Jan Lande
Artykuł autorstwa:
Polska i Litwa dla Rosjan nadal pozostają największymi wrogami - jak niegdyś Rzeczpospolita Obojga Narodów
Według najnowszego badania niezależnego Lewada Center aż 62 proc. Rosjan uznaje dziś Polskę i Litwę za wrogów. To najwyższy wynik w całym zestawieniu - wyższy niż w przypadku Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Szwecji. Dane zaprezentowano podczas konferencji w Berlinie i są one jednym z najbardziej wymownych sygnałów, jak głęboko w rosyjskiej świadomości zbiorowej zakorzeniony wciąż […]
Armata, Fryderyk i granica wrażliwości. Co naprawdę wydarzyło się w Kostrzynie i jaka płynie z tego lekcja?
Wystrzały armatnie, postać pruskiego króla za stołem prezydialnym i zaproszenie mówiące o „obecności Jego Wysokości Fryderyka II w rocznicę urodzin”. To wystarczyło, by lokalne wydarzenie muzealne przerodziło się w ogólnopolską debatę o granicach pamięci historycznej. Nie chodziło o intencje organizatorów, lecz o formę, kontekst i symbolikę wydarzenia. Spór nie dotyczył samego przypomnienia XVIII-wiecznej historii Kostrzyna, […]
Wspólna pamięć, wspólne światło. Polska i Litwa uczciły rocznicę powstania styczniowego
Na fasadzie Pałacu Prezydenckiego w Warszawie i Pałacu Prezydenckiego w Wilnie pojawiła się okolicznościowa iluminacja upamiętniająca 163. rocznicę wybuchu powstania styczniowego. Charakterystyczny trójdzielny herb - z Orłem, Pogonią i Archaniołem - nawiązywał do wspólnego dziedzictwa ziem dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz do zrywu z lat 1863-1864, który objął tereny Królestwa Polskiego, Litwy i Rusi.
Zwrot tablicy Fryderyka II w Kostrzynie nad Odrą. Historia i pytania o formę upamiętnienia
Na sobotę 24 stycznia 2026 roku na Starym Mieście w Kostrzynie nad Odrą zaplanowano uroczystość przekazania fragmentu tablicy pamiątkowej księcia Fryderyka Hohenzollerna, późniejszego króla Prus Fryderyka II, związanego z jego pobytem w mieście w latach 1730-1732. Wydarzenie zaplanowano na godzinę 12:00 w Bramie Berlińskiej. Zabytek zostanie przekazany do zbiorów Muzeum Twierdzy Kostrzyn. Wydarzeniu ma towarzyszyć […]
Zmarł prof. Andrzej Paczkowski (1938-2026). Był wybitnym badaczem historii PRL
W sobotę, 3 stycznia 2026 r. w Warszawie zmarł prof. Andrzej Paczkowski, wybitny polski historyk najnowszej historii, profesor nauk humanistycznych i ceniony badacz dziejów XX wieku. Miał 87 lat. Prof. Paczkowski urodził się 1 października 1938 r. w Krasnymstawie. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim (1960), doktoryzował się w 1966 r., a habilitację uzyskał w […]
Zdradzeni, schwytani, upokorzeni. Historie władców wziętych do niewoli
Niewola władcy to nie tylko osobista tragedia - to moment, w którym historia zmienia bieg. Kiedy przywódca trafia w ręce wroga, staje się żywym symbolem klęski, narzędziem szantażu i kartą przetargową o najwyższej stawce. Czasem jego uwięzienie oznaczało gigantyczny okup, czasem upokarzającą demonstrację potęgi zwycięzcy, a niekiedy - koniec całej epoki. Od starożytnego Rzymu po […]
Najważniejsze rocznice historyczne 2026. Jakie wydarzenia będziemy obchodzić w 2026 roku?
Każdy kolejny rok przynosi okazję do upamiętnienia i ponownego namysłu nad wydarzeniami, które ukształtowały polską historię. Rok 2026 będzie w Polsce rokiem szczególnie gęstym od znaczących rocznic historycznych - od uchwalenia dwóch kluczowych konstytucji, przez rocznice powstań śląskich, aż po dramatyczne wydarzenia XX wieku, takie jak zamach majowy, robotnicze protesty w PRL oraz wprowadzenie stanu […]
Nawrocki wręczył Zełenskiemu dokumenty o Wołyniu. Prezent z ciężarem historii
Podczas oficjalnej wizyty prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Polsce 19 grudnia 2025 r. prezydent Karol Nawrocki wręczył ukraińskiemu przywódcy wyjątkowy prezent - dwutomową publikację Dokumenty zbrodni wołyńskiej wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej. Ten gest, choć symboliczny, ma znaczenie znacznie głębsze niż standardowa wymiana upominków państwowych - wpisuje się w trwający dialog historyczny i polityczny pomiędzy Warszawą […]
Herb w bożonarodzeniowej szopce przed Pałacem Prezydenckim. Skąd się tam wziął i co oznacza?
Przed Pałac Prezydencki w Warszawie stanęła w tym roku góralska szopka betlejemska, która od pierwszych godzin po montażu wywołała ożywioną dyskusję w mediach społecznościowych. Uwagę części komentujących przyciągnął herb umieszczony we wnętrzu stajenki. Pojawiły się pytania, czy jest to godło państwowe, herb Prezydenta RP, czy może znak o innym znaczeniu. Odpowiedź jest jednoznaczna: to herb […]
Okrągły Stół trafi do muzeum. Kulisy decyzji ujawnia były dyrektor MHP
Przeniesienie Okrągłego Stołu z Pałacu Prezydenckiego do Muzeum Historii Polski wywołało gwałtowne reakcje polityczne i medialne. Dla jednych to symboliczny demontaż jednego z symboli III RP, dla innych - naturalny krok porządkujący przestrzeń państwową. W tle sporu pojawił się jednak głos, który znacząco zmienia perspektywę całej sprawy. Kulisy decyzji sprzed lat Były dyrektor Muzeum Historii […]
