Jakub Pawłowski

Absolwent historii na Wydziale Socjologiczno-Historycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego (2008). Historyk mediewista, muzealnik, publicysta, pasjonat turystyki-historycznej, dobrej muzyki i kina. Zainteresowania historyczne: starożytność, dzieje Egiptu, dzieje cesarstwa rzymskiego, Barbaricum i wędrówka ludów, wczesne średniowiecze, kształtowanie się Europy na gruzach cesarskich, okres plemienny i początki państwa polskiego. Ponadto archeologia, antropologia kultury, etnografia, religioznawstwo i historia sztuki.

Artykuł autorstwa:

Polacy ratujący Żydów. Historia Szylarów i Weltzów

Polacy ratujący Żydów. Historia Szylarów i Weltzów

Dwadzieścia cztery miesięcy. Tyle ukrywali się Weltzowie, Żydzi, których przyjęli na strych własnego domu Szylarowie z Markowej. Polacy ukryli ich wewnątrz przechowywanych uli, kiedy siarczysta zima zabiła im pasiekę, a domki dla owadów nie mogły się zmarnować. Niektórzy z członków polskiej rodziny nigdy nie widzieli tych ludzi. Jedynie stopy, bo tyle można było zobaczyć stojąc […]

O historii prima aprilis – dniu żartownisiów, kłamców i szachrajów, ale czy tylko?

O historii prima aprilis – dniu żartownisiów, kłamców i szachrajów, ale czy tylko?

Dziś prima aprilis! Czas usprawiedliwionego żartu, psikusa i robienia kogoś w tzw. trąbę. Jest to też moment, który wcale nie jest wymysłem współczesności lub ewentualnie nieco zamierzchłych czasów naszych dziadów i pradziadów... no dobra, pra pradziadów. To wyjątkowy dzień, lub nawet dni, ba, cały okres, który może mieć rodowód antyczny, a na pewno średniowieczny.

Palma na dziś, czyli ciekawostki wokół Niedzieli Palmowej

Palma na dziś, czyli ciekawostki wokół Niedzieli Palmowej

Niedziela Palmowa. Dla chrześcijan ważne święto, swoisty przedsmak Wielkiego Tygodnia, który z kolei przygotowuje do jednego z najważniejszych świąt - Wielkanocy. Niedziela Palmowa to reminiscencje słynnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy, podczas którego lokalna społeczność przywitała go palmami. Informują o tym ewangeliści: Mateusz, Marek i Łuksza. 

Zginęli za pomoc Żydom. Historia rodziny Ulmów

Zginęli za pomoc Żydom. Historia rodziny Ulmów

Na obrzeżach wsi Markowa na Podkarpaciu rozległy się strzały. Był mroźny i mglisty wczesny poranek dwudziestego czwartego dnia marca roku 1944. Strzelali niemieccy żandarmi, którymi dowodził por. Eilert Dieken, szef posterunku tej formacji z pobliskiego Łańcuta. Ofiarą padła cała polska rodzina Ulmów, która udostępniła bezpieczne schronienie aż ośmiu osobom z trzech rodzin żydowskich. Ci również […]

Mroźny i srogi luty?

Mroźny i srogi luty?

„Luty, luty, ubierz ciepłe buty„, albo ”idzie luty, podkuj buty” i tak dalej. Rzeczywiście, nazwa drugiego miesiąca roku, najkrótszego zresztą, ma zwiastować siarczyste mrozy, przed którymi ma nas uchronić, w myśl tych dwóch powiedzonek, ciepłe obuwie, bo wiadomo, że od nóg najzimniej. Sama nazwa tego miesiąca, z językoznawczego punktu widzenia, odnosi się do aury, ale […]

Nęcony przez księżyc. Wilkołactwo i jego historia

Nęcony przez księżyc. Wilkołactwo i jego historia

Jesteśmy w okresie kiedy nocą na niebie zaobserwować można ciekawe zjawisko. Jest nim tzw. Wilczy Księżyc lub Zaćmienie Księżyca Wilka. Oznacza to, że srebrzysty glob znajduje się dokładnie po przeciwnej stronie niż Słońce. Z Ziemi objawia się w charakterze pełni, doskonale widocznej tafli przy bezchmurnym niebie, co sprzyja miłośnikom fotografowania lub obserwowania sytuacji ciał niebieskich. […]

Bałwan. Fenomenem śnieżnej figury i jej historia

Bałwan. Fenomenem śnieżnej figury i jej historia

Bałwan. Chodź zrobimy bałwana. Śmieszny ten bałwan! Nie no, nie rób z siebie bałwana! Ty bałwanie! Bałwochwalcze zachowanie. Tyle bałwanów to ja na oczy nie widziałem w jednym miejscu. Musi to być jakieś święte miejsce. Piękne te bałwany wody w oddali! O, bałwan soli! Tyle znaczenia w mowie, a jednak zawsze kojarzony z zimą lub […]

O św. Mikołaju trochę inaczej. Opiekun wilków i patron studentów

O św. Mikołaju trochę inaczej. Opiekun wilków i patron studentów

Któż z nas nie wierzył w św. Mikołaja? Któż z nas licząc na prezenty od niego pisał, a jak tej umiejętności jeszcze nie posiadał, to rysował, bardzo poufną treść listu do tego świętego? Następnie czekał z utęsknieniem na miłego gościa, któremu zawsze, ale to zawsze, udało się nas przechytrzyć i dostarczyć prezenty wtedy, kiedy nie […]

Grudzień. Co z tą nazwą miesiąca?

Grudzień. Co z tą nazwą miesiąca?

Grudzień to ostatni, dwunasty, miesiąc roku. Jest jednak pierwszym z zimowych miesięcy, podczas którego dochodzi do przesilenia. Jednak skąd wywodzi się jego nazwa? Jakie ma znaczenie? Otóż na ogół podaje się, że pierwowzorem tego leksemu, a więc wyrazu jako abstrakcyjnej jednostki systemu językowego, było słowo „gruda”, na co zwrócił już uwagę Aleksander Brückner. 

W adwencie nie było nudy

W adwencie nie było nudy

Adwent, słowo wywodzące się z języka łacińskiego od adventus, czyli przybycie, przyjście, nadejście, zbliżenie się, pojawienie się; ale też od advento w znaczeniu  zbliżać się, nadchodzić, przybywać i nadciągać. To okres, który w Kościele katolickim trwa od 29 listopada do 24 grudnia, a w prawosławnym i grekokatolickim, jako Post Filipowy, od 28 listopada do 6 […]