Wiek XIX to czas uporządkowywania spraw po Rewolucji Francuskiej i rządach Napoleona. Ten burzliwy okres zaczął się od Kongresu Wiedeńskiego. Był to okres zrywów rewolucyjnych i narodowościowych. To także wiek narodzin nowych idei politycznych, rewolucji przemysłowej w Anglii, wzmacniania się USA oraz początków nowego międzynarodowego konfliktu…
Kategoria: XIX wiek, I wś
Od ideologii arystokracji do postulatów socjalnych – zróżnicowanie francuskiej myśli liberalnej w XIX w.
Wolność, własność, niezależność – pewne pojęcie o istocie liberalizmu ma każdy. Kiedy jednak zaczniemy analizować historię tej doktryny, może nas zadziwić jej ewolucja. Jak wyglądały założenia liberałów w XIX w.? Czy znajdziemy w nich więcej punktów wspólnych czy różnic? W końcu – jakie są przyczyny wciąż żywej u wielu sympatii do tej filozofii? Liberalizm czy […]
Martwa natura Paula Cézanne’a
Cichy, szorstki w obyciu – tak właśnie postrzegała znakomitego twórcę paryska publiczność i impresjoniści. On sam nie zapominał o wielkim znaczeniu światła i koloru, przedstawiał geometryczne kształty przedmiotów, był wielbicielem prostej i logicznej konstrukcji obrazu. Nic więc dziwnego, że powrót do sztuki klasycznej spowodował, że Cézanne stał się autorytetem i wzorem dla awangardowych twórców XX […]
„Schowaj matko suknie moje...” Żałoba Narodowa 1861-1866
Obchodzimy dziś kolejną rocznicę Powstania Styczniowego. Ten niepodległościowy zryw budzi żywe zainteresowanie badaczy, jednak większość z nich skupia się na kwestiach militarnych i politycznych. Pomijając tematykę społeczną, w tym rolę kobiet.
Świąteczne rozejmy i zakazane kamery – słów kilka o bożonarodzeniowym zawieszeniu broni na froncie zachodnim w 1914 r.
Pośród scen, które kojarzą nam się z Wielką Wojną, często stereotypowych i rzadko wyrastających z rzeczowej wiedzy, obraz rozejmów z czasu Bożego Narodzenia 1914 r. jawi się jako jedna z niewielu (lub jedyna) z jasnych chwil tego straszliwego konfliktu. Już u współczesnych wydarzenia te wywoływały zdumienie. Żołnierze porzucają swe okopy, by spotkać się na ziemi […]
Rzecz o malarstwie impresjonistycznym we Francji
Pomimo iż sztuka współczesna nie podlega konkretnym ramom czasowym, to jej początków upatrujemy w narodzinach kubizmu, ekspresjonizmu i futuryzmu. Pierwszym, jednak wyjątkowo nowatorskim nurtem w sztuce, był impresjonizm, który w pewien sposób wydeptał szlak nowoczesnemu malarstwu wieku XX. Powstał on nie tylko w konkretnym czasie, ale również w konkretnym środowisku. Należy podkreślić, że impresjonizm nie […]
Imperialna Komisja Grobów Wojennych kontra „Obrońcy krzyża”
W kulturze europejskiej krzyż jest jednym z ważniejszych symboli, z całym jego ładunkiem znaczeń religijnych, historycznych i kulturowych. Bez niego trudno wyobrazić sobie historię naszego kontynentu. W historii Polski wokół krzyża toczyło się wiele wydarzeń, ba wiele sporów. W czasach komunistycznych broniono krzyży wiszących w salach szkolnych, były one przejawem opozycji wobec władz. Później symbol chrześcijaństwa […]
Franz Reichelt - latający krawiec
Marzenie o lataniu dręczyło ludzkość od zarania świata. W lutym 1912 r. Franz Reichelt, austriacki krawiec i wynalazca, postanowił przetestować płaszczo-spadochron własnego projektu. Zginął na oczach tysięcy Paryżan a tragiczny skok uchwycił obiektyw kamery. Pierwszym legendarnym spadochroniarzem był chiński cesarz Shun, który miał skoczyć z płonącej stodoły trzymając w rękach dwa kapelusze, mające uchronić go przed śmiertelnym upadkiem. […]
Drogą morską do Ziemi Obiecanej
„This land is mine God gave this land to me…” śpiewał Andy Williams w piosence ze słynnego filmu Exodus. Zanim jednak sytuacja, która była zwieńczeniem tego filmu, realnie nastąpiła, na tereny obecnego Izraela już od kilku dekad przybywali ambitnie przedstawiciele ludności żydowskiej z całego świata. Swoją drogę przemierzali oni przeważnie za pomocą statków, gdyż był […]
Powstanie Listopadowe w pisarstwie historycznym Jerzego Łojka
Zmarły przedwcześnie, w roku 1986, Jerzy Łojek był nietuzinkowym historykiem, znanym również ze swej działalności opozycyjnej w okresie Polski Ludowej. Z racji na nonkonformistyczną postawę oraz próby badania Zbrodni Katyńskiej, władze komunistyczne zablokowały jego awans profesorski oraz zmusiły w 1982 roku do przejścia na wcześniejszą emeryturę. W swej publicystyce autor „Dziejów pięknej Bitynki” nierzadko stawiał […]
Sytuacja polityczna na Śląsku Cieszyńskim w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku
Dawne Księstwo Cieszyńskie od zawsze miało specyficzny klimat i ziemię. Wielka tragedia, która dotknęła ten polski zakątek, panowanie najpierw austriacko-węgierskie, a potem czechosłowackie, nie zniszczyła tej „cieszyńskiej odrębności”. W drugiej połowie XIX wieku życie polityczne na całym obszarze było bardzo ożywione. Bujnie rozwijającym się wówczas nurtem był rozwój polskich ruchów narodowych oraz wzajemna rywalizacja pomiędzy […]
