Pomnik Przemysła II odsłonięty w Poznaniu. Król wrócił na swoje wzgórze |
Poznań doczekał się pomnika, na który czekał od lat. U zbiegu ulic Franciszkańskiej i Góra Przemysła odsłonięto monument upamiętniający Przemysła II - króla, który w XIII wieku zjednoczył rozbite dzielnicowo państwo i jako pierwszy od niemal dwustu lat włożył na skronie polską koronę. Trudno o miejsce bardziej stosowne: rzeźba stanęła dosłownie u stóp wzgórza, które od wieków nosi jego imię.
Gdzie stanął pomnik Przemysła II w Poznaniu?
Pomnik Przemysła II w Poznaniu / fot. Miasto Poznań
Nowy monument pojawił się w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Królewskiego i Wzgórza Przemysła - przestrzeni nierozerwalnie związanej z historią średniowiecznego Poznania. Lokalizacja nie jest przypadkowa. To właśnie tutaj Przemysł II wzrastał politycznie, stąd rządził Wielkopolską i stąd prowadził grę dyplomatyczną, która zakończyła się koronacją w Gnieźnie. Pomnik stanął na skrzyżowaniu, w miejscu dobrze widocznym i dostępnym - nie w zamkniętym dziedzińcu, lecz w żywej tkance miasta.
Zmodyfikowano mur oporowy, zachowując roślinność na zboczu, a część podstawy od strony skarpy obsadzono roślinami płożącymi, tak by monument harmonijnie wpisał się w krajobraz. Zanim wzniesiono cokół, przeprowadzono badania archeologiczne, a całość prac odbywała się pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków.
Kto jest autorem rzeźby?
Autorem pomnika jest Stanisław Szwechowicz. Jego projekt powstał na podstawie pracy, która w konkursie miejskim z 2020 roku zdobyła drugą nagrodę. Wizualizacje przygotowali Jerzy i Bartosz Gurawscy z pracowni ARPA. Ostatecznie projekt zdobył drugie miejsce w konkursie w czerwcu 2021 roku. Inwestycję w całości sfinansował prywatny mecenas - Jacek Wojciechowski, prezes poznańskiej firmy UTAL, urodzony w 1948 roku w Poznaniu. Monument nie kosztował ani złotówki z miejskiej kasy.
Jak przebiegało uroczyste odsłonięcie?
Program uroczystości obejmował prelekcję prof. Tomasza Jasińskiego na temat znaczenia koronacji Przemysła II, koncert Chóru Kameralnego Dysonans oraz złożenie kwiatów pod rzeźbą. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele władz miasta, środowisk naukowych, instytucji kultury oraz mieszkańcy Poznania. Zastępca prezydenta Poznania Jędrzej Solarski podkreślił, że odsłonięcie pomnika jest wyrazem szacunku dla dziedzictwa miasta i że Przemysł II symbolizuje trwałość polskiej tożsamości oraz znaczenie jedności państwa.
Dlaczego Przemysł II zasługuje na pomnik?
Przemysł II to postać, którą polska zbiorowa pamięć traktuje nierzadko po macoszemu - przyćmiona przez Bolesławów, Kazimierzów i Władysława Łokietka, który dokończył jego dzieło. A przecież to właśnie on przełamał impas rozbicia dzielnicowego i w 1295 roku jako pierwszy od niemal dwóch stuleci przyjął tytuł króla Polski. Uzyskał zgodę papieża na koronację w Gnieźnie z rąk arcybiskupa i wraz z tytułem królewskim wprowadził godło w postaci białego orła z koroną - symbol, który na trwałe wszedł do polskiej tradycji państwowej.
Jego panowanie trwało zaledwie kilkanaście miesięcy. Kilka miesięcy po koronacji Przemysł II zginął w Rogoźnie z ręki zamachowców wysłanych przez margrabiów brandenburskich. Mord polityczny, dokonany wczesnym rankiem w lutym 1296 roku, urwał panowanie, które mogło zmienić bieg polskiej historii o całe dziesięciolecia.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
