Piotr Sokołowski
Artykuł autorstwa:
Którędy płynął Odyseusz? Geografia Odysei
Według doniesień z planu Christopher Nolan kręcił Odyseję w Maroku, Grecji, we Włoszech, w Szkocji, Islandii, Saharze Zachodniej i na Malcie. A którędy płynął Odyseusz według samego eposu? Nad tym pytaniem głowiono się już w starożytności i spór trwa do dziś: od Dżerby jako kraju Lotofagów, przez Cieśninę Mesyńską jako siedzibę Scylli i Charybdy, po zaskakującą […]
Kim była Penelopa? Żona Odyseusza, którą w Odysei Nolana gra Anne Hathaway
Penelopa to jedna z głównych postaci Odysei Homera. Żona Odyseusza i królowa Itaki przez dwadzieścia lat czekała na powrót męża, najpierw z wojny trojańskiej, a potem z jego wieloletniej tułaczki, odpierając naciski ponad stu zalotników. W ekranizacji Christophera Nolana, której polska premiera odbędzie się 17 lipca 2026 roku, w Penelopę wciela się Anne Hathaway. Wyjaśniamy, kim […]
Przyczyny wojny o niepodległość USA. Jak Londyn stracił trzynaście kolonii?
Przyczyny wojny o niepodległość USA (1775–1783) narastały przez ponad dekadę: od ustawy stemplowej z 1765 roku, przez masakrę bostońską i herbatkę bostońską, po ustawy represyjne z 1774 roku. Spór o podatki i granice władzy Londynu zmienił lojalnych poddanych brytyjskiej korony w zdeterminowanych rebeliantów. Wyjaśniamy, jak wojna siedmioletnia zapoczątkowała kryzys w koloniach, dlaczego hasło „nie damy […]
Wojna o niepodległość USA. Jak trzynaście kolonii rzuciło wyzwanie imperium?
Wojna o niepodległość USA (1775-1783) była konfliktem trzynastu brytyjskich kolonii w Ameryce Północnej z metropolią, zakończonym powstaniem Stanów Zjednoczonych. Zaczęła się od potyczki pod Lexington, a skończyła kapitulacją pod Yorktown i traktatem paryskim z 1783 roku. Konflikt wyrósł ze sporu o podatki i granice władzy Londynu nad koloniami, ale przerodził się w wojnę o nowy […]
Największe i najtragiczniejsze trzęsienia ziemi w historii
Najsilniejsze trzęsienie ziemi w historii nie było zarazem najtragiczniejszym. O liczbie ofiar przesądza zwykle coś więcej niż sama magnituda: gęstość zaludnienia, jakość budownictwa, pora dnia i tsunami. Przypominamy największe i najbardziej śmiertelne trzęsienia ziemi w dziejach oraz tłumaczymy, dlaczego rekord sejsmologiczny rzadko oznacza najwyższy bilans ofiar.
Pożar Moskwy 1812. Triumf Napoleona, który zamienił się w pułapkę
14 września 1812 roku Napoleon stanął u bram Moskwy. Po tygodniach marszu, po krwawej bitwie pod Borodino, po niezliczonych wsiach i miastach opuszczanych przez Rosjan, miał przed sobą cel, który w jego wyobraźni powinien zakończyć kampanię. Nie była to formalna stolica imperium - tą od czasów Piotra Wielkiego był Petersburg - ale była stolicą dawną, […]
Historia Nowej Zelandii. Od polinezyjskich żeglarzy do państwa dwóch kultur
Historia Nowej Zelandii, czyli Aotearoa, jak nazywają ją Maorysi, sięga zaledwie kilku wieków - to jeden z ostatnich tak dużych obszarów świata, które zasiedlił człowiek. Pierwsi przybyli tu polinezyjscy żeglarze, pokonując tysiące kilometrów otwartego oceanu, by na wyspach zbudować własne wspólnoty, gospodarkę i kulturę. Europejczycy dotarli w XVIII wieku, przywożąc handel, misjonarzy, broń palną, choroby […]
Marcin Baryczka - natrętny wikariusz, którego Kazimierz Wielki kazał utopić w Wiśle
W grudniu 1349 roku w Krakowie zginął ksiądz Marcin Baryczka, wikariusz katedry na Wawelu. Utopiono go w Wiśle, a winą za tę śmierć źródła obciążyły Kazimierza Wielkiego - władcę, którego pamiętamy jako budowniczego państwa, reformatora prawa i ostatniego Piasta na polskim tronie. To jeden z najtrudniejszych epizodów w jego panowaniu i zarazem przykład tego, jak […]
Bitwa pod Montgisard 1177. Jak trędowaty nastolatek upokorzył Saladyna
25 listopada 1177 roku szesnastoletni, trawiony trądem Baldwin IV rozbił pod Montgisard armię Saladyna, najpotężniejszego władcy muzułmańskiego Bliskiego Wschodu. Bitwa pod Montgisard to jedno z najbardziej zdumiewających zwycięstw w dziejach wypraw krzyżowych: garstka rycerzy Królestwa Jerozolimskiego zniszczyła siły inwazyjne, które mogły otworzyć Saladynowi drogę do Jerozolimy i zachwiać istnieniem łacińskiego panowania.
460 ludzi przeciw armii Zulusów. Bitwa nad Krwawą Rzeką, która zmieniła historię Południowej Afryki
6 grudnia 1838 roku nad rzeką Ncome w dzisiejszej Republice Południowej Afryki około 460 burskich osadników odparło atak wielotysięcznej armii Zulusów. Bitwa nad Krwawą Rzeką (Blood River) przeszła do historii jako jedno z najbardziej nierównych starć epoki kolonialnej: po stronie zwycięzców trzech rannych, po stronie pokonanych ponad trzy tysiące zabitych. Przez następne stulecia data ta […]
