Kategoria: Artykuły
Największe i najtragiczniejsze trzęsienia ziemi w historii
Najsilniejsze trzęsienie ziemi w historii nie było zarazem najtragiczniejszym. O liczbie ofiar przesądza zwykle coś więcej niż sama magnituda: gęstość zaludnienia, jakość budownictwa, pora dnia i tsunami. Przypominamy największe i najbardziej śmiertelne trzęsienia ziemi w dziejach oraz tłumaczymy, dlaczego rekord sejsmologiczny rzadko oznacza najwyższy bilans ofiar.
The Volhynia Massacre. The Genocide of Poles in Volhynia, Ukraine, and Eastern Galicia
The Volhynia Massacre, often referred to in English as the Volhynian Massacres, was undoubtedly an organised campaign carried out with the intention of destroying, in whole or in part, the national group constituted by Poles in the Polish Eastern Borderlands. As such, it fulfils the definition of genocide - a genocide committed against Poles in […]
Odebrany Orzeł Biały. Jak II Rzeczpospolita pozbawiła Witosa najwyższego orderu
Wincenty Witos był pierwszym człowiekiem, któremu Rzeczpospolita odebrała Order Orła Białego, swoje najwyższe odznaczenie. Przez ponad dziewięćdziesiąt lat pozostawał też jedynym. Zmieniło się to 19 czerwca 2026 roku, kiedy prezydent Karol Nawrocki odebrał order Wołodymyrowi Zełenskiemu. Sprawa sprzed prawie wieku znów stała się aktualna, a wraz z nią pytanie, jak to się stało, że własne […]
Lista hańby Orderu Orła Białego. Ci ludzie nie zasłużyli na najwyższe polskie odznaczenie
Order Orła Białego jest najwyższym odznaczeniem Rzeczypospolitej. W jego dziejach pojawiają się jednak nazwiska, które brzmią jak policzek wymierzony polskiej historii. Katarzyna II, Mikołaj Repnin, Aleksander Suworow, Iwan Paskiewicz, Jakob Sievers czy Konstanty Pawłowicz nie służyli Polsce. Byli ludźmi imperium, które łamało polską suwerenność i pilnowało, by Rzeczpospolita nie podniosła się z zależności.
Pożar Moskwy 1812. Triumf Napoleona, który zamienił się w pułapkę
14 września 1812 roku Napoleon stanął u bram Moskwy. Po tygodniach marszu, po krwawej bitwie pod Borodino, po niezliczonych wsiach i miastach opuszczanych przez Rosjan, miał przed sobą cel, który w jego wyobraźni powinien zakończyć kampanię. Nie była to formalna stolica imperium - tą od czasów Piotra Wielkiego był Petersburg - ale była stolicą dawną, […]
Historia Panamy. Od hiszpańskiego srebra przez piratów po Kanał Panamski
Historia Panamy to dzieje państwa, które przez całe swoje istnienie było zakładnikiem własnego położenia - wąskiego pomostu między dwoma kontynentami, w miejscu, gdzie dwa oceany dzieli zaledwie kilkadziesiąt kilometrów. Dla polskiego czytelnika Panama to zwykle nie więcej niż nazwa słynnego kanału. A szkoda, bo tędy płynęło srebro z Peru, tędy uderzali piraci, i to właśnie […]
Historia Curacao - sól, niewolnicy, ropa i bunt Tuli
Historia Curacao to dzieje wyspy, która przez stulecia była jednym z najważniejszych węzłów handlu ludźmi na Karaibach, areną krwawego buntu niewolników i miejscem, gdzie z mieszanki kultur narodził się zupełnie nowy język. Dla polskiego czytelnika ta największa z dawnych Antyli Holenderskich, leżąca około 65 kilometrów od wybrzeży Wenezueli, pozostaje egzotyczną zagadką. A szkoda, bo niewiele […]
Historia Nowej Zelandii. Od polinezyjskich żeglarzy do państwa dwóch kultur
Historia Nowej Zelandii, czyli Aotearoa, jak nazywają ją Maorysi, sięga zaledwie kilku wieków - to jeden z ostatnich tak dużych obszarów świata, które zasiedlił człowiek. Pierwsi przybyli tu polinezyjscy żeglarze, pokonując tysiące kilometrów otwartego oceanu, by na wyspach zbudować własne wspólnoty, gospodarkę i kulturę. Europejczycy dotarli w XVIII wieku, przywożąc handel, misjonarzy, broń palną, choroby […]
Marcin Baryczka - natrętny wikariusz, którego Kazimierz Wielki kazał utopić w Wiśle
W grudniu 1349 roku w Krakowie zginął ksiądz Marcin Baryczka, wikariusz katedry na Wawelu. Utopiono go w Wiśle, a winą za tę śmierć źródła obciążyły Kazimierza Wielkiego - władcę, którego pamiętamy jako budowniczego państwa, reformatora prawa i ostatniego Piasta na polskim tronie. To jeden z najtrudniejszych epizodów w jego panowaniu i zarazem przykład tego, jak […]
Zagadka śmierci Stefana Batorego. Ropiejąca noga i błędy królewskich lekarzy
12 grudnia 1586 roku krótko przed godziną piątą po południu w Grodnie zgasło życie jednego z najwybitniejszych władców w dziejach Polski. Choć Stefan Batory chorował zaledwie od kilku dni, gwałtowność objawów i jawna bezradność medyków sprawiły, że nad trumną monarchy natychmiast zaczęto szeptać o zbrodni. Tymczasem król, mimo opinii żelaznego wojownika, był człowiekiem od lat […]
