Gotyk w Polsce - trzy muzea, trzy wystawy i jedna opowieść o sztuce średniowiecznej |
Trzy polskie instytucje muzealne łączą siły w jednym z największych projektów wystawienniczych poświęconych sztuce średniowiecznej w ostatnich latach. „Gotyk w Polsce” to wspólna inicjatywa Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Narodowe w Poznaniu oraz Zamek Królewski na Wawelu, obejmująca trzy duże wystawy realizowane w latach 2026-2027.
Wspólna identyfikacja wizualna projektu „Gotyk w Polsce”
Każda z ekspozycji opowiada o gotyku z innej perspektywy regionalnej i problemowej, ale razem tworzą spójną, przemyślaną narrację o rozwoju sztuki średniowiecznej na ziemiach polskich. Projekt ma charakter ogólnopolski, a jego ambicją jest nie tylko prezentacja wybitnych dzieł, lecz także nowa refleksja nad historią badań nad gotykiem.
Aby podkreślić jedność przedsięwzięcia, przygotowano wspólne logo projektu „Gotyk w Polsce”. Jego autorką jest Magdalena Gazur - projektantka i dyrektorka artystyczna Manufaktury w Bolesławcu oraz wykładowczyni wrocławskiej ASP, nagrodzona w konkursie na identyfikację wizualną projektu.
Znak opiera się na syntetycznym motywie trzech strzelistych form inspirowanych gotyckimi witrażami. Każda z nich symbolizuje jedną z instytucji partnerskich, a ich wertykalność odwołuje się do kluczowych cech gotyku: dążenia ku górze, lekkości konstrukcji i duchowego wymiaru architektury epoki. Głęboki, nasycony odcień niebieskiego nawiązuje do barwy szczególnie ważnej w gotyckiej sztuce witrażowej, silnie związanej z sacrum.
Harmonogram wystaw w ramach projektu „Gotyk w Polsce”
Wrocław: „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej”
Pawilon Czterech Kopuł, 31 lipca - 30 grudnia 2026
Pierwszą odsłoną projektu będzie wystawa prezentowana w Pawilonie Czterech Kopuł we Wrocławiu. Punktem wyjścia stanie się setna rocznica otwarcia przełomowej ekspozycji „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters”, zorganizowanej w 1926 roku przez Heinza Braunego i Ericha Wiesego. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii badań nad śląską sztuką średniowieczną.
Na wystawie zostaną zaprezentowane dzieła obecne na ekspozycji sprzed stu lat, obiekty, które wówczas z różnych powodów wycofano, a także te, które mimo starań kuratorów nigdy nie trafiły na pierwotną wystawę. Istotnym elementem narracji będzie również dialog ze współczesnością - poprzez prace artystów współczesnych odnoszących się do średniowiecznego dziedzictwa.
Poznań: „Wielkopolska plastyka gotycka 1936/2026”
26 listopada 2026 - 28 lutego 2027
Druga wystawa, przygotowywana przez Muzeum Narodowe w Poznaniu, nawiąże do ekspozycji z 1936 roku, zorganizowanej w gmachu dawnego Muzeum Wielkopolskiego. Jej celem będzie nie tylko prezentacja zabytków gotyckiej plastyki z terenu Wielkopolski, lecz także przypomnienie międzywojennego środowiska poznańskich historyków sztuki.
Ekspozycja wskaże nowe ustalenia badawcze, zrewiduje starsze interpretacje oraz zarysuje aktualne potrzeby i perspektywy badań nad sztuką średniowieczną regionu. Wystawa będzie dostępna dla publiczności od późnej jesieni 2026 do początku wiosny 2027 roku.
Kraków: „Sztuka odrodzonego Królestwa”
kwiecień - lipiec 2027
Ukoronowaniem projektu będzie wystawa prezentowana na Zamku Królewskim na Wawelu. „Sztuka odrodzonego Królestwa” skupi się na roli dzieł artystycznych w okresie jednoczenia ziem polskich po rozbiciu dzielnicowym oraz ich rozwoju pod panowaniem pierwszych Jagiellonów.
Na ekspozycji pokazane zostaną różnorodne formy wypowiedzi artystycznej: malarstwo tablicowe i miniaturowe, witraże, hafty, rzeźba, złotnictwo i jubilerstwo, pieczęcie, monety oraz znaki pielgrzymie. Ważnym wątkiem będzie również rola druku i nowych technik graficznych, takich jak drzeworyt i miedzioryt. Część prezentowanych obiektów nigdy wcześniej nie była pokazywana w przestrzeniach muzealnych, a niektóre z nich powrócą do Polski po bardzo długiej nieobecności.
Gotyk w Polsce
Projekt „Gotyk w Polsce” zapowiada się jako jedno z najważniejszych wydarzeń muzealnych poświęconych średniowieczu w nadchodzących latach - zarówno pod względem skali, jak i ambicji naukowych. To wspólna opowieść o sztuce gotyckiej, jej badaczach i jej znaczeniu dla historii kultury Polski.
Zobacz także:
Lubisz czytać nasze historie?
Na historia.org.pl codziennie opowiadamy dzieje Polski i świata tak, jak na to zasługują - rzetelnie, pasjonująco, z szacunkiem do faktów. Ale żadna opowieść nie przetrwa bez tych, którzy chcą jej słuchać i ją wspierać.
Postaw nam wirtualną kawę - to darowizna, która realnie pomaga nam działać dalej. To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość.
