1800 osób przesuwało wieżę zamku Hirosaki. Niezwykła operacja w Japonii |
Około 1800 osób chwyciło za liny, aby pomóc w przesunięciu zabytkowej wieży zamku Hirosaki w północnej Japonii. Ważąca około 400 ton budowla w ciągu dwóch dni pokonała 2,22 m i stopniowo wraca na swoje historyczne miejsce. Japończycy nie rozebrali przy tym liczącego ponad 200 lat zabytku - przesuwają go w całości po specjalnych rolkach i szynach.
Jak 1800 osób przesunęło 400-tonową wieżę zamku?
Zamek Hirosaki / fot. ぺ有家音 - 自身で撮影
Operacja odbyła się 22 i 23 sierpnia 2026 roku na terenie zamku Hirosaki w prefekturze Aomori. Uczestnicy nie ciągnęli budowli wszyscy jednocześnie. Dzielono ich na zmieniające się zespoły liczące po około 80 osób, które chwytały za 30-metrowe liny przymocowane do platformy podtrzymującej wieżę.
Na komendę prowadzących kolejne grupy naprężały liny i przesuwały konstrukcję o kilka lub kilkanaście centymetrów. Pierwszego dnia wieża pokonała 1,13 m, a drugiego kolejne 1,09 m. Łącznie oznaczało to 2,22 m drogi w kierunku dawnego miejsca.
Chętnych było znacznie więcej niż dostępnych miejsc. Do organizatorów wpłynęło około 8400 zgłoszeń na 1800 stanowisk, dlatego uczestników wyłoniono w losowaniu. Do Hirosaki przyjechali mieszkańcy różnych części Japonii, a także goście z innych państw.
Ręczne przesuwanie ma przede wszystkim wymiar społeczny i symboliczny. Do końca sierpnia w kolejnych etapach operacji ma wziąć udział łącznie około 4100 osób. Wspólnymi siłami przesuną wieżę o około 5 m. Pozostałą część liczącej blisko 78 m trasy zabytek pokona za pomocą urządzeń technicznych.
Czy zamek w Hirosaki naprawdę przesuwany jest w całości?
Przenoszony obiekt to nie cały kompleks zamkowy, lecz jego główna, trzykondygnacyjna wieża, określana w Japonii jako tenshu. Ma 14,4 m wysokości, a jej masa wraz z konstrukcją zabezpieczającą szacowana jest przez władze Hirosaki na około 400 ton. W części zagranicznych relacji pojawia się wartość 360 ton.
Wieży nie rozebrano na części. Zastosowano metodę hikiya, pozwalającą przenosić budynki bez demontażu ich historycznej konstrukcji. Obiekt został uniesiony, wzmocniony stalową ramą i ustawiony na systemie szyn oraz połączonych ze sobą rolek. Podczas właściwych prac wykorzystuje się również podnośniki i trzy urządzenia przesuwające, które za jednym razem pokonują około 30 cm.
Współczesna technika ułatwia kontrolowanie całej operacji, ale jej zasada pozostaje taka sama jak przed wiekami: budynku nie rozkłada się, lecz podnosi i przesuwa w całości. W przypadku Hirosaki ma to szczególne znaczenie, ponieważ wieża jest japońskim zabytkiem o randze ważnego dobra kultury.
Dlaczego wieżę zamku Hirosaki odsunięto od kamiennych murów?
U podstaw operacji znalazł się stan kamiennego muru po wschodniej stronie głównego dziedzińca. Jego fragmenty zaczęły wybrzuszać się na zewnątrz, co w przypadku silnego trzęsienia ziemi mogło doprowadzić do zawalenia konstrukcji. Problem dotyczył również części znajdującej się bezpośrednio pod wieżą.
Aby uzyskać dostęp do uszkodzonego odcinka, w 2015 roku przesunięto całą wieżę o około 70 m w głąb dziedzińca. Również wtedy do lin zaproszono mieszkańców i turystów, chociaż zasadniczą część drogi budowla pokonała dzięki systemowi szyn, rolek i podnośników.
Następnie kamienny mur został rozebrany. Każdy element oznaczono, zbadano i przygotowano do ponownego wykorzystania. Odbudowę zakończono 19 grudnia 2024 roku po ułożeniu na swoich miejscach wszystkich 2185 kamieni.
Przywrócenie wieży na pierwotną podstawę rozpoczęło się 1 lipca 2026 roku. Całą trasę podzielono na trzy etapy, podczas których konstrukcja jest przesuwana, podnoszona, opuszczana i obracana pod odpowiednim kątem. Zakończenie zasadniczej operacji planowane jest na listopad 2026 roku.
Dlaczego powrót wieży zamku Hirosaki jest historycznym wydarzeniem?
Podobną operację przeprowadzono w Hirosaki na przełomie XIX i XX wieku. Po zawaleniu części muru w 1896 roku pojawiło się zagrożenie, że runie również stojąca nad nim wieża. Rok później budowlę przesunięto na zachód, a po zakończeniu napraw przywrócono ją na miejsce w 1915 roku.
Obecny powrót jest więc pierwszym takim przedsięwzięciem w Hirosaki od 111 lat. Jeden z uczestników, który pomagał również przy odsuwaniu wieży w 2015 roku, przyjechał na wydarzenie z odległej Hiroszimy. Jak przyznał, możliwość dwukrotnego wzięcia udziału w przesuwaniu zamku była dla niego niezwykle emocjonalnym doświadczeniem.
Władze miasta zdecydowały się udostępniać kolejne etapy prac zwiedzającym. Operacja budowlana stała się dzięki temu wydarzeniem pokazującym, że ochrona zabytku nie musi odbywać się za całkowicie zamkniętym placem budowy. Mieszkańcy otrzymali możliwość dosłownego dołożenia własnej siły do przywrócenia historycznego wyglądu zamku.
Jak stary jest zamek Hirosaki?
Budowę zamku zaplanował Tsugaru Tamenobu, twórca domeny Hirosaki, ale nie doczekał rozpoczęcia właściwych prac. Warownię ukończono w 1611 roku za rządów jego syna, Tsugaru Nobuhiry. Pierwotnie nad kompleksem górowała pięciokondygnacyjna wieża.
W 1627 roku w budowlę uderzył piorun. Ogień przedostał się do magazynu prochu i doprowadził do eksplozji, która zniszczyła pierwszą wieżę. Przez blisko dwa stulecia zamek pozostawał bez podobnej dominanty.
Obecna trzykondygnacyjna konstrukcja powstała w 1810 roku z inicjatywy dziewiątego pana domeny Hirosaki, Tsugaru Yasuchiki. Ponieważ władze siogunatu ograniczały możliwość budowania nowych wież zamkowych, oficjalnie przedstawiono ją jako przebudowę narożnej baszty.
Wieża Hirosaki należy dziś do zaledwie 12 zachowanych w Japonii oryginalnych wież zamkowych wzniesionych przed końcem epoki feudalnej. Jest zarazem jedynym takim zabytkiem w regionie Tōhoku. Wraz z pięcioma bramami i trzema innymi wieżami kompleksu została uznana za ważne dobro kultury Japonii.
Kiedy wieża zamku Hirosaki wróci na swoje miejsce?
Po umieszczeniu budowli na odbudowanym murze rozpoczną się kolejne prace konserwatorskie i wzmacnianie samej wieży. Zabytek zostanie zasłonięty konstrukcją ochronną i przez kilka następnych lat nie będzie dostępny dla turystów. Według obecnego harmonogramu ponowne otwarcie wnętrza planowane jest na 2033 rok.
Wtedy zakończy się trwająca blisko dwie dekady droga rozpoczęta od odsunięcia wieży w 2015 roku. Hirosaki odzyska również swój najbardziej znany widok: białą wieżę stojącą nad kamiennym murem i otaczającą zamek fosą.
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
