Gdzie kręcono Odyseję? Filmowe lokacje filmu Nolana |
Odyseję Christophera Nolana kręcono w sześciu krajach: w Maroku, Grecji, we Włoszech, w Szkocji, Islandii i Saharze Zachodniej. Zdjęcia ruszyły 25 lutego 2025 roku pod marokańską Ouarzazate i przez kolejne miesiące ekipa przemierzyła trasę niewiele krótszą od tej, którą Homer wyznaczył swojemu bohaterowi. Nolan, wierny zasadzie kręcenia w realnych plenerach zamiast przed zielonym ekranem, dobierał miejsca pod konkretne epizody eposu. Dziś, po miesiącach doniesień z planu i pierwszych pokazach filmu, wiadomo już nie tylko gdzie kręcono, ale też co dokładnie w każdym z tych miejsc powstało. Poniżej kompletny, zaktualizowany przegląd.
Maroko. Troja w Aït Benhaddou oraz zdjęcia w Essaouirze i Marrakeszu
Ksar w Ajt Bin Haddu / fot. Petar Milosevic, CC-BY-SA 4.0
Pierwszy klaps padł w warownej osadzie Aït Benhaddou w rejonie Ouarzazate, od dekad wykorzystywanej przez wielkie produkcje jako gotowy pejzaż starożytności. Dziś wiemy już na pewno, co tam powstało: rozbudowana sekwencja upadku Troi, która otwiera film, z przełamaniem murów miasta włącznie. Część ujęć dokręcano w pobliskich studiach Atlas, największym kompleksie filmowym Maroka. Surowa architektura z suszonej cegły i monumentalne mury pozwoliły zbudować wiarygodne archaiczne miasto bez nadmiernej ingerencji scenografów - tą samą drogą szli tu wcześniej twórcy Gladiatora i Gry o tron.
Marokański etap objął także wybrzeże i miasta w głębi lądu: Essaouirę (As-Suwajrę), Marrakesz, Tahannaout oraz prowincję Al-Hauz. Atlantyckie mury obronne i kamienne bastiony Essaouiry posłużyły według doniesień za tło wyjścia greckiej floty w morze oraz scen sztormowych. To zestaw lokacji, który pozwala płynnie łączyć nadmorską przestrzeń z gęstym miejskim tłem, a przy tym pozostaje wizualnie uniwersalny, co ma znaczenie przy adaptacji mitu, a nie rekonstrukcji konkretnego miejsca
Grecja. Peloponez z konkretnymi punktami - Pylos, Methoni, Yialova i Voidokilia
Jaskinia Nestora / fot. photosiotas, CC-BY-SA 4.0
Najwięcej symbolicznego ciężaru niesie Grecja, ojczyzna Homera i naturalny punkt odniesienia całej opowieści. W Mesenii na Peloponezie ekipa pracowała wiosną 2025 roku między innymi w Pylos, przy weneckim zamku Methoni, na plaży Almyrolakkos oraz w Jaskini Nestora nieopodal słynnej plaży Voidokilia, gdzie fotografowie uchwycili Matta Damona podczas zdjęć we wnętrzu groty. Osobno wskazywana jest twierdza Akrokorynt górująca nad Koryntem.
Z epizodem cyklopa Polifema sprawa jest ciekawsza, niż wskazywały pierwsze doniesienia. Wczesne relacje z planu wiązały te sceny właśnie z rejonem Jaskini Nestora, nowsze źródła wskazują natomiast sycylijską Favignanę, o której niżej. Niewykluczone, że obie wersje są prawdziwe i Nolan złożył epizod z dwóch miejsc: greckiej groty i włoskiego wybrzeża. Które ujęcia trafiły do filmu, zweryfikujemy po premierze.
Sycylia
Wątek włoski składa się z dwóch elementów. Pierwszym jest Favignana, wyspa w archipelagu Egadów u zachodnich wybrzeży Sycylii, gdzie wiosną 2025 roku na skalistym wybrzeżu kręcili Matt Damon i Tom Holland. To właśnie z nią nowsze doniesienia wiążą epizod Polifema, co ma zresztą głębokie uzasadnienie w tradycji: Sycylię uznawano za ojczyznę cyklopów już w starożytności.
Drugim elementem był dłuższy etap zdjęć na wodzie w rejonie Wysp Eolskich, z konkretnymi punktami w postaci Lipari, Basiluzzo i Vulcano, gdzie powstawały sceny związane z pobytem Odyseusza u Eola, mitycznego władcy wiatrów, od którego archipelag wziął swoją nazwę.
Szkocja
Zamek Findlater / fot. Anne Burgess, CC-BY-SA 2.0
Szkocki etap zdjęć obrósł w najciekawsze potwierdzenie ostatnich tygodni: ruiny zamku Findlater na klifach wybrzeża Moray oraz las Culbin posłużyły za mityczną Ajaję, wyspę czarodziejki Kirke. Wybór północnej scenerii do epizodu, który wyobraźnia umieszcza zwykle w słonecznym basenie Morza Śródziemnego, wiele mówi o odczytaniu Nolana: zimne światło, ołowiane morze i surowe klify zapowiadają Kirke groźną i niepokojącą, a nie baśniową. Uzupełniające ujęcia realizowano w rejonie portu Buckie.Islandia. Landeyjahöfn i zdjęcia na południu kraju
Islandia. Hades na czarnym wybrzeżu
Najbardziej zaskakujące przypisanie dotyczy Islandii. Zdjęcia w Landeyjahöfn, porcie na południowym wybrzeżu wystawionym na otwarty Atlantyk, oraz w rejonie góry Hjörleifshöfði posłużyły według doniesień za scenerię Hadesu, czyli krainy zmarłych. To odpowiednik jednego z najsłynniejszych epizodów eposu: w księdze jedenastej Odyseusz dociera do wrót świata umarłych, by wywołać duchy i poznać drogę do domu. Czarne wulkaniczne piaski i ascetyczny krajobraz południowej Islandii jako przedsionek zaświatów to decyzja, która broni się sama, a Nolan zna te plenery doskonale, bo kręcił tu już Batman: Początek i Interstellar. W rejonie portu zbudowano także konstrukcje imitujące starożytne jednostki pływające.
Sahara Zachodnia. Biała Wydma
Niektóre sceny zostały nakręcone na Białej Wydmie w pobliżu okupowanego przez Maroka miasta Dakhla, Sahara Zachodnia / fot. Houssain tork, CC-BY-SA 4.0
Krótki, kilkudniowy etap zdjęć w rejonie Dakhli w Saharze Zachodniej również doczekał się rozszyfrowania: Biała Wydma, charakterystyczna formacja piaskowa nad atlantycką laguną, zagrała Ogigię, wyspę nimfy Kalipso, u której Odyseusz spędził siedem lat niewoli. Za rajską scenerią kryła się podobno najbardziej wymagająca praca całej produkcji, bo ekipie doskwierał nieustanny wiatr niosący piasek. Na wydmie kręcili między innymi Matt Damon i Zendaya.
Czego na tej liście nie ma
W zestawieniach krążących po sieci pojawia się także Malta, wskazywana jako miejsce zdjęć do scen w grocie Kalipso. Doniesienia te pochodzą jednak z serwisów podróżniczych i nie znajdują potwierdzenia w głównych źródłach branżowych, dlatego traktujemy je z rezerwą do czasu weryfikacji.
Charakterystyczne jest natomiast to, czego na liście lokacji brakuje na pewno. Otóż poza Peloponezem Nolan niemal ominął Grecję, a Morze Śródziemne zagrały u niego Atlantyk i morza północy. Czy rezygnacja z greckiego słońca i greckich okrętów była dobrym wyborem, pokaże dopiero sam film.
Zobacz także:
- Kto jest kim w Odysei? Bohaterowie Homera i obsada filmu Nolana
- Wędrówka Odyseusza. Opowieść o losach bohatera Odysei - od Troi do Itaki
- Gdzie kręcono Odyseję? Filmowe lokacje filmu Nolana
- Odyseja Nolana - od ilu lat? Czy film jest odpowiedni dla dzieci i młodzieży
Więcej o filmach historycznych i kostiumowych przeczytasz klikając tutaj lub na poniższą grafikę:
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
