swoją postawę wielu z nich zapłaciło życiem.
Jaki jest program obchodów w Krakowie?
W Krakowie uroczystości ku czci ofiar niemieckiej agresji organizują wojewoda małopolski oraz krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej.
O godz. 8:30 rozpocznie się msza w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Rakowickiej 18. O godz. 10:00 na Cmentarzu Rakowickim, przy pomniku Żołnierzy Września i Armii „Kraków”, odbędzie się ceremonia z udziałem Wojska Polskiego.
Dlaczego obchody rozpoczynają się o świcie?
1 września 1939 roku niemieckie siły zbrojne zaatakowały Polskę bez wypowiedzenia wojny. Około godz. 4:40 Luftwaffe rozpoczęła bombardowanie Wielunia. Kilka minut później pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku Westerplatte. Niemieckie oddziały zaatakowały również polskie placówki w Wolnym Mieście Gdańsku oraz przekroczyły granice Rzeczypospolitej na wielu odcinkach.
Polska kampania obronna zapoczątkowała trwający niemal sześć lat konflikt, który objął kolejne kontynenty i pochłonął dziesiątki milionów ofiar. Polska znalazła się pod okupacją niemiecką i sowiecką, ponosząc ogromne straty ludzkie, gospodarcze i kulturalne.
Program uroczystości oraz lista przedstawicieli władz mogą zostać uzupełnione w kolejnych dniach.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
