Wiek XIX to czas uporządkowywania spraw po Rewolucji Francuskiej i rządach Napoleona. Ten burzliwy okres zaczął się od Kongresu Wiedeńskiego. Był to okres zrywów rewolucyjnych i narodowościowych. To także wiek narodzin nowych idei politycznych, rewolucji przemysłowej w Anglii, wzmacniania się USA oraz początków nowego międzynarodowego konfliktu…

Kategoria: XIX wiek, I wś

Separatyzm żydowski w świetle poglądów politycznych ojca polskiego nacjonalizmu - Romana Dmowskiego

Separatyzm żydowski w świetle poglądów politycznych ojca polskiego nacjonalizmu - Romana Dmowskiego

Kwestia żydowska na przełomie XIX i XX w. była tematem absorbującym wielu polityków, nie tylko członków endecji. Analizując poglądy polityczne Romana Dmowskiego, nie sposób pominąć tych związanych z kwestią żydowską. Dmowskiemu nagminnie zarzuca się antysemityzm, pomijając jego przekonania dotyczące separatyzmu tejże ludności. W niniejszym artykule postaram się przybliżyć jego poglądy na podstawie wybranych dzieł publicystycznych.

Od fascynacji socjalizmem do myśli narodowej, czyli droga polityczna Zygmunta Balickiego

Od fascynacji socjalizmem do myśli narodowej, czyli droga polityczna Zygmunta Balickiego

Zygmunt Balicki był jedną z czołowych postaci tworzących polski ruch narodowy na przełomie XIX i XX wieku. Wraz z Romanem Dmowskim i Janem Ludwikiem Popławskim udało mu się stworzyć nowoczesny obóz nacjonalistyczny. Dmowski i Popławski zajmowali się publicystyką, Balicki zaś tworzył zwarte konstrukcje myślowe, lepiej sprawdzał się w roli organizatora. Był również wybitnym badaczem w […]

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Świat satyr Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Początkowo nic nie wskazywało na to, aby lekarz pediatra Tadeusz Żeleński miał zająć się na poważnie literaturą. Wprawdzie w latach 90. XIX w. próbował swych sił w tej dziedzinie, czego dowodem są sonety opublikowane w 1895 r. w czasopiśmie „Świat”. Po latach jednak sam Żeleński uznawał je za nieudane i się do nich nie przyznawał. […]

Carl von Clausewitz – zawodowy wojskowy, teoretyk i… historyk

Carl von Clausewitz – zawodowy wojskowy, teoretyk i… historyk

Carl von Clausewitz kojarzony jest przede wszystkim ze znakomitym dziełem O Wojnie, które zrewolucjonizowało współczesną myśl wojskową. Niewielu jednak wie, że był również dobrze obeznany z historią, a jego myśl, często krytyczna wobec ówczesnych poglądów historycznych, wykazuje wysoki poziom profesjonalizmu, którego nie powstydziłoby się wielu dzisiejszych historyków.

Ignacy Łukasiewicz - twórca przemysłu naftowego

Ignacy Łukasiewicz - twórca przemysłu naftowego

„Ciekawy to był człowiek, skromny a nawet przesadzający się w skromności ze spuszczonym na dół wzrokiem i łagodnym uśmiechem, zawsze w szaraczkowej długiej czamarze, zawsze w pracy. Nadawał sobie pozory, jakby znosił to bogactwo jako dopuszczenie Boże, jako ciężar włożony nań przez Opatrzność, z którego musi na sądzie ostatecznym zdać rachunek. Robił też bezmiernie dużo […]

Okruchy biografii - Władysław Umiński

Okruchy biografii - Władysław Umiński

Swego czasu znany, dzisiaj kompletnie o nim zapomniano. Czy można znaleźć powód, dla którego tak powszechnie odbierany twórca znika z konstelacji? Raczej nie. Ale trzeba go przypomnieć – piewcę nieskończonych możliwości człowieka, twórcę fantastyki, który do końca wierzył w ludzkość – Władysława Umińskiego.

Maria Piłsudska – matczyna miłość

Maria Piłsudska – matczyna miłość

„Matka mnie do tej roli, jaka mnie wypadła chowała” – tymi słowami określił Józef Piłsudski rolę jaką odegrała w jego życiu Maria z Billewiczów. Matka Marszałka – kobieta dostojna, ogromna patriotka, która ukształtowała w młodym Ziuku pragnienie wolności… Kim była kobieta, która wzbudziła w Piłsudskim tak żywe uczucia?

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde jako poeta. Charakterystyka nieznanego aspektu twórczości popularnego artysty

Oscar Wilde był twórcą niezwykle płodnym. Jego powieść - Portret Doriana Graya oraz sztuki teatralne (w szczególności: The importance of Bering Ernest i The Lady Windermere Fan) do dziś zaliczane są do klasyki światowej literatury.  Mniej znana jest poezja tego wszechstronnego twórcy, będąca niezwykle trafnym przykładem literatury modernistycznej1 - poszukującej innych, nowych (lub zaczerpniętych z […]

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

Dublińczycy - trudny debiut Joyce’a

W ostatnich zdaniach Portretu Artysty z czasów młodości będącego artystyczną autobiografią Jamesa Joyce’a - Stephen Dedalus - literackie alter ego pisarza tuż przed opuszczeniem swej ojczyzny mówi: „Po raz milionowy idę, by zmierzyć się z rzeczywistością doświadczeń i w kuźni swej duszy stworzyć nieistniejące sumienie mego narodu”1. Słowa te prawdopodobnie dotyczą  aktu tworzenia Dublińczyków - […]

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Paul Cézanne - prekursor modernizmu

Postimpresjonizm był nurtem w malarstwie będącym odpowiedzią na twórczość impresjonistów. Nie stanowił jednak jej zaprzeczenia lecz próbę rozwinięcia impresjonistycznych środków wyrazu na przykład: obok typowych dla impresjonistów technik malarskich, na przykład impastu (polegającego na nakładaniu grubej warstwy farby na płótnie za pomocą pędzla, a czasem nawet szpachli, przejętego przez impresjonistów od malarzy pejzażystów, spośród których […]