Wiek XIX to czas uporządkowywania spraw po Rewolucji Francuskiej i rządach Napoleona. Ten burzliwy okres zaczął się od Kongresu Wiedeńskiego. Był to okres zrywów rewolucyjnych i narodowościowych. To także wiek narodzin nowych idei politycznych, rewolucji przemysłowej w Anglii, wzmacniania się USA oraz początków nowego międzynarodowego konfliktu…

Kategoria: XIX wiek

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Jak wyglądała Polska przed dwiema wojnami światowymi? Jak wyglądała naprawdę, w kolorze? Dzięki XIX-wiecznemu wynalazkowi fotografii barwnej mamy szansę ją taką oglądać, nie tylko na zdjęciach, lecz także na filmach. W poniższym tekście przedstawiamy zatem krótki zarys historii polskiej fotografii i kinematografii barwnej z okresu zaborów i dwudziestolecia międzywojennego. Zobaczmy, jak wyglądała kolorowa Polska w […]

Dąbrowa Górnicza w okresie pierwszej wojny światowej

Dąbrowa Górnicza w okresie pierwszej wojny światowej

Dąbrowa Górnicza położona jest na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Przed wybuchem I wojny światowej wchodziła w skład Imperium Rosyjskiego. Po raz pierwszy termin „zagłębie’’ został użyty w 1856 r. w tytule mapy wydanej przez Jana Hempla i oznaczał ”wklęsłość ziemną różnej obszerności, w której spoczywają pokłady czyli warstwy ciała kopalnego […]’’. Z czasem nazwa ta zaczęła […]

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Działalność Bohdana Janusza jako konserwatora zabytków przedhistorycznych

Bohdan Janusz (1887–1930) był przedstawicielem pierwszego pokolenia archeologów w wolnej Polsce. Był obywatelem Polski, niebędącym do końca ani Polakiem (po ojcu był wyznania greckokatolickiego), ani Ukraińcem (mówił przede wszystkim po polsku). Przez całe swoje życie zajmował się badaniem przeszłości Galicji Wschodniej. Janusz był samoukiem. Wprawdzie pobierał nauki w Gimnazjum Narodnym we Lwowie (szkoła ukraińska), ale […]

Najgorszy interes w historii Rosji – sprzedaż Alaski w 1867 r.

Najgorszy interes w historii Rosji – sprzedaż Alaski w 1867 r.

Gdyby nie feralna decyzja z XIX w., terytorium dzisiejszej Rosji rozciągałoby się na trzech kontynentach, a jej pozycja, jako jednego z największych eksporterów surowców energetycznych, byłaby niewątpliwie dużo silniejsza. Obecne władze rosyjskie zapewne nie raz żałowały decyzji poprzednika, cara Aleksandra II, który nie potrafił odpowiednio zagospodarować rozległego obszaru Alaski i w 1867 r. sprzedał ją […]

Nowa Polska na Oceanie Spokojnym? Niezwykły pomysł Piotra Aleksandra Wereszczyńskiego

Nowa Polska na Oceanie Spokojnym? Niezwykły pomysł Piotra Aleksandra Wereszczyńskiego

Pośród dziewiętnastowiecznych zmagań o odzyskanie utraconej państwowości, wyłania się koncepcja utworzenia polskiej kolonii na wyspach Melanezji. Wcielenie idei w życie, pozwalałoby na bezpieczne pielęgnowanie świadomości narodowej z dala od rozbiorowych mocarstw. Czy szanse utworzenia polskiej kolonii na Oceanii były faktycznie możliwe?  Taki pomysł przedstawił Piotr Aleksander Wereszczyński w „Liście otwartym względem założenia osady polskiej niezależnej […]

Polska Liga Wolnej Myśli w Paryżu w latach 1906-1908

Polska Liga Wolnej Myśli w Paryżu w latach 1906-1908

Polska Liga Wolnej Myśli (dalej: PLWM) powstała w Paryżu we Francji w lipcu 1906 roku. Działała intensywnie do grudnia 1908 roku. Do dziś trwa dyskusja, co do charakteru PLWM. Czy to było emigracyjne stowarzyszenie o naturze społecznej, wolnomyślicielskiej, a może wolnomularskiej?

Henryk Klawe założycielem i reformatorem polskiej farmacji

Henryk Klawe założycielem i reformatorem polskiej farmacji

Historia rozwoju farmacji w naszym kraju sięga kilku stuleci. Zasadniczą rolę w kształtowaniu tego przemysłu odegrał jednak mgr Henryk Klawe, który stał się prekursorem tej dziedziny w państwie polskim. Do dnia dzisiejszego jego działalność rozpoczętą jeszcze pod koniec XIX wieku kontynuują zakłady Polfy Warszawa, obecnie wchodzące w skład przedsiębiorstwa Polpharmy.

Francuzi w Warszawie czasów pruskich (1796–1806)

Francuzi w Warszawie czasów pruskich (1796–1806)

Warszawa czasów pruskich była miastem wielonarodowym - bardzo silnemu żywiołowi polskiemu towarzyszyli Niemcy1, Żydzi2, Francuzi oraz inne narodowości, z włoską i szwajcarską włącznie3. Tematem artykułu jest ukazanie imigracji z rewolucyjnej i napoleońskiej Francji i wpływu Francuzów oraz ich kultury na polskie elity, między innymi na przykładzie księcia Józefa Poniatowskiego. Francuzi nie byli liczną grupą społeczną […]

Adam Jerzy Czartoryski – arystokrata, dyplomata, polityk, kochanek?

Adam Jerzy Czartoryski – arystokrata, dyplomata, polityk, kochanek?

Książę Adam Jerzy Czartoryski był synem Adama Kazimierza i Izabeli. Jego rodzice byli osobami zaangażowanymi w sprawy rangi państwowej, promowali rozwój oświaty i kultury. Zwiedzili sporo i sporo widzieli, podobnie jak ich potomek. Adam Jerzy najczęściej kojarzony jest ze światem wielkiej polityki. Przez Tołstoja został określony jako nieprzyjemny1. Jego projekty polityczne przeszły do historii. Trudno […]

Mata Hari. Agentka femme fatale

Mata Hari. Agentka femme fatale

Margaretha Gertruda Zelle, którą potomni znają pod pseudonimem artystycznym Mata Hari, czyli Oko Dnia, podejmując grę z wywiadem niemieckim i francuskim w czasie wielkiej wojny nie sądziła, że los podwójnego agenta w końcu zawiedzie ją do fosy zamku Vincennes pod Paryżem. Tam, w dniu 15 października 1917 roku, została rozstrzelana przez żołnierzy z plutonu egzekucyjnego. […]