Kategoria: Artykuły
Prawo pierwszej nocy – fakty i mity
Mało średniowiecznych instytucji cieszy się taką złowieszczą sławą, jak słynne ius primae noctis, tj. prawo feudała do spędzenia nocy poślubnej z żoną poddanego. Z jednej strony sprawa ta budzi ogromne niezdrowe zainteresowanie i często jest wykorzystywana w kinematografii (por. słynna scena z Braveheart Mela Gibsona), z drugiej badaczom taki zwyczaj wydaje się tak bardzo sprzeczny […]
Gadżety ratujące życie - od kociego oka do kamizelki odblaskowej
Koty to uwielbiane, ale także tajemnicze zwierzęta. Kto by jednak pomyślał, że staną się one inspiracją do stworzenia wynalazku, który od lat przyczynia się do naszego bezpieczeństwa na drodze?
Od przedstawiciela farmaceutycznego do pana życia i śmierci. Historia aptekarza z Auschwitz Victora Capesiusa
Historia Victora Capesiusa to historia zwykłego farmaceuty, który w Auschwitz stał się panem życia i śmierci oraz chciwym funkcjonariuszem SS. Po wojnie konsekwentnie zaprzeczał swojej roli, uważając się za zaledwie trybik wykonujący rozkazy. Został skazany ledwie symbolicznie, dożywając spokojnej starości.
Tygodnik Powszechny w przestrzeni społeczno-politycznej stalinowskiej Polski
Zakończenie II wojny światowej i „wyzwolenie” Polski spod okupacji hitlerowskiej spowodowało wyjście ocalałej inteligencji z podziemia oraz powrót z wewnętrznej emigracji. Szczególnie odczuwalne było to w uniwersyteckim Krakowie. Właśnie tam, w środowisku skupionym wokół ks. abp. Adama Stefana Sapiehy, narodziła się myśl wydawania katolicko-społecznego czasopisma.
Ludzie i dinozaury, czyli krótka historia kamieni z Ica
Miasteczko Ica w Peru, 13 maja 1966 r. Miejscowy lekarz, Javier Cabrera Darquea (1924–2001), otrzymuje w prezencie urodzinowym niezwykły kamień z wizerunkiem prehistorycznej ryby. Uległ takiej fascynacji obiektem, że postanowił zdobyć podobne egzemplarze. Kolekcja, którą po sobie pozostawił, liczy kilkanaście tysięcy sztuk, a zdania co do autentyczności zabytków są, delikatnie mówiąc, podzielone1. Zestawienia literatury z […]
Kulisy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981 r. w dokumentach sowieckich. Co naprawdę chciał wtedy osiągnąć Wojciech Jaruzelski?
Za dwa lata (w 2021 r.) minie 40 lat od wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. W świadomości znacznej części społeczeństwa wciąż pokutuje stereotyp, jakoby Wojciech Jaruzelski zdecydował się na ten bolesny dla ludności krok w celu zapobieżenia inwazji sowieckiej w Polsce. Ujawnione jednak po 1991 r. dokumenty sowieckie zadają jednoznaczny kłam tej tezie…
Szkic biograficzny oraz zarys myśli pedagogicznej Janusza Korczaka (1878/1879–1942)
Wielki prekursor i przedstawiciel ruchu na rzecz praw dziecka, nowatorski pedagog, lekarz, pisarz i filozof, Janusz Korczak, do dziś należy do najbardziej rozpoznawalnych myślicieli pedagogicznych na świecie. Poniższy tekst opowiada o życiu i twórczości zamordowanego w Treblince autora słynnego Króla Maciusia Pierwszego.
Przedsława Włodzimierzówna – ostatnia żona Bolesława Chrobrego
1000 lat temu Bolesław Chrobry zajął Kijów. Wywiózł z niego nie tylko ogromne łupy, ale i wyjątkową zdobycz, o której myślał od dawna – Przedsławę, córkę Włodzimierza Wielkiego i siostrę Jarosława Mądrego. Została żoną Chrobrego prawem wojny, bez zgody swojej i swojego brata Jarosława, podobnie jak jej matka Rogneda, która została żoną Włodzimierza po zdobyciu […]
Polityka kulturalna bolszewików w okresie rządów Lenina (1917–1924) – kultura w służbie ideologii
Reżim bolszewicki w Rosji od samego początku dążył do stworzenia „nowego społeczeństwa„, które nie powinno mieć nic wspólnego z dotychczasowym. Jednym z najważniejszych środków do realizacji tego celu była „polityka kulturalna„, która zakładała instrumentalizację kultury w służbie ”jedynej słusznej idei”.
Dzieci Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Część 4
Wiele powiedziano o dorosłych, którzy w dobie rewolucji francuskiej walczyli po obu stronach barykady. A co wiadomo o ich dzieciach? Jak toczyły się ich losy, gdy rodzice działali dla republiki albo kontrrewolucji, w klubach politycznych lub na emigracji? Co się z nimi działo, gdy ich bliscy tracili życie na gilotynie? W jaki sposób odnalazły się […]
