EBC pomija Skłodowską. Spór o nazwisko polskiej noblistki na banknocie euro

Europejski Bank Centralny rozważa umieszczenie wizerunku Marii Skłodowskiej‑Curie na nowym banknocie 20 euro. Pierwotny projekt przedstawiał ją jako „Marie Curie” - bez polskiego członu nazwiska. W Polsce wywołało to krytykę jako symboliczne zacieranie jej tożsamości narodowej, podobnie jak wcześniej stało się to w przypadku opisu jednego z zestawów LEGO.

Projekt EBC i kontrowersje

Europejski Bank Centralny planuje serię nowych banknotów euro, w tym 20 euro z wizerunkiem Marii Skłodowskiej‑Curie. Proponowana forma „Marie Curie” - bez nazwiska rodowego - spotkała się z krytyką, m.in. ze strony NBP i polskich europosłów. Wskazano, że pominięcie „Skłodowska” osłabia polskie korzenie uczonej. W odpowiedzi EBC zaproponował kompromisową wersję: „Marie Curie (z domu Skłodowska)”, choć ostateczna decyzja ma zapaść pod koniec 2026 roku.

Polskie postulaty i znaczenie nazwiska

Dyplom noblowski dla Marii Skłodowskiej-Curie

Marie wielokrotnie używała dwóch członów nazwiska - Skłodowska‑Curie - tak też została podpisana na jednym z dyplomów noblowskich. Pomijanie polskiej części jej nazwiska jest postrzegane jako przykład nierównego traktowania względem innych postaci europejskich, których pełne nazwiska są zachowywane w materiałach EBC

LEGO jako precedens

Podobną sytuację wywołał zestaw „The Evolution of STEM” od LEGO (seria Ideas), w którym figurka noblistki w anglojęzycznym opisie na początku występowała jako „Marie Curie”. W polskiej wersji widniała pełna forma „Maria Skłodowska‑Curie”, co doprowadziło do społecznego oburzenia i apeli o korektę. W reakcji LEGO zmieniło opis, dodając „(née Skłodowska)” do obcojęzycznych wersji produktów.

Dlaczego to istotne?

Tożsamość narodowa - Skłodowska-Curie była głęboko związana z Polską, sama nazwała pierwiastek polon na cześć Polski. Symboliczna próba „przejęcia” - używanie wyłącznie francuskiego wariantu imienia może sugerować zawłaszczanie tożsamości narodowej noblistki przez Francję.

Podsumowanie

Projekt banknotu euro daje okazję do symbolicznego uhonorowania postaci Marii Skłodowskiej‑Curie - ale tylko jeśli zachowane zostanie pełne nazwisko.

Podobny precedens z LEGO pokazuje, że społeczny nacisk może przynieść efekty, choć proponowana poprawka (forma „née Skłodowska”) nie oddaje w pełni osobistej tożsamości noblistki.

Spór trwa - ostateczna decyzja w sprawie banknotu zostanie podjęta do końca 2026 roku.

Nie zgub nas w Google Co kwartał czyta nas prawie milion osób. Dodaj historia.org.pl do preferowanych źródeł. To jedno kliknięcie, a nasze artykuły częściej pojawią się w Twoich wynikach wyszukiwania.

Ten tekst był wart kawy? Bez paywalla, bez opłat - czytasz nas za darmo. Jeśli masz ochotę nam podziękować, postaw nam kawę. Każda bardzo nas cieszy. 10 zł 15 zł 25 zł