Wiek XIX to czas uporządkowywania spraw po Rewolucji Francuskiej i rządach Napoleona. Ten burzliwy okres zaczął się od Kongresu Wiedeńskiego. Był to okres zrywów rewolucyjnych i narodowościowych. To także wiek narodzin nowych idei politycznych, rewolucji przemysłowej w Anglii, wzmacniania się USA oraz początków nowego międzynarodowego konfliktu…

Kategoria: XIX wiek, I wś

Perski wezyr i adiutant Simona Bolivara - niezwykła historia Izydora Borowskiego

Perski wezyr i adiutant Simona Bolivara - niezwykła historia Izydora Borowskiego

Śledząc perypetie Izydora Borowskiego, można dojść do oczywistego wniosku – jego życie było prawdziwą przygodą. Nie były to jednak historie wyłącznie pozytywne. Borowski brał udział w insurekcji kościuszkowskiej, przeżył zawód traktatu pokojowego zawartego w Luneville, został wysłany wraz z innymi żołnierzami na męczącą podróż do Santo Domingo. Miał też swoje wielkie chwile, gdy służył u […]

Adam Skałkowski – historyk niepokorny

Adam Skałkowski – historyk niepokorny

Obchodzone w ostatnich latach dwusetne rocznice kolejnych bitew napoleońskich, skłaniają nie tylko do przyglądania się z historycznej perspektywy cesarzowi Francuzów, ale i historykom, którzy epokę napoleońską opisywali potomnym. Badaczem, którego warto przypomnieć parę dni po okrągłej rocznicy słynnego Waterloo jest Adam Skałkowski – historyk niepokorny.

Kościół pw. Matki Boskiej Świętorodzinnej w Miedniewicach – historia i konserwacja barokowej perełki Mazowsza Zachodniego

Kościół pw. Matki Boskiej Świętorodzinnej w Miedniewicach – historia i konserwacja barokowej perełki Mazowsza Zachodniego

Miedniewicki zespół kościelno-klasztorny jest wyjątkową perełką barokowej architektury na Mazowszu Zachodnim. Jego historia mocno wiąże się z takimi wydarzeniami jak powstanie styczniowe czy I wojna światowa. Obecnie wymaga gruntownej konserwacji. Właściciele zespołu podejmują szereg starań, by utrzymać zabytek i jego bezpośrednie otoczenie w jak najlepszym stanie. Wciąż jednak brak jest środków na podjęcie najważniejszych prac...

Śladami łemkowskiej kultury i religii - charakterystyka mniejszości etnicznej

Śladami łemkowskiej kultury i religii - charakterystyka mniejszości etnicznej

Prawdopodobnie niewiele osób zapytanych w ulicznej sondzie o mniejszości etniczne żyjące w Polsce wskazałoby na Łemków. Być może garstka uczniów pamiętałaby o niewielkiej kropce na mapie naszego kraju, uwzględniającej liczebność i umiejscowienie mniejszości. Częściej jednak mówi się o przybyszach bardziej kontrowersyjnych i barwnych. Czy jednak Łemkowie są na tyle skryci i wpisani bezkrytycznie w polską […]

Położenie Kościoła Katolickiego na Pomorzu Zachodnim w latach 1871-1945

Położenie Kościoła Katolickiego na Pomorzu Zachodnim w latach 1871-1945

Liczba i rozmieszczenie katolików na Pomorzu Zachodnim w latach 1871-1945 powiązane są z wielokierunkowym rozwojem katolicyzmu pomorskiego. W omawianym okresie ludność prowincji pomorskiej w ogromnej większości (ok. 90%) należała do Kościoła ewangelickiego. Katolicy stanowili natomiast niewielki odsetek społeczeństwa wynoszący od 1,17 do 7,40%1. L. Bończa-Bystrzycki, Kościół Katolicki na Pomorzu Zachodnim (1871- 1945), Koszalin 1995, s. […]

Polityka pomnikowa zaborców

Polityka pomnikowa zaborców

Okres rozbiorów i ponad stuletniego zniewolenia pozostawił widoczne świadectwa wpływów państw zaborczych na terenie Polski. Wzmożona rusyfikacja i pruska polityka Kulturkampfu wymierzone były w polskość i polski dorobek kulturowy, zaś okupanci dodatkowo podkreślali swą dominację poprzez budowle oraz różne elementy architektoniczne, wypełniające wolne przestrzenie miast i miasteczek.

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Jak wyglądała Polska przed dwiema wojnami światowymi? Jak wyglądała naprawdę, w kolorze? Dzięki XIX-wiecznemu wynalazkowi fotografii barwnej mamy szansę ją taką oglądać, nie tylko na zdjęciach, lecz także na filmach. W poniższym tekście przedstawiamy zatem krótki zarys historii polskiej fotografii i kinematografii barwnej z okresu zaborów i dwudziestolecia międzywojennego. Zobaczmy, jak wyglądała kolorowa Polska w […]

Dąbrowa Górnicza w okresie pierwszej wojny światowej

Dąbrowa Górnicza w okresie pierwszej wojny światowej

Dąbrowa Górnicza położona jest na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Przed wybuchem I wojny światowej wchodziła w skład Imperium Rosyjskiego. Po raz pierwszy termin „zagłębie’’ został użyty w 1856 r. w tytule mapy wydanej przez Jana Hempla i oznaczał ”wklęsłość ziemną różnej obszerności, w której spoczywają pokłady czyli warstwy ciała kopalnego […]’’. Z czasem nazwa ta zaczęła […]

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Bohdan Janusz (1887–1930) był przedstawicielem pierwszego pokolenia archeologów w wolnej Polsce. Był obywatelem Polski, niebędącym do końca ani Polakiem (po ojcu był wyznania greckokatolickiego), ani Ukraińcem (mówił przede wszystkim po polsku). Przez całe swoje życie zajmował się badaniem przeszłości Galicji Wschodniej. Janusz był samoukiem. Wprawdzie pobierał nauki w Gimnazjum Narodnym we Lwowie (szkoła ukraińska), ale […]

Najgorszy interes w historii Rosji – sprzedaż Alaski w 1867 r.

Najgorszy interes w historii Rosji – sprzedaż Alaski w 1867 r.

Gdyby nie feralna decyzja z XIX w., terytorium dzisiejszej Rosji rozciągałoby się na trzech kontynentach, a jej pozycja, jako jednego z największych eksporterów surowców energetycznych, byłaby niewątpliwie dużo silniejsza. Obecne władze rosyjskie zapewne nie raz żałowały decyzji poprzednika, cara Aleksandra II, który nie potrafił odpowiednio zagospodarować rozległego obszaru Alaski i w 1867 r. sprzedał ją […]