Parlament Europejski zajmie się UPA przy okazji raportu o Ukrainie. Polskie poprawki po decyzji Zełenskiego |
Parlament Europejski podczas lipcowej sesji w Strasburgu ma głosować nad raportem dotyczącym postępów Ukrainy w drodze do Unii Europejskiej. Do dokumentu zgłoszono poprawki odnoszące się do Ukraińskiej Powstańczej Armii i decyzji Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu ukraińskiej jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA”. Nie jest to osobna rezolucja wyłącznie o Wołyniu, ale próba wpisania tej sprawy do unijnej oceny procesu akcesyjnego Ukrainy.
Czym dokładnie zajmie się Parlament Europejski?
Parlament Europejski / fot. Wikipedia.org
Chodzi o rapot „2025 Commission report on Ukraine, czyli dokument oceniający postępy Ukrainy w drodze do członkostwa w Unii Europejskiej. Sprawozdawcą raportu jest niemiecki europoseł Michael Gahler z Europejskiej Partii Ludowej.
Tego typu dokument nie przesądza o członkostwie Ukrainy w UE. Jest jednak ważnym stanowiskiem politycznym Parlamentu Europejskiego. Europosłowie wskazują w nim, co ich zdaniem Ukraina zrobiła dobrze, gdzie potrzebne są dalsze reformy i jakie sprawy mogą mieć znaczenie dla jej europejskiej drogi.
Raport ma być przedmiotem obrad podczas sesji Parlamentu Europejskiego zaplanowanej na 6-9 lipca w Strasburgu.
Dlaczego pojawił się temat UPA?
Bezpośrednim powodem jest decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego z maja 2026 r. Ukraiński prezydent nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy imię „Bohaterów UPA”.
W Polsce wywołało to krytykę, ponieważ Ukraińska Powstańcza Armia jest kojarzona przede wszystkim ze zbrodnią wołyńską i masowymi mordami na ludności polskiej w czasie II wojny światowej. Szczególne znaczenie ma lipiec 1943 r., kiedy doszło do skoordynowanych ataków UPA na polskie miejscowości na Wołyniu.
Jaką poprawkę zgłosiła Europejska Partia Ludowa?
Poprawkę zgłosiła Europejska Partia Ludowa, czyli największa frakcja w Parlamencie Europejskim. Należą do niej m.in. europosłowie Koalicji Obywatelskiej i PSL.
Poprawka EPL ma wyrażać ubolewanie z powodu decyzji Zełenskiego o nadaniu ukraińskiej jednostce imienia „Bohaterów UPA”. W tekście ma pojawić się wskazanie, że taki krok lekceważy polską wrażliwość historyczną oraz ból rodzin ofiar UPA. Poprawka ma też wzywać do deeskalacji i powrotu do działań na rzecz pojednania polsko-ukraińskiego.
Własne poprawki zgłosiła także grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, do której należą europosłowie PiS. Są one ostrzejsze od propozycji EPL.
Czy Parlament Europejski potępi UPA?
Na tym etapie najprecyzyjniej należy powiedzieć, że Parlament Europejski ma głosować nad raportem o Ukrainie, do którego zgłoszono poprawki dotyczące UPA, Wołynia i decyzji Zełenskiego. Nie jest jeszcze przesądzone, które z tych poprawek zostaną przyjęte i w jakim ostatecznie brzmieniu.
Jeżeli poprawka EPL uzyska większość, Parlament Europejski wyrazi krytykę wobec decyzji o nadaniu ukraińskiej jednostce imienia „Bohaterów UPA” i wezwie do działań na rzecz pojednania. Jeżeli poparcie zyskałyby ostrzejsze poprawki EKR, w tekście mogłyby znaleźć się mocniejsze zapisy dotyczące odpowiedzialności UPA za zbrodnie na Polakach.
Sprawa ma znaczenie polityczne, ponieważ przenosi polsko-ukraiński spór o pamięć historyczną na forum unijne. Dla Polski jest to próba przypomnienia, że pojednanie nie może oznaczać milczenia o ofiarach Wołynia. Dla Ukrainy to kolejny sygnał, że jej polityka historyczna będzie oceniana także w kontekście europejskich standardów i relacji z sąsiadami.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
