„Grób Rybaka” – P. Lisicki – recenzja


W przededniu wybuchu II wojny światowej zespół księży i archeologów rozpoczął prace badawcze w podziemiach Bazyliki Św. Piotra w Watykanie. To nie był dobry czas na badania naukowe – we Włoszech trwały rządy Mussoliniego, potem była II wojna światowa i wreszcie powojenna odbudowa Europy. Ale mimo tych trudności, ostatecznym wynikiem długoletniej pracy stało się odnalezienie miejsca spoczynku doczesnych szczątków najważniejszego z Apostołów.

Historyczny wynik poszukiwań grobu człowieka – Szymona Piotra-Opoki, który jest fundamentem wiary katolickiej i żywym świadectwem życia i nauki Chrystusa, przeszedł praktycznie bez echa i nie przebił się do powszechnej świadomości społecznej. Dość powiedzieć, że nawet współcześnie funkcjonują niepewne stwierdzenia odnoszące się do grobu i odnalezionych kości św. Piotra – „uważa się„, „przyjmuje się„, ”według tradycji” - nijak mające się do rzeczywistości i pozwalające niedowiarkom nadal powątpiewać.

Może właśnie dlatego znany polski dziennikarz, publicysta, eseista i tłumacz literacki zabrał się do przeprowadzenia śledztwa i opisania tej właśnie sprawy. Autor Paweł Lisicki (ur. 1966 r.) ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, a w czasie studiów był członkiem Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Pracował jako dziennikarz w „Życiu Warszawy„ i „Rzeczypospolitej„, gdzie kierował działem „Opinie„, był zastępcą redaktora naczelnego i w końcu w latach 2006-2011 redaktorem naczelnym. Następnie założył i redagował tygodnik ”Uważam Rze” (2011-2012), a od 2013 r. jest redaktorem naczelnym i współwydawcą tygodnika ”Do Rzeczy”. Do najbardziej znanych jego książek należą: Doskonałość i nędza (1997 r., Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego), Kto zabił Jezusa? (2013), Dżihad i samozagłada Zachodu (2015), Krew na naszych rękach (2015, Główna Nagroda Wolności Słowa przyznawana przez SDP), Luter (2017), Epoka Antychrysta (2018), Chrystus jest zawsze nowoczesny. O Kościele, zbawieniu, historii i współczesności z Kardynałem Gerhardem Müllerem rozmawia Paweł Lisicki (2018, nagroda Feniks 2018). W 2010 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Autor recenzowanej książki zabiera czytelnika w niezwykłą podróż w czasie. Razem z nim można zagłębić się w czeluściach watykańskich podziemi oraz znaleźć się w Rzymie w epoce cesarza Nerona i w dobie działalności św. Piotra. Istotne jest, że poprzeplatane ze sobą opowieści o działalności archeologicznej ekipy prałata Kassa, ojca Ferruy i pani dr Guarducci oraz historie rzymskich dziejów pierwszych chrześcijan w żaden sposób sobie nie przeszkadzają. Wręcz przeciwnie – budowana narracja czerpie z obu przeszłych wydarzeń prawie równocześnie, a opowieść Pawła Lisieckiego stanowi tylko konsensus tych historii. Jakże ciekawych – należy zaraz dopowiedzieć.

Opowieść o życiu św. Piotra, o śladach jego grobu i współczesnych XX-wiecznych poszukiwaniach szczątków pierwszego papieża, jest wciągającą lekturą z wątkami iście sensacyjnymi. Historia ta naznaczona została licznymi niezwykłymi zbiegami okoliczności (Palec Boży?), upartością badaczy i ostatecznie olśniewającymi wnioskami. Ale zaraz też następuje pewne otrzeźwienie i szereg pytań: jak to możliwe, że największe odkrycie archeologiczne naszej ery przeszło prawie bez echa? Czyż odkrycie grobu i doczesnych szczątków Szymona Piotra nie powinno stanowić źródła prawdy i przekonać niedowiarków? Czy Kościół katolicki skutecznie i z całą mocą wykorzystał wyniki badań, aby umocnić swoją pozycję?

Oprócz treści zawartych w książce warto jeszcze zwrócić uwagę na wydanie woluminu. Kartki zostały trwale sklejone i oprawione w miękką okładkę ze skrzydełkami. Ta ostatnia od razu rzuca się w oczy dzięki umieszczonej na niej mozaice z okresu późnej starożytności, przedstawiającej wizerunek św. Piotra. W książce zamieszczono szereg zdjęć, ilustracji, grafik i prezentacji komputerowych. Bardzo istotne są fotografie trudno dostępnych dla zwykłych ludzi watykańskich podziemi oraz plany – grafiki komputerowe, przedstawiające grób świętego wraz z otaczającymi go i zmieniającymi się wraz z upływem czasu budowlami. Wysoko oceniam cały układ woluminu, łącznie z przedstawionymi graficznie numerami stron. W książce – co ucieszy historyków – znalazło się też miejsce dla przypisów i bibliografii.

Praca Pawła Lisickiego Grób Rybaka to wciągająca lektura przeznaczona nie tylko dla ludzi religijnych i tradycyjnych katolików. Spora dawka reporterskiego śledztwa, opowieść o życiu Pierwszego Apostoła i wreszcie relacje z archeologicznych prac badawczych, powinny zaspokoić ciekawość i trafić w gust każdego czytelnika.

Szczerze polecam.

Plus minus:
Na plus:
+ arcyciekawy temat z perspektywy historycznej, archeologicznej, i zarazem religijnej
+ przedstawienie mało znanego faktu, który jest przecież podstawą wiary katolickiej
+ przeprowadzone śledztwo autora
+ reporterska forma przekazu
+ dobre wydanie: układ graficzny, okładka, ilustracje
Na minus:
- literówki

Tytuł: Grób Rybaka. Śledztwo w sprawie największej tajemnicy watykańskich podziemi

Autor: Paweł Lisicki

Wydawca: Fronda

Rok wydania: 2019

ISBN: 978-83-8079-460-3

Liczba stron: 432

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Cena: 49,90 zł

Ocena recenzenta: 9/10

Redakcja merytoryczna: Malwina Lange
Korekta: Klaudia Orłowska

Te artykuły również mogą Cię zainteresować:
Opinie i ocena zawarte w recenzji wyrażają wyłącznie zdanie recenzenta, nie musi być ono zgodne ze stanowiskiem redakcji. Z naszą skalę ocen i sposobem oceny możesz zapoznać się tutaj. Zachęcamy do dyskusji nad treścią przeczytanej recenzji, by to zrobić wystarczy podać swój nick i e-mail. O naszych recenzjach możesz także porozmawiać na naszym forum. Na profilu "historia.org.pl" na Facebooku na bieżąco informujemy o nowych recenzjach. Możesz także napisać własną recenzję i wysłać ją na adres naszej redakcji.

1 komentarz

  1. Mirosław pisze:

    Pan Paweł Lisicki stracił w moich oczach za swoje popisy wiedzy na temat Marcina Lutra. Niestety od tamtej pory do każdej jego książki podchodzę z rezerwą i brakiem zaufania. I tym razem nie mogę się przełamać, co jeśli jakość i duch lektury znów będzie na podobnym poziomie? Historia wymaga poznania historii, nie jest nauką która służy prezentowaniu poglądów, szczególnie raniących ludzi o innym wyznaniu.

Zostaw własny komentarz