Koniec I wojny światowej przyniósł rozpad imperiów wielonarodowych bądź znaczne ich okrojenie. Proces ten doprowadził w konsekwencji do powstania wielu nowych, demokratycznych państw. W Europie tego czasu rozwinęły się też systemy totalitarne. Jest to także okres postępu gospodarczego i rozwoju kultury.

Kategoria: Okres międzywojenny

Jakub Ber Gimpel i teatr jidysz we Lwowie

Jakub Ber Gimpel i teatr jidysz we Lwowie

Żydowska twórczość teatralna w Europie środkowo-wschodniej na przełomie XIX i XX wieku często borykała się z licznymi problemami. Najczęściej były to problemy natury politycznej i ekonomicznej, nierzadko bywały również napięcia o charakterze religijnym. W Carskiej Rosji, a od 1917 roku w państwie Lenina, dramaturgów, pisarzy i aktorów prześladowała cenzura (w cięższych przypadkach Czeka, co kończyło […]

Sytuacja polityczna na Śląsku Cieszyńskim w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku

Sytuacja polityczna na Śląsku Cieszyńskim w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku

Dawne Księstwo Cieszyńskie od zawsze miało specyficzny klimat i ziemię. Wielka tragedia, która dotknęła ten polski zakątek, panowanie najpierw austriacko-węgierskie, a potem czechosłowackie, nie zniszczyła tej „cieszyńskiej odrębności”. W drugiej połowie XIX wieku życie polityczne na całym obszarze było bardzo ożywione. Bujnie rozwijającym się wówczas nurtem był rozwój polskich ruchów narodowych oraz wzajemna rywalizacja pomiędzy […]

Polscy konserwatyści wobec Węgier w okresie międzywojennym na przykładzie Mariana Zdziechowskiego

Polscy konserwatyści wobec Węgier w okresie międzywojennym na przykładzie Mariana Zdziechowskiego

Stosunki polsko-węgierskie w okresie międzywojennym stanowią ciekawe zagadnienie, choć kwestia ta nie przyciągnęła uwagi zbyt wielu badaczy nad Wisłą1. Pomimo wielowiekowej tradycji przyjaźni z Węgrami, relacje między Warszawą a Budapesztem nie były szczególnie intensywne, co stanowiło rezultat zgoła innego położenia w powersalskiej układance geopolitycznej Europy. Wyjątek stanowi tekst sprzed prawie czterdziestu lat, zob.: M. Koźmiński, […]

Wincenty Witos. Legenda polskiego ruchu ludowego

Wincenty Witos. Legenda polskiego ruchu ludowego

Wincenty Witos urodził się 21 stycznia 1874 roku w przysiółku pańszczyźnianym noszącym nazwę Dwudniaki we wsi Wierzchosławice w powiecie tarnowskim (ówczesny zabór austriacki). Był pierwszym z trzech synów Katarzyny i Wojciecha. Najmłodszy z braci – Jan, zmarł będąc dzieckiem, a drugi – Andrzej, podobnie jak Wincenty działał w ruchu ludowym. Jednak nie zrobił w nim […]

Sojusz polsko-ukraiński w 1920 roku

Sojusz polsko-ukraiński w 1920 roku

22 kwietnia mija 95 rocznica podpisania umowy sojuszniczej między Polską a Ukraińską Republiką Ludową, która przeszła do historii jako „Pakt Piłsudski–Petlura„. Bezpośrednim następstwem tej umowy była podjęta 25 kwietnia 1920 r. ofensywa przeciwko bolszewikom na Ukrainie, zwana ”wyprawą kijowską”. Armia ukraińska walczyła u boku Wojska Polskiego również w dniach największego zagrożenia dla naszego kraju, będąc […]

Wyrok na Cywińskiego. Afera obwarzankowa II RP

Wyrok na Cywińskiego. Afera obwarzankowa II RP

Okres dwudziestolecia międzywojennego w Polskiej armii to nie tylko czas pełen fascynujących historii, bogatych w dzielnych i honorowych bohaterów. Niezaprzeczalnym faktem jest to, iż w wojsku służyło wówczas wielu wspaniałych ludzi. Niestety, niektóre wysokie stanowiska zajmowane były przez ludzi, którzy – delikatnie mówiąc – nie nadawali się na nie . Ujawniło się to zwłaszcza po […]

Jan Czochralski zapomniany Tesla elektroniki z Polski

Jan Czochralski zapomniany Tesla elektroniki z Polski

Tak jak Nikolę Teslę można uznawać za ojca elektryczności, tak Jan Czochralski z całą pewnością zasłużył na miano ojca elektroniki. Jego metoda otrzymywania monokryształów wykorzystywana jest dziś powszechnie przez przemysł elektroniczny, a sam profesor jest obok Marii Skłodowskiej-Curie i Mikołaja Kopernika najczęściej cytowanym polskim naukowcem. Dziś powoli przywracana jest pamięć wynalazcy, któremu w PRL odebrano […]

Pierwsza utopia despotyczna – ZSRR w latach dwudziestych XX wieku

Pierwsza utopia despotyczna – ZSRR w latach dwudziestych XX wieku

W pierwszych latach istnienia władzy radzieckiej, mimo rozwiązania wielu podstawowych kwestii związanych z funkcjonowaniem młodego państwa, nie zdołano doprowadzić do rozwiązania wszystkich ważnych problemów społeczno-gospodarczych. Przyjęcie w 1921 r. zasad Nowej Polityki Ekonomicznej (NEP), czyli po rosyjsku Nowaja ekonomiczeskaja politika, oddalało na pewien czas szansę szybkich przeobrażeń rewolucyjnych zarówno na wsi, jak i w mieście. […]

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Przedwojenna Polska w kolorze – zdjęcia i filmy z lat 1899-1939

Jak wyglądała Polska przed dwiema wojnami światowymi? Jak wyglądała naprawdę, w kolorze? Dzięki XIX-wiecznemu wynalazkowi fotografii barwnej mamy szansę ją taką oglądać, nie tylko na zdjęciach, lecz także na filmach. W poniższym tekście przedstawiamy zatem krótki zarys historii polskiej fotografii i kinematografii barwnej z okresu zaborów i dwudziestolecia międzywojennego. Zobaczmy, jak wyglądała kolorowa Polska w […]

Stosunki polsko-litewskie w okresie międzywojennym

Stosunki polsko-litewskie w okresie międzywojennym

Wielowiekowe bliskie związki Polski z Litwą przerwały zabory. I wojna światowa i korzystny splot okoliczności międzynarodowych umożliwił odzyskanie niepodległości przez oba narody, ale odnowienie unii okazało się nierealne. Co więcej stosunki między Polską a Litwą zdominował antagonizm. W 1918 r. Polska i Litwa odzyskały niepodległość jednak obie strony zupełnie inaczej wyobrażały sobie wzajemne relacje w […]